Νέα Ευρώπη: {LF}το μανιφέστο

Μια κοινή στρατηγική σκέψη διαμορφώνεται πλέον μεταξύ Γερμανίας και Γαλλίας, για τον τρόπο που η Ευρώπη θα αναβαθμίσει τις οικονομίες της, για τη μέθοδο με την οποία θα προχωρήσει το συντομότερο δυνατό στην ενοποίηση και τις προτεραιότητες που θα θέσει προκειμένου να κερδίσει την κυριαρχία και την αυτονομία της στο παγκόσμιο παιχνίδι δύναμης και επιρροής. Πρόκειται αναμφισβήτητα για μια μεγάλη πολιτική αλλαγή στα έως πρότινος δεδομένα, την οποία προφανώς πυροδότησε η κρίση της πανδημίας και ειδικότερα οι μεγάλες αδυναμίες που κατέδειξε για μία ακόμη φορά το ευρωπαϊκό οικοδόμημα και όλα όσα σημαντικά και δύσκολα προβλέπεται να ακολουθήσουν για την Ευρώπη, έχοντας αφενός απέναντι την Κίνα και την Αμερική και αφετέρου τις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής και της ψηφιακής οικονομίας. Η Μέρκελ και ο Σόιμπλε, όπως καταφανώς προκύπτει από τις συνεχείς παρεμβάσεις και την αρθρογραφία τους, συγκλίνουν σήμερα απολύτως με τον Μακρόν και ενισχύουν περαιτέρω το φιλόδοξο γαλλικό σχέδιο για μια αναμορφωμένη και ενωμένη Ευρώπη. Μπορεί το «ραντεβού» αυτό να άργησε τρία χρόνια, η ουσία όμως είναι ότι η Γερμανία πραγματοποιεί σήμερα μια μεγάλη ευρωπαϊκή στροφή και ο γαλλογερμανικός άξονας πήρε για τα καλά πλέον μπροστά.

Το πρώτο σημείο της νέας στρατηγικής προσέγγισης σε αυτό το πλαίσιο είναι ότι οι μηχανισμοί της Ευρώπης αποδείχθηκαν σε μία ακόμη κρίση ανεπαρκείς και χρειάζεται οπωσδήποτε να αναδιαρθρωθούν και να ενισχυθούν σε ενιαία βάση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το κλείσιμο των συνόρων της Ευρώπης, κάτω από φοβερή πίεση, χωρίς μια στοιχειώδη προηγουμένως προετοιμασία και ένα πλάνο για έκτακτες καταστάσεις. Είναι φανερό ότι δεν υπήρχε έως σήμερα καμία απολύτως συνεργασία στα μείζονα ζητήματα δημόσιας υγείας, όπως το ίδιο συμβαίνει και στο θέμα της μετανάστευσης. Η μεγάλη δημοσιονομική παρέμβαση του Ταμείου Ανάκαμψης είναι το δεύτερο σημείο που σηματοδοτεί την αλλαγή φιλοσοφίας για την ανάπτυξη της οικονομίας σε ενιαία πανευρωπαϊκή βάση. Η κρίση της πανδημίας κατέδειξε ότι κανείς δεν μπορεί να προσβλέπει σε μια σταθερή και υπολογίσιμη οικονομική ανάπτυξη για τον τόπο του, χαράσσοντας την πολιτική του με εθνικά μόνο κριτήρια. Ούτε η Γερμανία δεν θα μπορούσε να μακροημερεύσει οικονομικά μόνη της. Η ανάπτυξη είναι κοινή ευρωπαϊκή υπόθεση, το επιβεβαιώνουν τα γεγονότα.

Το τρίτο σημείο, σε αυτό το άτυπο μανιφέστο, είναι ότι η ανάπτυξη θα πρέπει να είναι οικονομικά και κοινωνικά βιώσιμη, που σημαίνει ότι χρειάζεται ένα νέο μοντέλο για την οικονομία. Η αναθεώρηση του μοντέλου θα πρέπει να συνδυαστεί οπωσδήποτε με την πραγματοποίηση μεγάλων επενδύσεων για τον πράσινο μετασχηματισμό της Ευρώπης, την έρευνα και τον ψηφιακό μετασχηματισμό. Κατά την αρθρογραφία Σόιμπλε, μάλιστα, οι επενδύσεις στην ψηφιακή οικονομία και την πράσινη ανάπτυξη είναι εξαιρετικά κρίσιμες για να μπορέσει να σταθεί η Ευρώπη στον άγριο ανταγωνισμό που αναπτύσσεται με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα και να κερδίσει, έτσι, τη στρατηγική της αυτονομία. Αυτό είναι το τέταρτο σημείο. Η Ευρώπη χρειάζεται την τεχνολογική και ενεργειακή της ανεξαρτησία για να έχει αξιοσημείωτο ρόλο στο γεωπολιτικό παιχνίδι της κυριαρχίας και να αισθάνεται θωρακισμένη απέναντι στην επενδυτική επιθετικότητα της Κίνας σε στρατηγικούς τομείς.