Τσαμπουκάς

Νομίζω ότι η απάντηση του ίδιου του Ερντογάν σε όσους προκρίνουν μια κατευναστική στάση απέναντι στην Τουρκία του Ερντογάν ήταν αποστομωτική.

Με την απόφασή του για την Αγία Σοφία, αδιαφορώντας για τη διεθνή κατακραυγή και τις προειδοποιήσεις, έγραψε τους πάντες εκεί που δεν πιάνει μελάνι.

Σίγουρος ότι δεν τρέχει τίποτα.

Και δεν έτρεξε. Αξιοθρήνητη ήταν η αντίδραση του Γιοζέπ Μπορέλ, «υπουργού Εξωτερικών» της Ευρωπαϊκής Ενωσης, ο οποίος χαρακτήρισε την απόφαση «λυπηρή».

Τι να πω, ρε παιδί μου. Κι εγώ λυπήθηκα που έφυγε ο Καλάθης.

Αν θέλετε όμως την ταπεινή μου γνώμη νομίζω ότι τα παρακάλια κι η κατανόηση δεν έχουν πια πολιτικό νόημα. Η αυταπάτη της «ευρωπαϊκής Τουρκίας» τελείωσε.

Κι ως εκ τούτου οι σχέσεις της με την Ευρώπη πρέπει να περάσουν σε άλλη πίστα. Είναι αυτονόητη υποχρέωση της Ελλάδας (κυβέρνησης κι αντιπολίτευσης…) να εργαστεί ώστε η Ευρώπη να συνειδητοποιήσει αυτήν την αναγκαιότητα.

Διάβασα με ενδιαφέρον την απάντηση του Λουκά Τσούκαλη στα όσα έγραφα για την κατευναστική αντιμετώπιση της Τουρκίας («Κινδυνεύει το Καστελλόριζο;», «ΤΑ ΝΕΑ», 11/7).

Προφανώς σέβομαι την άποψή του αλλά αυτό δεν την καθιστά περισσότερο πειστική. Διότι η κουβέντα μας (και νομίζω το διατύπωσα με απόλυτη σαφήνεια…) δεν είναι το Καστελλόριζο, ούτε το διεθνές Δίκαιο, ούτε η Χάγη, ούτε η ΑΟΖ, ούτε ο Περικλής, ούτε τα χωρικά ύδατα.

Είναι μια συγκεκριμένη Τουρκία κι ένας συγκεκριμένος Ερντογάν.

Που ακολουθούν μια συγκεκριμένη πολιτική ισχύος και επιβολής. Που πουλάνε τσαμπουκά, για να το πω στην καθομιλουμένη.

Και τον πουλάνε σε κάθε ευκαιρία και με κάθε αφορμή. Στην Κύπρο, στη Λιβύη, στη Συρία, στην Ανατολική Μεσόγειο, στο Αιγαίο, στο Καστελλόρζο, παντού.

Ο Ερντογάν δεν μετέτρεψε την Αγία Σοφία σε τζαμί επειδή του έλειπαν τα τζαμιά στην Κωνσταντινούπολη. Εκανε επίδειξη δύναμης.

Οσο λοιπόν δεν υπάρχει απάντηση σε αυτό, δεν καταλαβαίνω τη συζήτηση. Και σίγουρα η απάντηση δεν είναι να λυπόμαστε (που λέει κι ο Μπορέλ), ούτε να υποβαθμίζουμε ή να σχετικοποιούμε την κάθε αφορμή.

Είμαστε μια ειρηνόφιλη ευρωπαϊκή δημοκρατία, είμαστε ένας καλόκαρδος και φιλήσυχος λαός, αγαπάμε και το διεθνές και το αστικό και το εμπράγματο δίκαιο. Αλλά οι τσαμπουκάδες κομμένοι.

Διότι όπως λέει μια σοφή παρατήρηση (που ανεπιβεβαίωτα αποδίδεται στον Σαρτρ) «στο ποδόσφαιρο τα πράγματα περιπλέκονται από την παρουσία και της άλλης ομάδας».

Αν υποκύψουμε ή σεβαστούμε ή κατανοήσουμε ή αποδεχτούμε τον τσαμπουκά της «άλλης ομάδας» θα χάνουμε πολλά με λίγα από το ημίχρονο.