Στην κόψη του καλοκαιριού

Η δυστοκία παρατείνεται. Στην προχθεσινή τηλεδιάσκεψη του Eurogroup δεν καταναλώθηκαν για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης ούτε δύο λεπτά. Στη συνεδρίαση του Ecofin που ακολούθησε, το θέμα δεν υπήρχε καν στην ατζέντα. Και την προσεχή Παρασκευή, βάσει τουλάχιστον του αρχικού προγραμματισμού, η Σύνοδος Κορυφής καλείται να λάβει αποφάσεις. Ισως περισσότερο από άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, είναι οι αποφάσεις που περιμένει η Αθήνα, μετρώντας (και θερμομετρώντας…) από τις αρχές του μήνα έναν – έναν τους τουρίστες που φθάνουν στα ελληνικά αεροδρόμια. Εάν το ευρωπαϊκό μήνυμα δεν είναι ηχηρό, ο μετεωρισμός της χώρας στην πιο περίεργη χρονιά της μεταπολιτευτικής περιόδου θα συνεχισθεί. Και πιθανότατα θα απαιτηθούν οικονομικές αλχημείες για να συντηρηθεί ένα κλίμα αισιοδοξίας. Στην Πλατεία Συντάγματος, ο Χρήστος Σταϊκούρας δουλεύει από το Πάσχα ακόμη, πάνω σε κάθε σενάριο -προεξοφλώντας ότι η μπίλια δεν θα κάτσει στο τέλος ούτε στο ιδανικό ούτε στο χειρότερο. Οπως γνωρίζει ότι στον νέο κύκλο που ανοίγει στη δεύτερη   χρονιά της κυβέρνησης Μητσοτάκη, μπορεί εκείνος να είναι πρωταγωνιστής, αντικαθιστώντας τον Βασίλη Κικίλια, τον Νίκο Χαρδαλιά και την ομάδα των επιδημιολόγων που γεμίζουν τους τελευταίους μήνες τη σκηνή.

Πέρα από το τελικό νούμερο των δισεκατομμυρίων ευρώ, οι αποφάσεις θα είναι πολιτικές, ακριβέστερα οι αποφάσεις θα έχουν την υπογραφή της Μέρκελ. Πολύ περισσότερο από τη στιγμή που θα ληφθούν μεσούσης της γερμανικής προεδρίας. Στο υπουργείο Οικονομικών, όπως άλλωστε και στο Μέγαρο Μαξίμου, κινούνται με τη βεβαιότητα ότι και το 2021 η χώρα δεν θα βρίσκεται με ένα ευρωπαϊκό μαχαίρι στον λαιμό για τα δημοσιονομικά ελλείμματα. Ο πήχης του 3,5% έχει χαλαρώσει, αλλά οι προβλέψεις για το πού θα βρίσκονται άλλοι δείκτες τον προσεχή Οκτώβριο είναι εν μέσω θέρους παρακινδυνευμένες. Πού θα φτάσει η  ύφεση; Το 8% δείχνει πλέον καλό σενάριο. Σε ποια επίπεδα θα κινηθεί η ανεργία; Οι εποχικές θέσεις εργασίας θα δοκιμασθούν και μένει να αποδειχθεί το αποτύπωμά τους στη γενικότερη αγορά εργασίας. Πρόκειται σαφώς για ζήτημα με σημαντικές επιπτώσεις στο οικονομικό πεδίο – στα έσοδα και τις κοινωνικές δαπάνες – αλλά και στην «εθνική ψυχολογία». Σε μια περίοδο, εξάλλου, κατά την οποία οι προτάσεις επιτροπών, σοφών, συμβούλων και άλλων ειδικών για μακροπρόθεσμους στόχους και κατευθύνσεις θα δίνουν και θα παίρνουν, το οικονομικό επιτελείο θα πρέπει να διαχειρισθεί και τη λεγόμενη καθημερινότητα – που περνά μέσα από τα πιεστικά αιτήματα υπουργών,  φορέων και κοινωνικών ομάδων. Το τοπίο εκτός από ανηφορικό  μπορεί  να αποδειχθεί και  δύσβατο.

Περιμένοντας τη Μέρκελ και ένα πακέτο που, έτσι κι αλλιώς, δεν θα «τρέξει» πριν από το 2021, ο βασικός στόχος είναι να διασφαλισθεί η λειτουργία μιας φοβισμένης αγοράς. Από τη μία να εξασφαλισθεί ρευστότητα και από την άλλη να βρεθούν πηγές χρηματοδότησης που θα λειτουργούν ως αντίδοτο. Τα επτά δισ. ευρώ που προστέθηκαν στον προϋπολογισμό από την έξοδο στις αγορές (με κρατικά ομόλογα και έντοκα γραμμάτια), όπως και τα σχεδόν δέκα δισ. ευρώ που έρχονται μέσα από κοινοτικά κονδύλια (ΕΣΠΑ, SURE) και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, δίνουν ανάσες, αλλά τα περισσότερα θα εξαρτηθούν από τους φθινοπωρινούς δείκτες. Αν τα πράγματα στραβώσουν και αν το Βερολίνο δεν ξεφύγει από την προτεσταντική λογική του, ο χειμώνας μπορεί να αποδειχθεί τραχύς – και να αλλάξουν ακόμη και οι νέες σκέψεις για τον εκλογικό ορίζοντα.

Ολα αυτά, βεβαίως, χωρίς να συνυπολογίζεται η παράμετρος του κορωνοϊού. Ενα δεύτερο φθινοπωρινό κύμα που θα συνδυαστεί με επιστροφή σε καταστάσεις γενικευμένης καραντίνας, θα μεταβάλλει άρδην προβλέψεις και σχεδιασμούς. Αλλά εκεί ο Σταϊκούρας θα αφήσει ξανά σε άλλους τον ρόλο του πρωταγωνιστή…