Συντηρητικοί και Πράσινοι εις σάρκα μίαν

Πριν από λίγες ημέρες στην Ιρλανδία συντελέστηκε ένα πολιτικό θαύμα. Ή μάλλον δύο. Γιατί δεν είναι μόνο πως οι δύο αιώνιοι αντίπαλοι της ιρλανδικής πολιτικής σκηνής, το Fianna Fail και το Fine Gael, έγιναν κυβερνητικοί εταίροι. Είναι και πως στην ίδια κυβέρνηση συμμετέχουν μαζί με τους Συντηρητικούς και οι Πράσινοι. Ποιο από τα δύο θαύματα είναι το πιο ασυνήθιστο; Χωρίς αμφιβολία, το πρώτο. Οχι μόνο επειδή το Fianna Fail και το Fine Gael έσπασαν μια παράδοση ενός ολόκληρου αιώνα. Αλλά και επειδή θαύματα σαν αυτό που έφερε τους ιρλανδούς Συντηρητικούς και τους ιρλανδούς Πράσινους στην ίδια κυβέρνηση έχουν γίνει και αλλού. Με άλλα λόγια, η Ιρλανδία δεν είναι παρά το τελευταίο παράδειγμα, αυτό που το «Economist» ορίζει ως Greencons ενώνοντας σε σάρκα μία τις λέξεις Green (Πράσινοι) και Conservatives (Συντηρητικοί).

Μπορεί, λέει το «Economist», αυτός να είναι ένας γάμος από συμφέρον. Οπως παρατηρεί όμως κανείς, δεν είναι ένας λευκός γάμος. Το ζεύγος Συντηρητικών – Πρασίνων στην Ιρλανδία υπόσχεται ένα οικολογικό new deal, στόχος του οποίου είναι η μείωση των αερίων του θερμοκηπίου κατά 7% τον χρόνο. Ασφαλώς σε θέματα όπως είναι η άμυνα και η εξωτερική πολιτική θα υπάρχει πάντα ασυμφωνία χαρακτήρων. Αλλά ποιος νοιάζεται όταν οι συμμαχίες αυτές γεννούν τέτοιες συμφωνίες για την προστασία του περιβάλλοντος; Ποιος νοιάζεται όταν υιοθετούν πλέον την πράσινη ατζέντα όλες οι πολιτικές δυνάμεις και όχι μόνο η Κεντροαριστερά που συνασπιζόταν παραδοσιακά με τους οικολόγους;

Παραδείγματα. Το πιο πετυχημένο παράδειγμα, αυτό του συνασπισμού, ήταν η κυβέρνηση Γκέρχαρντ Σρέντερ – Γιόσκα Φίσερ την περίοδο 1998-2005 στη Γερμανία. Από τότε όμως έχει κυλήσει πολύ νερό στο αυλάκι. Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, οι Πράσινοι δεν είναι πια ένα περιθωριακό κόμμα που βρήκε μια θέση στην κεντρική πολιτική σκηνή, αλλά μια κυρίαρχη δύναμη που σε πολλές περιπτώσεις υπερσκελίζει τους Σοσιαλδημοκράτες. Είναι αυτή η εκλογική ανακατάταξη που οδήγησε στους γάμους των Greencons, όπως, πριν από την Ιρλανδία, συνέβη στην Αυστρία.

Από τον περασμένο Ιανουάριο, η χώρα κυβερνάται από ένα παράξενο ζευγάρι: τον 33χρονο καγκελάριο Σεμπάστιαν Κουρτς, που μετατόπισε το Λαϊκό Κόμμα της Αυστρίας από το χριστιανοδημοκρατικό Κέντρο στον χώρο της λαϊκιστικής Δεξιάς, και τον Βέρνερ Κόγκλερ, τον κατά 25 χρόνια μεγαλύτερό του Πράσινο αντικαγκελάριο, που κανένας δεν θυμάται να έχει δει ποτέ με γραβάτα. Με ή χωρίς γραβάτα, η αυστριακή κυβέρνηση δεν είναι μόνο μια κυβέρνηση αντιμεταναστευτικής πολιτικής. Είναι και μια κυβέρνηση που διαθέτει ένα από τα πιο φιλόδοξα πράσινα προγράμματα και την πανίσχυρη Πράσινη υπουργό Λεονόρε Γκέβεσλερ με τον τίτλο – σιδηρόδρομο υπουργός Προστασίας του Κλίματος, Περιβάλλοντος, Ενέργειας, Κινητικότητας, Καινοτομίας και Τεχνολογίας να υπόσχεται πως ως το 2040 η Αυστρία θα έχει εξουδετερώσει τον άνθρακα. Εχει πετύχει ο γάμος στο μεταξύ; Ναι, αν κρίνει κανείς από την αποτελεσματική συνεργασία Συντηρητικών και Πρασίνων στην αντιμετώπιση της πανδημίας – η Αυστρία είναι ανάμεσα στις χώρες που τα πήγαν μάλλον καλά.

Επιτυχείς ενώσεις. Οικολόγοι δεν είναι πλέον οι φαν του ποδηλάτου, οικολόγοι είμαστε όλοι μας επειδή όλοι μας πια αγωνιούμε για την τύχη του περιβάλλοντος. Αν έκανε επομένως κανείς μια προβολή στο μέλλον, δεν θα έβλεπε παρά τη ζωηρή πιθανότητα να αποκτήσει και η Γερμανία μια κυβέρνηση Συντηρητικών – Πρασίνων, και μην απορεί κανείς γι’ αυτήν τη νέα ένωση.

Ο λόγος δεν είναι μόνο πως οι δημοσκοπήσεις στη Γερμανία δείχνουν τους Πράσινους να είναι στη δεύτερη θέση πίσω από τους Χριστιανοδημοκράτες της Ανγκελα Μέρκελ, ενώ για ένα σύντομο διάστημα ήταν ακόμη και πρώτοι. Είναι και πως έξι γερμανικά κρατίδια κυβερνώνται ήδη από μαυροπράσινες συμμαχίες ή μάλλον από ευτυχισμένους γάμους. Και τώρα ο συναρχηγός των Πρασίνων Ρόμπερτ Χάμπερ δηλώνει πως θα ήταν «απολύτως ευτυχής» να συνεργαστεί με τους Χριστιανοδημοκράτες στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση.