Κατανοώντας {LF}την αγορά μετοχών εν μέσω πανδημίας

Η απόδοση των χρηματιστηριακών αγορών, ειδικά στις Ηνωμένες Πολιτείες, κατά τη διάρκεια της πανδημίας φαίνεται να αψηφά τη λογική. Με τους κραδασμούς να μειώνουν τις επενδύσεις και την απασχόληση, τι θα μπορούσε ενδεχομένως να διατηρήσει υψηλά τις τιμές των μετοχών;

Οσο περισσότερο οι οικονομικές αρχές και τα αποτελέσματα της αγοράς αποκλίνουν, τόσο βαθύτερο γίνεται το μυστήριο, μέχρι κανείς να εξετάσει πιθανές εξηγήσεις που βασίζονται στην ψυχολογία του πλήθους, τις ιδέες και τη δυναμική των επιδημιών. Σε τελική ανάλυση, οι κινήσεις του χρηματιστηρίου καθοδηγούνται σε μεγάλο βαθμό από τις εκτιμήσεις των επενδυτών σχετικά με την εξελισσόμενη αντίδραση άλλων επενδυτών στις ειδήσεις και όχι από τις ίδιες τις ειδήσεις. Αυτό συμβαίνει επειδή οι περισσότεροι άνθρωποι δεν έχουν τρόπο να αξιολογήσουν τη σημασία των οικονομικών ή επιστημονικών ειδήσεων. Ειδικά όταν η δυσπιστία στα μέσα ενημέρωσης είναι υψηλή, τείνουν να βασίζονται στον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι που γνωρίζουν ανταποκρίνονται στις ειδήσεις.

Αυτή η διαδικασία αξιολόγησης απαιτεί χρόνο, γι’ αυτό οι χρηματιστηριακές αγορές δεν αποκρίνονται ξαφνικά και εντελώς στις ειδήσεις, όπως υποδηλώνει η συμβατική θεωρία. Φυσικά, είναι δύσκολο να γνωρίζουμε τι οδηγεί το χρηματιστήριο, αλλά μπορούμε τουλάχιστον να υποθέσουμε εκ των υστέρων με βάση διαθέσιμες πληροφορίες.

Τα μέτρα που ελήφθησαν και παρόμοιες ενέργειες σε άλλες χώρες χαρακτηρίστηκαν ότι μοιάζουν με τις ενέργειες που έγιναν για την αντιμετώπιση της Μεγάλης Υφεσης των ετών 2008-09. Στη συνέχεια ακολούθησε μια σταδιακή αλλά τελικά τεράστια αύξηση των τιμών των μετοχών. Ο δείκτης S&P 500 αυξήθηκε πέντε φορές από τις 9 Μαρτίου 2009 έως τις 19 Φεβρουαρίου 2020. Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν έχουν ιδέα τι υπάρχει στο σχέδιο της Fed ή στον νόμο στήριξης νοικοκυριών κι επιχειρήσεων. Το μόνο που ήξεραν οι επενδυτές ήταν ένα πρόσφατο παράδειγμα ότι τέτοια μέτρα είχαν αποτέλεσμα.

Κάποιοι μετάνιωσαν που δεν αγόρασαν σε χαμηλότερα σημεία το 2009 και δημιουργήθηκε η εντύπωση ότι η αγορά είχε πέσει αρκετά το 2020. Σε εκείνο το σημείο, ο λεγόμενος φόβος της απώλειας διατηρήθηκε, ενισχύοντας την πεποίθηση των επενδυτών ότι ήταν ασφαλές να επιστρέψουν στις αγορές. Οι μεταβολές των τιμών δεν είναι απαραίτητα μια γρήγορη, λογική απάντηση στις πραγματικές ειδήσεις. Στην πραγματικότητα, σπάνια αυτό συμβαίνει.

Ο Ρόμπερτ Σίλερ είναι νομπελίστας Οικονομικών για το 2013, καθηγητής Οικονομικών στο Yale University, συνδημιουργός του δείκτη Case-Shiller Index για τιμές κατοικιών στις ΗΠΑ.