Ουρανοξύστες στην Κωλιάδα Ακρα

Μια φορά κι έναν καιρό, όχι πάρα πολύ παλιά, ένας υπουργός Πολιτισμού φώναξε στο γραφείο του έναν ατζέντη καλλιτεχνικών εκδηλώσεων. Είχε εντυπωσιαστεί με την ποικιλία των καλλιτεχνικών εκφράσεων του μοντερνισμού που εκπροσωπούσε. «Σου αρέσει ο πολιτισμός;», τον ρώτησε μόλις έγιναν οι συστάσεις. «Μου αρέσει», είπε με μια χροιά ειρωνείας στη φωνή ο ατζέντης, που ασφαλώς δεν περίμενε την ερώτηση. «Εσένα σου αρέσει;», απάντησε ο ατζέντης. «Μου αρέσει, αλλά πιο πολύ μου αρέσουν τα αρχαία».

Η Ελλάδα είναι μια χώρα που αν ανακατεύεσαι με πράγματα του πολιτισμού πρωτίστως οφείλεις να «σου αρέσουν τα αρχαία». Να σου αρέσει η εθνική κληρονομιά. Ο επιφανειακός τρόπος μέσω του οποίου η εθνική αυτή κληρονομιά χρησιμεύει είναι για να επιβεβαιώνει ένα σύμπλεγμα ανωτερότητας των συγχρόνων: «εμείς έχουμε ιστορία».

Η εκδοχή αυτή της εθνικής μεγαλοσύνης, καθαρόαιμα εθνικόφρων, τροφοδότησε τον δέκατο ένατο και τον εικοστό αιώνα τη Μεγάλη Ιδέα του έθνους – και τα νεότερα χρόνια τις απολήξεις της. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όμως, χρησιμοποιήθηκε όχι μόνο από εκπροσώπους ενός συντηρητικού εθνικισμού αλλά και από τον αποκαλούμενο προοδευτικό κόσμο. Οι συντεχνίες των επαγγελμάτων που είναι εντεταλμένα για τη φύλαξη  ή την έκθεση των αρχαιοτήτων μετέτρεψαν το αρχαίο κλέος σε συμφέροντα του κλάδου. Τα τελευταία χρόνια, στο όνομα της αρχαιότητας έγιναν συντονισμένες προσπάθειες να μην προχωρήσουν τα έργα ανάπλασης του Ελληνικού, που είναι μια αναπτυξιακή νησίδα σε περίοδο οικονομικής στασιμότητας, ή και οπισθοχώρησης, όπως ήταν η τελευταία δεκαετία.

Ως γνωστόν, η ελληνική Αριστερά και οι παραφυάδες της, όλη την περίοδο της μεταπολίτευσης, μπλοκάρουν κατά σύστημα κάθε είδους βιομηχανική επένδυση – εσχάτως και πολλές τουριστικές επενδύσεις. Ενώ ζουν και ευημερούν χάρη στην ανάπτυξη, ιδίως όσοι είχαν την τύχη να βρεθούν στον δημόσιο τομέα, την υπονομεύουν κατά σύστημα. Το βασικό επιχείρημα είναι περιβαλλοντικό. Τα πετροχημικά, το αεροδρόμιο των Σπάτων, το Κόστα Ναυαρίνο, οι εξορύξεις στις Σκουριές βλάπτουν το περιβάλλον. Εσχάτως, που η Αριστερά ανακάλυψε τις χαρές της εξουσίας, ανακαλύφθηκε και η κληρονομιά της ελληνικής αρχαιότητας. Η γκρίνια για τις αρχαιότητες που εμποδίζουν τα έργα του μετρό Θεσσαλονίκης είναι μικρής κλίμακας μπροστά στην προσπάθεια να παρεμποδιστεί η επένδυση του Ελληνικού λόγω αρχαιοτήτων.

Φτάσαμε λοιπόν στο σημείο, μια περιοχή που κυρίως οριζόταν από τη λειτουργία του αερολιμένος Αθηνών, να γίνεται αντικείμενο ενδιαφέροντος της εθνικόφρονος αρχαιολογίας της Αριστεράς (και του αριστερισμού). Τον Σεπτέμβριο του 2017, μάλιστα, ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων συνέβαλε στην κωλυσιεργία ανακοινώνοντας ότι «η χερσόνησος του Αγίου Κοσμά [είχε] σημαντική προϊστορική κατοίκηση». Στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, όπου έφτασαν οι διαμαρτυρίες της αριστερής εθνικοφροσύνης, είχε προβληθεί το επιχείρημα ότι ο Αγιος Κοσμάς ήταν αρχαίος δήμος κι ότι ένας αρχαίος δρόμος, μάλλον, πιθανόν και να συνέδεε τον λόφο Αγίας Αννας με την Κωλιάδα Ακρα, που ήταν λέει θρησκευτικό και διοικητικό κέντρο αυτού του αρχαίου δήμου.

Επεσε πολύς θρήνος για την Κωλιάδα Ακρα – και αν δεν είχε αλλάξει η κυβέρνηση, αντί να φτιάχνουμε ουρανοξύστες, ακόμα με την αρχαιολογική σημασία της θα ασχολούμαστε.

Ευτυχώς, αυτά τελείωσαν. Και παρά την πανδημία, επιτέλους μπήκαν οι μπουλντόζες στην περιοχή. Ο Αδωνις Γεωργιάδης, που είναι αρχαιολάτρης, κατάφερε να κινηθεί το γραφειοκρατικό τέρας – αλλά, κυρίως, συνέβαλε ένα έργο μεγάλης οικονομικής αλλά και συμβολικής σημασίας να μπει μπροστά, αποκομμένο από τις αθάνατες εθνικές αγκυλώσεις μας. Δεξιές, αριστερές κι αριστερίστικες.