Διάλογος και στο βάθος… Μπάιντεν

Τον περασμένο Ιούλιο, οι ΗΠΑ παρακολουθούσαν από μακριά την τουρκική προκλητικότητα. Μια δήλωση από τον εκπρόσωπο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, που καλούσε τις τουρκικές Αρχές να αποφύγουν τις κινήσεις που θα αυξήσουν την ένταση στην περιοχή, έκανε λόγο για «διαφιλονικούμενα ύδατα». Ενα πράγμα ήταν σαφές: οι εσωτερικές αναταραχές, οι εκλογές που έρχονται αλλά και η πανδημία που βρίσκεται σε εξέλιξη ήταν πολύ πιο σημαντικά ζητήματα για την ηγεσία των ΗΠΑ από την ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο. Η καλή προσωπική χημεία ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν (χθες μάλιστα τον αποκάλεσε: σκακιστή παγκόσμιας κλάσης») επιστεγαζόταν με τις αμυντικές συμφωνίες των δύο χωρών.

Παραδοσιακά, ωστόσο, η Ελλάδα αποτελούσε τον στρατηγικό αμερικανικό σύμμαχο στην περιοχή – το ’96, στο περιστατικό των Ιμίων, οι σχέσεις των δύο χωρών έγιναν παραπάνω από σαφείς. Μπορεί να καθυστέρησαν (το «Ορούτς Ρέις» είχε φύγει ήδη μερικά εικοσιτετράωρα από το λιμάνι της Αττάλειας) όμως οι ΗΠΑ μπήκαν στο διπλωματικό παιχνίδι που ξεδιπλώνει η Αθήνα. Οι διαδοχικές συναντήσεις του Μάικ Πομπέο με τον Νίκο Δένδια και τον Μεβλούτ Τσαβούσογλου είχαν ως στόχο τη μείωση της έντασης στην περιοχή. Στη δική τους συνάντηση, ο έλληνας υπουργός Εξωτερικών «έδειξε» την Τουρκία ως μόνη υπαίτια για τα όσα διαδραματίζονται αυτές τις μέρες. Οι ΗΠΑ, όπως φάνηκε και από τις επαφές Πομπέο, επιθυμούν τον διάλογο ανάμεσα στις δύο χώρες του ΝΑΤΟ. Η εκκίνηση των αμερικανικών διπλωματικών μηχανών φάνηκε και από τον τρόπο διεξαγωγής της συνάντησης με τον Τσαβούσογλου, που είχε έκτακτο χαρακτήρα και ανάγκασε τον τούρκο υπουργό Εξωτερικών να ταξιδέψει έως τον Αγιο Δομίνικο. Παράλληλα, μια νέα κόντρα έχει αρχίσει να εξελίσσεται, με φόντο και τις αμερικανικές εκλογές του Νοεμβρίου. Η τουρκική ηγεσία άνοιξε μέτωπο με τον υποψήφιο των Δημοκρατικών, Τζο Μπάιντεν, με αφορμή τις δηλώσεις του τον Δεκέμβριο του 2019 για την ανάγκη οι ΗΠΑ να «στηρίξουν αλλαγή ηγεσίας στην Τουρκία, όχι με πραξικόπημα αλλά με στήριξη των δυνάμεων της αντιπολίτευσης». Η Αγκυρα φαίνεται πως πλέον διακρίνει την πιθανότητα η σχέση της με τις ΗΠΑ να αλλάξει, εφόσον τελικά υπάρξει αλλαγή φρουράς.