Ευρωπαϊκή συμφωνία-καρφί στο φέρετρο του δολαρίου

Είναι δύσκολο να το καταπιεί ένας σκληροπυρηνικός ευρωσκεπτικιστής, αλλά η συμφωνία της ΕΕ για το πακέτο στήριξης της ευρωπαϊκής οικονομίας βάζει ένα ακόμα καρφί στο φέρετρο του δολαρίου. Υπερτιμημένο το αμερικανικό νόμισμα ετοιμάζεται να επιταχύνει τη διολίσθησή του λόγω των επιδεινούμενων μακροοικονομικών ανισορροπιών των ΗΠΑ και της κραυγαλέας αδυναμίας της αμερικανικής ηγεσίας να σταθεί στο ύψος της όχι μόνο ως παγκόσμια δύναμη, αλλά και στο εσωτερικό της χώρας. Την ίδια ώρα η ευρωπαϊκή συμφωνία πιθανότατα θα επιταχύνει την ενίσχυση του ευρώ.

Οπως και πολλοί άλλοι, έχω επανειλημμένως στηλιτεύσει τη δυσλειτουργία της Οικονομικής και Νομισματικής Ενωσης της Ευρώπης. Εχω επισημάνει την απουσία δημοσιονομικής αλληλεγγύης ως τη μείζονα αιτία για τη δυσλειτουργία αυτή. Οχι πια. Η ιστορική συμφωνία που υπογράφτηκε στις 21 Ιουλίου για το πακέτο των 750 δισ. ευρώ αλλάζει την εικόνα και τα δεδομένα. Για τις αγορές συναλλάγματος η συμφωνία σημαίνει ότι το δολάριο είναι υπερτιμημένο και το ευρώ υποτιμημένο.

Κι αυτό επειδή δείχνει ότι ανταποκρίνεται στη μεγαλύτερη ανάγκη της Ευρώπης: να θέτει τα εθνικά κεφάλαια των κρατών-μελών στη λειτουργία ενός πανευρωπαϊκού μηχανισμού μεταφοράς τους εκεί που χρειάζονται, όταν χρειάζονται.

Τώρα αποκτά πειστικότητα η περίφημη ρήση «θα κάνω οτιδήποτε χρειαστεί» που είπε το 2012 ο Μάριο Ντράγκι. Τώρα αποκτά αξιοπιστία η ΕΚΤ. Τώρα το εργαλείο της ΟΝΕ αποκτά τρεις άξονες: ένα κοινό νόμισμα, μια Κεντρική Τράπεζα και μια πειστική δέσμευση για την άσκηση ενιαίας δημοσιονομικής πολιτικής.

Ασφαλώς η συμφωνία πόρρω απέχει από την τελειότητα. Απαιτεί, ας πούμε, ομοφωνία των 27, πράγμα δύσκολο στο σημερινό πολωμένο πολιτικό περιβάλλον. Επίσης πυροδότησε έναν οδυνηρό εμφύλιο για την αναλογία των επιδοτήσεων και των δανείων. Μπορεί ο διάβολος να κρύβεται στις λεπτομέρειες, αλλά η ουσία είναι ότι το ευρωπαϊκό σχέδιο θα στηρίζεται στο μέλλον από τις όλο και συχνότερες εκδόσεις ευρωομολόγων. Αυτό είναι που βάζει την Ευρώπη στο γήπεδο των εκδοτών χρέους μηδενικού ρίσκου, στο οποίο μέχρι τώρα έπαιζε ένας μόνο παίκτης: το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών.

Ο Στίβεν Σ. Ρόουτς είναι διδάσκων στο Πανεπιστήμιο Γέιλ και πρώην πρόεδρος της Morgan Stanley Asia.