Χωρίς… διακοπές οι ανάγκες για αίμα

Με το φετινό καλοκαίρι να μη θυμίζει σε τίποτα τα προηγούμενα, τις υγειονομικές υπηρεσίες της χώρας να δοκιμάζονται από την επέλαση του κορωνοϊού αλλά και την έξαρση του ιού του Δυτικού Νείλου, οι ανάγκες για αίμα είναι ιδιαίτερα αυξημένες. Στους συμπολίτες μας που έχουν ανάγκη τακτικών μεταγγίσεων προστίθενται οι νέες ανάγκες άλλων ασθενών – λόγω της επανέναρξης των τακτικών χειρουργείων -, ενώ ταυτόχρονα παρατηρείται μείωση της προσφοράς αίματος, όπως πάντα συμβαίνει κατά τις περιόδους διακοπών (Χριστούγεννα, Πάσχα, καλοκαίρι).

Στις αρχές Αυγούστου το Σωματείο Εργαζομένων του Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης «Ιπποκράτειο» εξέδωσε δελτίο Τύπου, μέσω του οποίου καλεί τους εθελοντές αιμοδότες να δώσουν πέντε λεπτά από τον χρόνο τους, που όμως μπορούν να αποδειχτούν σωτήρια για τη ζωή ασθενών που λόγω της έλλειψης μονάδων αίματος είναι αναγκασμένοι να περιμένουν τη συμπλήρωση των αποθεμάτων μέχρις ότου μπουν στα χειρουργεία.

Αποκλεισμός περιοχών. Μιλώντας στα «ΝΕΑ» ο πρόεδρος του Σωματείου Χρήστος Τζελέπης επισημαίνει ότι ο αποκλεισμός περιοχών από τη διαδικασία της αιμοδοσίας καθιστά το φετινό καλοκαίρι ακόμα πιο δύσκολο: «Κάνουμε έκκληση για μια πραγματική ανάγκη προκειμένου τα νοσοκομεία μας να καταφέρουν να αντεπεξέλθουν στις αυξημένες απαιτήσεις χειρουργείων, μεταμοσχεύσεων, μεταγγίσεων κ.ο.κ. Κάθε καλοκαίρι οι εργαζόμενοι στο τμήμα αιμοδοσίας προσπαθούν με μεγάλη αγωνία να καλύψουν όλες αυτές τις ανάγκες. Φέτος, ωστόσο, η έκκλησή μας δεν είναι η συνηθισμένη που απευθύνουμε σε κάθε περίοδο διακοπών. Οσοι έχουν τη δυνατότητα πρέπει να την αφουγκραστούν».

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Αιμοδοσίας Παναγιώτης Κατσίβελας εξηγεί ότι παραδοσιακά τις ημέρες του Αυγούστου το εθελοντικό πνεύμα κάμπτεται, λόγω των θερινών διακοπών, «όμως φέτος έχουμε να αντιμετωπίσουμε και δύο επιπλέον εχθρούς. Την Covid-19 και τον ιό του Δυτικού Νείλου».

Σύμφωνα με τον ίδιο, η επιδημία του κορωνοϊού έχει επιδράσει σε όλες τις αιμοδοσίες του κόσμου, κατά συνέπεια και στην ελληνική: «Από την αρχή της πανδημίας έχουμε μια μείωση στις αιμοδοσίες της τάξης του 11%. Επιπλέον, το αίμα που έρχεται από τον Διεθνή Ερυθρό Σταυρό της Ελβετίας για τους πολυμεταγγιζόμενους έχει επίσης μειωθεί και ενώ κάθε εβδομάδα λαμβάναμε 400 φιάλες αίματος τώρα έχουν πέσει στις 300. Ταυτόχρονα, ένας τρίτος και πολύ σημαντικός παράγοντας που μας κάνει να απευθυνόμαστε μετ’ επιτάσεως στους εθελοντές αιμοδότες είναι ο αποκλεισμός πολύ σημαντικών περιοχών λόγω των κρουσμάτων του ιού του Δυτικού Νείλου, όπως για παράδειγμα οι Σέρρες, μια περιοχή με μεγάλο πληθυσμό αιμοδοτών, η Καβάλα, η Ξάνθη, ο Μαραθώνας… Αυτό σημαίνει ότι προσωρινά χάνουμε αιμοδότες».

Τροχαία. Αλλοι παράγοντες που αυξάνουν τις ανάγκες σε αίμα κατά τους θερινούς μήνες (και ιδίως τον Αύγουστο) είναι η αύξηση των τροχαίων ατυχημάτων αλλά και η ίδια η αύξηση του πληθυσμού της χώρας λόγω των επισκεπτών. «Και σε αυτό βέβαια η φετινή χρονιά αποτελεί εξαίρεση. Πάντως, τα νοσοκομεία – κατόπιν και δικής μας οδηγίας – φροντίζουν να μη φτάνουν σε οριακά σημεία σε ό,τι αφορά τα αποθέματά τους, ενώ και το ΕΚΕΑ έχει κινητοποιήσει τους αιμοδότες με γραπτό SMS», προσθέτει ο Παναγιώτης Κατσίβελας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΚΕΑ, ο αριθμός των αιμοδοτών στη χώρα μας αγγίζει τις 240.000. Από αυτούς καλύπτεται το 60% των αναγκών της χώρας σε αίμα, ενώ το υπόλοιπο προέρχεται συνήθως από συγγενείς ασθενών ή τραυματιών, με τις μονάδες αίματος που συγκεντρώνονται κάθε χρόνο να ξεπερνούν τις 590.000. Αντίστοιχα, σε ετήσια βάση η Ελλάδα χρειάζεται 120.000 φιάλες αίματος για την κάλυψη των πολυμεταγγιζόμενων ασθενών και από τον Διεθνή Ερυθρό Σταυρό λαμβάνουμε περί τις 25.000 φιάλες.

«Στην Ελλάδα έχουμε το δυσάρεστο φαινόμενο των αιμοδοτών της μιας φοράς. Δυστυχώς, ακόμα δεν έχουμε καταφέρει να δημιουργήσουμε σταθερούς αιμοδότες που να δίνουν αίμα τουλάχιστον δύο φορές τον χρόνο. Το μόνο που χρειάζεται για να προσφέρει κανείς ζωή είναι θέληση και κυριολεκτικά πέντε λεπτά από τον χρόνο του», επισημαίνει ο πρόεδρος του ΕΚΕΑ.

Εφαρμογή. Για τη διευκόλυνση αλλά και την αποτελεσματικότερη κινητοποίηση των αιμοδοτών, μάλιστα, το ΕΚΕΑ ετοιμάζεται να λανσάρει μια εφαρμογή για έξυπνα κινητά, μέσω της οποίας ο κάθε εγγεγραμμένος θα ενημερώνεται για τις επερχόμενες δράσεις αιμοδοσίας, στις οποίες θα μπορεί μάλιστα να μεταβαίνει με όχημα του φορέα που διοργανώνει την αιμοδοσία.

«Μεταξύ άλλων στοχεύουμε στην προσέλκυση νέων αιμοδοτών γιατί ένα άλλο μεγάλο πρόβλημα για τη χώρα είναι ότι ο μέσος όρος ηλικίας των αιμοδοτών είναι τα 45 έτη. Προϊόντος του χρόνου, χάνουμε αιμοδότες και δεν τους αναπληρώνουμε με νέους. Παρ’ όλα αυτά, είμαστε η πρώτη χώρα σε συγκέντρωση μονάδων αίματος ανά μονάδα πληθυσμού, χωρίς να έχουμε καταφέρει να λύσουμε το πρόβλημα της αιμοδοσίας», καταλήγει ο Παναγιώτης Κατσίβελας.