Η επόμενη μάχη, {LF}στο Ευρωκοινοβούλιο

Ως «την πιο σημαντική στιγμή για τη ζωή της Ευρώπης μας από τη δημιουργία του ευρώ» χαρακτήρισε ο Εμανουέλ Μακρόν τη συμφωνία που επιτεύχθηκε στην ευρωπαϊκή σύνοδο για ένα σχέδιο ανάκαμψης ύψους 750 δισ. ευρώ και έναν πολυετή προϋπολογισμό (2021-2027) ύψους 1,07 δισ. ευρώ. Και, εντούτοις, η σκληρότερη κριτική της συμφωνίας προέρχεται από τον θεωρούμενο ως τον πλέον φιλευρωπαϊκό από όλους τους ευρωπαϊκούς θεσμούς: το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Δεν είναι τυχαίο που η Ανγκελα Μέρκελ προδίκασε πριν αναχωρήσει προχθές από τις Βρυξέλλες έναν ακόμα σκληρό γύρο διαπραγματεύσεων. «Θα έχουμε, φυσικά, για μία ακόμα φορά πολύ δύσκολες διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο» δήλωσε η καγκελάριος. Γιατί, χωρίς τη συναίνεση του Σώματος, η συμφωνία που με τόσο κόπο εκμαιεύτηκε στις Βρυξέλλες έπειτα από τέσσερα μερόνυχτα διαπραγματεύσεων δεν προχωράει.

Οι ηγέτες των ευρωομάδων δεν έχασαν καθόλου χρόνο: συναντήθηκαν κατεπειγόντως προκειμένου να συζητήσουν τη συμφωνία μόλις λίγες ώρες αφότου σήμανε με tweet τη νίκη ο Σαρλ Μισέλ, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Και σήμερα το πρωί, στη διάρκεια έκτακτης συνόδου της Ολομέλειας, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναμενόταν αφενός να συζητήσει τα αποτελέσματα της συνόδου με τους προέδρους του Συμβουλίου και της Επιτροπής Σαρλ Μισέλ και Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν αντίστοιχα, αφετέρου να θέσει τους δικούς του «όρους» σε ψήφισμα.

Ο πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου Νταβίντ Σασόλι έδωσε τον τόνο από προχθές: «Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει καταστήσει σαφείς τις προτεραιότητές του και περιμένει να τηρηθούν. (…) Χρειάζονται άμεσα νέοι ίδιοι πόροι. Χρειαζόμαστε επίσης μέτρα για τη διασφάλιση του κράτους δικαίου. Επιπρόσθετα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει επανειλημμένα ζητήσει να δοθεί τέλος στις επιστροφές (rebates). Εφόσον αυτά τα αιτήματα δεν ικανοποιηθούν, το ΕΚ δεν θα δώσει την έγκρισή του». Στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου που παραχώρησε χθες, ο Σασόλι ρωτήθηκε αν το Σώμα μπορεί να μπλοκάρει τη συμφωνία: απέφυγε την ερώτηση, λέγοντας ωστόσο πως είναι αποφασισμένος να γίνουν σεβαστές οι βουλές του Ευρωκοινοβουλίου.  Ποιες είναι όμως οι κυριότερες ενστάσεις του Σώματος; Μπορεί η Κριστίν Λαγκάρντ να δήλωσε χθες πως η αναλογία επιχορηγήσεων – δανείων (390 δισ. – 360 δισ. αντίστοιχα) στο Ταμείο Ανάκαμψης «θα μπορούσε να είναι καλύτερη», σύμφωνα ωστόσο με τον Σασόλι η κοινοβουλευτική συνέλευση είναι «πολύ ικανοποιημένη» με το πακέτο. Ο ίδιος πρόσθεσε όμως πως οι προτεινόμενες περικοπές στον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ για την έρευνα καθώς και στο πρόγραμμα Erasmus «είναι απαράδεκτες». Πολλές ενστάσεις υπάρχουν επιπλέον (και όχι μόνο στο Ευρωκοινοβούλιο) για τον ασαφή και αόριστο τρόπο με τον οποίο συνδέθηκε στα συμπεράσματα της συνόδου το νέο Ταμείο Ανάκαμψης από την πανδημία με τον σεβασμό των δημοκρατικών αξιών: «Θέλουμε να δούμε ακριβώς ποια μέτρα παρέμβασης πρόκειται να χρησιμοποιηθούν. Δεν μπορούμε να υποστηρίξουμε μια περικοπή των προσδοκιών μας για κοινές αξίες».

«Η συμφωνία είναι καλή, αλλά οι δικές μας αξιώσεις είναι πολύ υψηλότερες, ιδιαίτερα όσον αφορά το ύψος του προϋπολογισμού, τους ίδιους πόρους και το κεφάλαιο του κράτους δικαίου», δήλωσε ευρωβουλευτής που δεν θέλησε να κατονομαστεί στην ισπανική «El Pais». «Σε αυτή τη σύνοδο χάθηκε η ευκαιρία για ένα σκληρό καθεστώς αιρεσιμότητας στο σχέδιο ανάκαμψης, ώστε να γίνει σεβαστό το κράτος δικαίου και τα πράσινα κριτήρια», σχολίασε ο Πράσινος ισπανός ευρωβουλευτής Ερνεστ Ουρτάσουν. Οι ευρωπαίοι ηγέτες συμφώνησαν βέβαια να αφιερωθεί το 30% του συνολικού πακέτου σε πράσινες πολιτικές. Από την άλλη πλευρά, απάλλαξαν την Πολωνία από την υποχρέωση να επιδιώξει και η ίδια ουδετερότητα άνθρακα έως το 2050 προκειμένου να αποκτήσει πρόσβαση στο μάννα του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης, που βοηθά τις πλέον εξαρτώμενες από τον άνθρακα οικονομίες στην κλιματική τους μετάβαση – αρκεί να μην αμφισβητεί τον σχετικό πανευρωπαϊκό στόχο…

Τίποτα δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένο
Μιλώντας στην «El Pais», κοινοτικές πηγές απέκλεισαν το ενδεχόμενο να απορρίψει το Ευρωκοινοβούλιο μια συμφωνία τόσο ιστορικών διαστάσεων – παράλληλα, ωστόσο, προειδοποίησαν πως στο πλέον κατακερματισμένο Σώμα της ευρωπαϊκής ιστορίας τίποτα δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένο. Ενα πολύ υψηλό ποσοστό ευρωβουλευτών ανήκει σε κόμματα που δεν κυβερνούν στις χώρες τους, μπορεί λοιπόν να μπει σε πειρασμό να αποστασιοποιηθεί από τη συμφωνία. Το Ευρωκοινοβούλιο έχει συγκροτήσει εξαμελή διαπραγματευτική ομάδα (ένας ευρωσυντηρητικός ως πρόεδρος, δύο ακόμα μέλη του ΕΛΚ, ένας Σοσιαλιστής, ένας Φιλελεύθερος και ένας Πράσινος ως μέλη). «Ας ελπίσουμε πως είδαν και οι συνάδελφοί μας στο Ευρωκοινοβούλιο πόσο σκληρά παλέψαμε ώστε να βρούμε μια καλή λύση», δήλωσε η Ανγκελα Μέρκελ – έχοντας τα ηνία της ΕΕ το τρέχον εξάμηνο, η Γερμανία εννοεί να αποφύγει πάση θυσία τον οποιονδήποτε εκτροχιασμό της συμφωνίας. Η ψηφοφορία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και το σχέδιο ανάκαμψης αναμένεται να διεξαχθεί σε περίπου δύο μήνες.