Το «βρώμικο ΄89» ως κακέκτυπο

Η ηχογραφημένη συνομιλία του Νίκου Παππά με τον Σάμπυ Μιωνή είχε μόλις λίγες ώρες πριν δοθεί στη δημοσιότητα. Σε ένα κεντροαριστερό πηγαδάκι, το μπαρουτοκαπνισμένο πασοκικό στέλεχος περιέγραφε την επίσκεψή του σε νησί του Ιονίου 31 χρόνια πριν, λίγο μετά την αποκάλυψη του σκανδάλου Κοσκωτά. «Είδατε τη δήλωση στήριξης του Τσίπρα στο Μεσολόγγι;» ρώτησε τους συνομιλητές του. «Βάζω στοίχημα από τώρα πως θα παίξουν το χαρτί του ’89». Επιβεβαιώθηκε μόλις μία ημέρα αργότερα, όταν το non paper του ΣΥΡΙΖΑ προσέδιδε στον Μιωνή τον χαρακτηρισμό «νέος Μαυρίκης».

Η θυματοποίηση του αρχηγού, η υπόνοια πολιτικής δίωξης και (προφανώς) η παρομοίωση με τον Ανδρέα Παπανδρέου είναι για τον ΣΥΡΙΖΑ η τελευταία γραμμή άμυνας απέναντι σε μια δύσκολη κατάσταση. Είναι ένα αφήγημα που καταλαβαίνουν πιο εύκολα οι «πασοκοσυριζαίοι», εκείνοι που θυμούνται τα γεγονότα από την πλευρά του διωκόμενου και στο παρελθόν έχουν επιχειρήσει να ταυτίσουν τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ με τον ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ. Αυτοί αποτελούν άλλωστε την πιο πολυπληθή ομάδα στήριξης του Αλέξη Τσίπρα αυτή την περίοδο και αυτήν που τον ακολουθεί σχεδόν τυφλά, ζητώντας να αξιοποιηθούν «άφοβα» η επιρροή και η διείσδυση του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ σε ευρύτερα πολιτικά ακροατήρια, παγιώνοντας μια σχέση εμπιστοσύνης. Η σημασία της στήριξης των πασοκογενών, σε αυτή τη φάση, είναι πιο σημαντική από τα αισθήματα των παλιών συντρόφων που ίσως θυμούνται ακόμη τις υπουργικές θέσεις που κατείχαν εκείνη την περίοδο. Η συσπείρωσή τους, όμως, ίσως πιο δύσκολη: πολλοί εξ αυτών δεν βρέθηκαν στην αγκαλιά του ΣΥΡΙΖΑ παρά μόνο το τελευταίο διάστημα της διακυβέρνησής του και πλέον μένουν σιωπηλοί απέναντι σε όσα αποκαλύπτονται.

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΥΘΥΝΕΣ. Το σενάριο προστασίας του «βρώμικου ’89» ωστόσο παραμένει σενάριο. Τόσο η κυβέρνηση όσο και το Κίνημα Αλλαγής βάζουν στο κάδρο τον Αλέξη Τσίπρα μιλώντας αποκλειστικά για πολιτικές ευθύνες, θέτοντας ερωτήματα για το κατά πόσο ήξερε τι συνέβαινε στο υπουργικό του συμβούλιο. Η ΝΔ με τη σημερινή της ηγεσία, και για προφανείς ιστορικούς λόγους, ξορκίζει την εικόνα ενός πρώην πρωθυπουργού στο εδώλιο, ενώ το Κίνημα Αλλαγής, με την ίδια εμπειρία του ’89, κάνει ακριβώς την ίδια διάκριση ανάμεσα σε πολιτικές και ποινικές ευθύνες. Αυτή η θεσμική διαχείριση ακυρώνει στην πράξη τις υπόνοιες του ΣΥΡΙΖΑ για πολιτική δίωξη – η πραγματικότητα όμως σπάνια σταματά όσους επενδύουν σε μια ωραία ιστορία.