Από τον Χόκνεϊ ως τον Μουνκ

Τον Σεπτέμβριο, ο κινηματογράφος θα πλησιάσει πολύ τις εικαστικές τέχνες. Από τις 10 έως τις 16 του μήνα, η Ταινιοθήκη της Ελλάδος και το Exile Room παρουσιάζουν μια εβδομάδα ντοκιμαντέρ αφιερωμένη στις εικαστικές τέχνες και στο εμμονοληπτικό σύμπαν της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Πρόκειται για το πρόγραμμα «Arts & Docs: Στο μυαλό του καλλιτέχνη» και περιλαμβάνει μια επιλογή ταινιών, κάποιες πιο πρόσφατες κι άλλες παλιότερες, όλες όμως ικανές να ερεθίσουν τους ορκισμένους φιλότεχνους και τους ανήσυχους σινεφίλ.

Ανάμεσα στα φιλμ που θα προβληθούν στον θερινό κινηματογράφο Λαΐς της Ταινιοθήκης είναι και κάποια με την υπογραφή αναγνωρισμένων δημιουργών όπως οι Πίτερ Γουάτκινς, Ανιές Βαρντά και Ναθάνιελ Καν. Ματιές στο αστικό σκηνικό της street art και στο χρηματιστήριο της τέχνης, πορτρέτα καλλιτεχνικών ιδιοφυϊών, γυναίκες δημιουργοί που απαιτούν την αναθεώρηση της ιστορίας της τέχνης, ερωτισμός και παιχνίδια με τη δημοσιότητα. Ολα τα ντοκιμαντέρ προσφέρουν ένα κινηματογραφικό καλειδοσκόπιο για το αιώνιο κυνήγι της καλλιτεχνικής έμπνευσης, τη φευγαλέα φύση του ταλέντου και τα όρια της εικαστικής έκφρασης.

Το αφιέρωμα ξεκινάει με την προβολή του ντοκιμαντέρ «Αόρατη Χίλμα» της Χαλίνα Νταϊέρσκα από τη Γερμανία. Η ταινία καταπιάνεται με τη Σουηδή Χίλμα αφ Κλιντ, πρωτοπόρο δημιουργό της αφηρημένης τέχνης, και το πώς ανέδειξε το ύφος αυτό πριν από τη γέννησή του. Ακολουθούν οι «Τοιχογραφίες» της Ανιές Βαρντά που εκτυλίσσονται στο 1979. Επιστρέφοντας στο Λος Αντζελες η Βαρντά δημιουργεί ένα ντοκιμαντέρ για τις μνημειώδεις όσο κι εφήμερες τοιχογραφίες που κοσμούν την Πόλη των Αγγέλων, αντικατοπτρίζοντας με τον πλέον εντυπωσιακό τρόπο τις διαφορετικές κουλτούρες της. Το «Μέιπλθορπ: Κοίτα τις εικόνες» των Φεντόν Μπέιλι και Ράντι Μπαρμπάτο ζωντανεύει τον ακατάλληλο (για ανηλίκους) κόσμο του Ρόμπερτ Μέιπλθορπ, του ανθρώπου που άλλαξε για πάντα τη θέση της polaroid φωτογραφίας στο καλλιτεχνικό στερέωμα.

Ομορφο σαν αμαρτία κι αληθινό σαν συνθετικό διαμάντι περιγράφεται το «A bigger splash» του Τζακ Χαζάν. Είναι μια θεαματική βουτιά στα παρασκήνια του Swinging London της δεκαετίας του 1970 και στη ζωή του μεγάλου δανδή της βρετανικής τέχνης Ντέιβιντ Χόκνεϊ. Ο Μαουρίτσιο Κατελάν, ο πιο διακεκριμένος φαρσέρ της τέχνης της εποχής μας, είναι το κεντρικό πρόσωπο του φιλμ «Μαουρίτσιο Κατελάν: Επιστρέφω σε λίγο» της Μάουρα Αξελρόντ. Ιδιοφυΐα ή απατεώνας; Η απάντηση επί της οθόνης. «Εργο μιας ιδιοφυΐας» είχε χαρακτηρίσει ο Ινγκμαρ Μπέργκμαν το ντοκιμαντέρ του Πίτερ Γουάτκινς «Εντβαρντ Μουνκ» που θα έχει την ευκαιρία να απολαύσει το αθηναϊκό κοινό (13/9). Το φιλμ ξεπερνά τα όρια μιας συμβατικής βιογραφίας του εμβληματικού νορβηγού εξπρεσιονιστή ζωγράφου για να αναδειχτεί σε μία από τις καλύτερες ταινίες που έγιναν ποτέ πάνω στη διεργασία της καλλιτεχνικής δημιουργίας.

«ΟΛΑ ΓΙΑ ΠΟΥΛΗΜΑ». Μερικές πολύ δύσκολες ερωτήσεις κάνει το «Ολα για πούλημα» του Ναθάνιελ Καν, απομυθοποιώντας συστηματικά τον δήθεν εκλεπτυσμένο κόσμο της τέχνης. Μάλιστα, ο ίδιος ο σκηνοθέτης το διασκεδάζει πολύ στήνοντας το δόγμα του πως την σήμερον ημέραν η τέχνη είναι θέαμα, φράγκα και πρωτοσέλιδα. Στο ντοκιμαντέρ «Η πρόταση» η προκλητική καλλιτέχνις και σκηνοθέτρια Τζιλ Μαγκίντ αναλαμβάνει να ξεδιαλύνει το μυστήριο της εξαφάνισης του αρχείου του Λουίς Μπαραγκάν, του σημαντικότερου μεξικανού αρχιτέκτονα κι ενός από τους πιο αναγνωρισμένους του 20ού αιώνα. Το αφιέρωμα ολοκληρώνεται με μια συναρπαστική κινηματογραφική συνάντηση ανάμεσα στο εφήμερο και το μόνιμο. Το «Κόντρα στον άνεμο» του Τόμας Ριντελσάιμερ περιγράφει τη ζωή του βρετανού καλλιτέχνη Αντι Γκόντσγουόρθι, ο οποίος θεωρούσε πως υπάρχουν δύο τρόποι να ζεις: ο ένας είναι να ακολουθήσεις το μονοπάτι κι ο άλλος να περάσεις μέσα από τους θάμνους.