Η ρουλέτα ΗΠΑ{CR}Κίνας, Ευρώπης

Πριν από ενάμιση χρόνο όλοι αναρωτιούνταν εάν η Ευρώπη θα διαλυθεί ως ενιαία οικονομική οντότητα ή θα εμβαθύνει τις διαδικασίες για την ενοποίηση. Σήμερα η Ευρώπη δείχνει να έχει προσπεράσει τέτοιου τύπου διλήμματα και να έχει δώσει σαφείς απαντήσεις στα περσινά υπαρξιακά ερωτήματα. Πριν από ενάμιση χρόνο η προοπτική της Ευρώπης ήταν πολύ αμφίβολη, εξαιτίας της απόσχισης της Βρετανίας, της έξαρσης ενός εθνικιστικού ρεύματος, της όξυνσης των αντιθέσεων Βορρά – Νότου και της αδυναμίας να συνεργαστούν Γαλλία – Γερμανία. Σήμερα η εικόνα αυτή έχει ανατραπεί πλήρως και αυτό είναι το μεγάλο ευτύχημα. Ειδικότερα μετά την κρίση της πανδημίας και τους σοβαρούς κινδύνους που δημιουργεί για τις κουρασμένες οικονομίες της Γηραιάς Ηπείρου. Οχι μόνο δεν πρόκειται η Ευρώπη να αποσυντεθεί, αλλά αντιθέτως μπορεί να διεκδικήσει και έναν ισχυρό ρόλο, που δεν είχε ποτέ, στο παιχνίδι της παγκόσμιας ηγεμονίας. Είναι μια ευκαιρία μεγάλη, την ώρα που υποχωρεί σημαντικά η δύναμη των ΗΠΑ και σκληραίνει τη θέση της η Κίνα.

Πράγματι, οι συσχετισμοί δυνάμεων στη γεωπολιτική σκακιέρα αλλάζουν. Και μέσα στη δεκαετία αυτή θα μεταφραστούν σε όρους οικονομικών συμφερόντων και ανάπτυξης. Οι Ηνωμένες Πολιτείες χάνουν συνεχώς έδαφος, απομακρυνόμενες από τις παραδοσιακές τους συμμαχίες, πολύ περισσότερο εσωστρεφείς και αδύναμες. Τα τελευταία χρόνια δεν έχουν τη δυνατότητα επιβολής της δικής τους θέλησης και, το κυριότερο, δεν απολαμβάνουν την εμπιστοσύνη των περισσότερων άλλων κρατών. Φαίνεται να μην μπορούν να απειλήσουν, ούτε να κατευθύνουν. Και αυτό είναι μια κολοσσιαία μεταβολή. Ειδικότερα μετά την έλλειψη ικανότητας που κατέδειξε η κυβέρνηση των ΗΠΑ στην κρίση της πανδημίας. Στο πλαίσιο αυτό η Κίνα επιταχύνει την επικυριαρχία της, εμφανίζεται πιο εύρωστη, αποκτά νέες θέσεις στον οικονομικό χάρτη και αυξάνει την επιρροή της παγκοσμίως, παίρνοντας προβάδισμα στην τεχνολογική επανάσταση και στα συστήματα πληροφορίας. Θα καταστεί εντέλει η Κίνα η ισχυρότερη υπερδύναμη; Υπάρχει περίπτωση να αντιδράσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες; Κανείς δεν μπορεί να προδικάσει πού θα καθίσει η μπίλια μεσοπρόθεσμα, τίποτα ωστόσο δεν θα θυμίζει τον παλαιό κόσμο. Ούτε η Ευρώπη!

Μετά τη μεγάλη δημοσιονομική παρέμβαση του Ταμείου Ανάκαμψης, την πολιτική στροφή της Γερμανίας στην ενδυνάμωση της ενοποίησης, τη συνεργασία με τη Γαλλία, τη σύμπνοια στους νέους στόχους για την ανάπτυξη και τον καθοριστικό ρόλο της Κεντρικής Τράπεζας ως βασικού ομοσπονδιακού εργαλείου στη άμεση στήριξη των οικονομιών, η Ευρώπη ανοίγει ένα καινούργιο πολύ σημαντικό κεφάλαιο στην ιστορία της. Στον βαθμό που οι πολιτικές αυτές ολοκληρωθούν το επόμενο διάστημα, αναπόφευκτα θα προχωρήσει στη δημοσιονομική ένωση, που αποτελεί το πρώτο άλμα για την πολιτική ένωση, μαζί με τη δημιουργία της κοινής αμυντικής πολιτικής. Το ρήγμα το οποίο προκαλούν οι ανακατατάξεις σήμερα στο παγκόσμιο σκηνικό είναι λοιπόν το όφελος για την Ευρώπη υπό τις παραπάνω προϋποθέσεις. Μπορεί συνεπώς να γίνει η Ευρώπη υπερδύναμη; Δύσκολο να το προβλέψει κανείς. Σίγουρα ωστόσο θα κερδίσει ζωτικό χώρο στη διεθνή σκακιέρα και, εκ των πραγμάτων, έχει κάθε λόγο να διεκδικήσει επειγόντως κομμάτι στην αναδιάταξη της διεθνούς ισχύος, μακριά από τη σκιά των Ηνωμένων Πολιτειών και με αντικίνητρο τη στρατηγική επιδρομή της Κίνας.