Η αποφασιστική γραμμή του Μεγάρου Μαξίμου

«Θα αμυνθούμε». Αυτό είναι το μήνυμα της κυβέρνησης τόσο προς την Τουρκία όσο και προς τους συμμάχους της χώρας εντός και εκτός ΕΕ. Η Αθήνα με αυτό τον τρόπο ξεκαθαρίζει ότι δεν επιθυμεί «θερμό επεισόδιο» και δεν θα το προκαλέσει, αλλά θα αντιδράσει στην περίπτωση που παραβιαστεί η κυριαρχία της. Η τουρκική Navtex για έρευνες νότια και ανατολικά του Καστελλορίζου, εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, σε περιοχή όπου η Αγκυρα είχε ήδη παραχωρήσει παράνομα άδειες ενεργειακών ερευνών στην ΤΡΑΟ, πριν από το τουρκολιβυκό μνημόνιο, δεν αποτέλεσε έκπληξη.

Ο «πόλεμος νεύρων» που έχει ξεκινήσει η Αγκυρα στην Αθήνα, επιχειρώντας να την υποχρεώσει ενδεχομένως σε ένα «λάθος», δεν αναμένεται να εκπνεύσει με την τουρκική Νavtex στις 2 Αυγούστου, αλλά όπως υπογραμμίζουν οι εκτιμήσεις διπλωματικών κύκλων θα συνεχιστεί διατηρώντας τις σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας σε τεντωμένο σχοινί, μέχρι και τις αρχές Νοεμβρίου και τις εκλογές στις ΗΠΑ.

Το ενδεχόμενο έκρηξης. «Οσο δεν υπάρχουν νέα, είναι καλά νέα» υπογραμμίζουν υψηλόβαθμοι διπλωμάτες, σημειώνοντας ωστόσο ότι το ενδεχόμενο έκρηξης παραμένει και εξαρτάται αποκλειστικά από την Τουρκία. «Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει τις εξελίξεις» τονίζουν στα «ΝΕΑ», επαναλαμβάνοντας ότι οι προθέσεις της Αθήνας έχουν εκφραστεί με κάθε επισημότητα σε ΕΕ, ΟΗΕ, ΝΑΤΟ, καθώς και στο σύνολο της διεθνούς κοινότητας.

Την ίδια στιγμή στο παρασκήνιο οι διπλωματικές μάχες διαδέχονται η μία την άλλη, με την Αθήνα να σχεδιάζει τα βήματά της και να επιδιώκει μία νίκη τη φορά. Με αφετηρία το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων, όπου αποφασίστηκε η κατάρτιση λίστας κυρώσεων και επανάληψη της συζήτησης για τις τουρκικές προκλήσεις τον Αύγουστο αλλά και τη Σύνοδο Κορυφής, όπου ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε σε συντονισμό με τον κύπριο πρόεδρο Νίκο Αναστασιάδη θέμα Τουρκίας, η Αθήνα προχωρά σε νέο μπαράζ επαφών. Η επιλογή της Τουρκίας να προχωρήσει στην έκδοση της Νavtex την ημέρα της επίσκεψης του γερμανού υπουργού Εξωτερικών Χάικο Μάας στην Αθήνα και η παρέμβαση της καγκελαρίου Ανγκελα Μέρκελ που ακολούθησε, με τηλεφωνήματα τόσο προς τον Πρωθυπουργό όσο και στον τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, με στόχο την αποκλιμάκωση της έντασης, έδειξε για ακόμα μία φορά τις προθέσεις της Αγκυρας και έδωσε την ευκαιρία στην ελληνική πλευρά να βάλει το θέμα ψηλά στην ατζέντα. Ως υψηλού διπλωματικού συμβολισμού αξιολογούνται και οι δηλώσεις του γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, που δήλωσε αλληλεγγύη σε Ελλάδα και Κύπρο, τονίζοντας ότι η ΕΕ πρέπει να υπερασπίζεται την κυριαρχία της, αλλά και να μην επιτρέψει σε άλλους παίκτες να αναλάβουν τον έλεγχο της Μεσογείου.

Η επικοινωνία με Πούτιν. Η τουρκική επιθετικότητα έγινε αφορμή και για τηλεφωνική συνομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν. Ο Πρωθυπουργός ενημέρωσε το ρώσο πρόεδρο αναλυτικά για τις τουρκικές κινήσεις, ενώ εθίγη και το ζήτημα της Αγίας Σοφίας, με Μόσχα και Αθήνα να συμφωνούν για συνέχιση των επαφών. Ο Πρωθυπουργός συνεχίζει τις επαφές του, τόσο στο εσωτερικό, καθώς ενημέρωσε τους πολιτικούς αρχηγούς για τις εξελίξεις, όσο και στο εξωτερικό, με ξένους ηγέτες και τους θεσμούς της ΕΕ, διαμηνύοντας ότι «είμαστε σίγουροι για τις δυνάμεις μας και για τους συμμάχους μας».

«Ολοι οι διπλωματικοί δίαυλοι επικοινωνίας είναι και παραμένουν ανοιχτοί» τονίζουν κυβερνητικές πηγές, που θέτουν στόχο τη διεθνοποίηση της τουρκικής επιθετικότητας αλλά και πρόκληση της ΕΕ να αναλάβει τις ευθύνες που της αναλογούν.

Συναντήσεις και επαφές. Ο Νίκος Δένδιας την επόμενη βδομάδα ετοιμάζεται να υποδεχθεί στο ΥΠΕΞ τις ομολόγους του από Βουλγαρία και Ισπανία, Εκατερίνα Ζαχαρίεβα και Αράντσα Γκονθάλες αντίστοιχα. Στη συνάντηση με την ισπανίδα ομόλογό του ο Δένδιας πέραν των ζητημάτων της τουρκικής επιθετικότητας θα θέσει και θέμα Αγίας Σοφίας, με δεδομένο ότι Μαδρίτη και Αγκυρα συμμετείχαν στην πρωτοβουλία για τη Συµµαχία των Πολιτισµών στο πλαίσιο του ΟΗΕ που σήμερα θίγεται από τις κινήσεις Ερντογάν.

Υπενθυμίζεται ότι ο υπουργός Εξωτερικών έχει θέσει στους ομολόγους του και την πρόθεση της Αθήνας να ζητήσει έκτακτο συμβούλιο εφόσον προχωρήσουν οι τουρκικές ενέργειες, βάζοντας στο τραπέζι και την ενεργοποίηση του άρθρου 42 της ευρωπαϊκής συνθήκης, που προβλέπει συνδρομή των κρατών – μελών της ΕΕ σε άλλο κράτος – μέλος που δέχεται επίθεση. Θέσεις τις οποίες επανέλαβε και σε τηλεφωνική συνομιλία του με τον Υπατο Εκπρόσωπο της ΕΕ Ζοζέπ Μπορέλ, την Πέμπτη, στη σκιά των εξελίξεων.

Με το δάχτυλο στη σκανδάλη. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Τουρκία έχει καταθέσει συντεταγμένες στον ΟΗΕ, δηλώνοντας ως αποκλειστική κυριαρχική αρμοδιότητά της την περιοχή από τον 32ο έως τον 28ο μεσημβρινό για έρευνα και εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων. Μία περιοχή για την οποία η Ελλάδα έχει απαντήσει με επιστολές της στον ΟΗΕ δηλώνοντας τα ipso facto και ab initio δικαιώματά της επί της υφαλοκρηπίδας και αντιδρώντας στις τουρκικές διεκδικήσεις, χωρίς ωστόσο να προχωρά ακόμα σε κατάθεση συντεταγμένων. Στόχος της Τουρκίας είναι να φέρει την Ελλάδα στο τραπέζι του «διαλόγου» για μία συνολική διαπραγμάτευση, έχοντας παράλληλα το «δάχτυλο στη σκανδάλη» και ανοίγοντας όλη τη βεντάλια των διεκδικήσεών της. Ωστόσο η Αθήνα διαμηνύει ότι ο διάλογος έχει συγκεκριμένες προϋποθέσεις και δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί εντός πλαισίου απειλών και εκτός πλαισίου διεθνούς δικαίου.

Στο πλαίσιο των διεθνών επαφή του ο πρωθυπουργός είχε συνομιλία και με τον πρόεδρο της Αιγύπτου Αμπτνελ Φαταχ αλ Σίσι με επίκεντρο τις εξελιξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, επιβεβαιώνοντας και τις άριστες σχέσεις των δυο χωρών, σε μια περίοδο που το Καιρό έχει ρόλο κλειδί στα τεκταινόμενα στη λιβυη.