Γερμανική επιστροφή στην ποσοτική χαλάρωση

Στην αντιμετώπιση της απειλής για το πρόγραμμα της ποσοτικής χαλάρωσης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας προχωρά η κεντρική τράπεζα της Γερμανίας, η οποία φέρεται έτοιμη να συνεχίσει να αγοράζει κρατικά ομόλογα από τον επόμενο μήνα, σύμφωνα με τους «Financial Times».

Η Bundesbank έχει προθεσμία έως τις αρχές του Αυγούστου για να αποφασίσει, μετά τη γνωμάτευση από το συνταγματικό δικαστήριο της χώρας ότι θα πρέπει να σταματήσει να αγοράζει ομόλογα, εκτός αν αιτιολογήσει επαρκώς την ανάγκη τέτοιας κίνησης. Δύο πηγές ανέφεραν στη βρετανική εφημερίδα ότι η Bundesbank μέσα στον μήνα θα γνωματεύσει ότι θα πρέπει να πάρει γραμμή από το υπουργείο Οικονομικών και το Κοινοβούλιο της Γερμανίας για το τι πρέπει να κάνει από εδώ και στο εξής. Το υπουργείο και το Κοινοβούλιο έκριναν την περασμένη εβδομάδα ότι η ΕΚΤ πληροί τις απαιτήσεις που ορίζει το δικαστήριο για να συνεχίσει τις αγορές ομολόγων.

Το Συνταγματικό Δικαστήριο της Γερμανίας στην Καρλσρούη είχε δώσει στην ΕΚΤ προθεσμία τρεις μήνες για να δικαιολογήσει το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης που περιλαμβάνει αγορές κρατικών ομολόγων, απειλώντας ότι σε διαφορετική περίπτωση η κεντρική τράπεζα της Γερμανίας, η Bundesbank, δεν θα πρέπει να συμμετάσχει σε αυτό. Ουσιαστικά με τον τρόπο αυτόν το δικαστήριο αμφισβήτησε τη νομιμότητα της χάραξης νομισματικής πολιτικής από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και υπονομεύει την ανεξαρτησία της. Επιπλέον με την κίνησή του αυτή το συνταγματικό δικαστήριο της Γερμανίας ουσιαστικά παρέκαμψε απόφαση του 2018 του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου με έδρα το Λουξεμβούργο, το οποίο είχε κρίνει τότε πως οι αγορές των κρατικών ομολόγων από την ΕΚΤ είναι νόμιμες. Ηταν η πρώτη φορά που εθνικό δικαστήριο χώρας της ευρωζώνης αμφισβήτησε απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.

Μετά την απόφαση αυτή είχε σημάνει συναγερμός. Στα τέλη του Ιουνίου η ΕΚΤ είχε αναζητήσει λύση στη νομική σύγκρουση με το Συνταγματικό Δικαστήριο της Γερμανίας αφού συμφώνησε να παράσχει έγγραφα στις γερμανικές αρχές για να αποδείξει τη νομιμότητα της νομισματικής της πολιτικής. Τα έγγραφα αυτά μπόρεσε να τα παρουσιάσει η Bundesbank στην κυβέρνηση και στο Κοινοβούλιο της χώρας για να υποστηριχθεί η συμμετοχή της στην αγορά κρατικών ομολόγων της ΕΚΤ. Επίσης η ΕΚΤ έδωσε στη δημοσιότητα πρακτικά αποφάσεων συνεδρίασης νομισματικής πολιτικής όπου τα μέλη της συμφώνησαν ότι οι αγορές ομολόγων είναι το καλύτερο εργαλείο για να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις από την πανδημία.

ΚΡΥΦΑ  Ή ΦΑΝΕΡΑ. Οι «Financial Times» ανέφεραν ακόμα ότι η γερμανική κεντρική τράπεζα εξακολουθεί να κάνει διαβουλεύσεις στο εσωτερικό της για το εάν θα ανακοινώσει δημοσίως την απόφασή της να συνεχίσει τις αγορές ομολόγων ή αν θα επιτρέψει απλώς να περάσει η προθεσμία αθόρυβα. Πρόκειται, όπως σχολίαζε η βρετανική εφημερίδα, για ένδειξη της δύσκολης θέσης στην οποία την έχει φέρει η δικαστική απόφαση. Η Bundesbank έχει αντιταχθεί πολλές φορές στο παρελθόν στην πολιτική ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ.

Η απόφαση από το Συνταγματικό Δικαστήριο της Γερμανίας στην Καρλσρούη είχε ουσιαστικά αμφισβητήσει τη νομιμότητα της χάραξης νομισματικής πολιτικής από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και είχε υπονομεύσει ακόμα και την ανεξαρτησία της. Τότε μάλιστα η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν είχε απειλήσει ακόμα και να πάει τη Γερμανία στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για το θέμα αυτό.

Μέλη από το γερμανικό δικαστήριο είχαν υποστηρίξει τότε ότι θέλουν να δουν την ΕΚΤ να αναλαμβάνει την ευθύνη για το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης και να εξηγήσει τους στόχους του σε εκείνους που επηρεάζονται αρνητικά, εννοώντας στους Γερμανούς. Η ΕΚΤ είχε ανακοινώσει ότι θα συνεχίσει το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης παρά την απόφαση του γερμανικού δικαστηρίου.