Γιατί τιμούμε τον μαρτυρικό θάνατο του Ρήγα Βελεστινλή

Ο Δρ. Δημήτριος Καραμπερόπουλος, πρόεδρος της Επιστημονικής Εταιρείας Μελέτης Φερών-Βελεστίνου-Ρήγα, γράφει για το μαρτύριο του κορυφαίου διαφωτιστή στις 24 Ιουνίου 1798.

Χιλιάδες Ελληνες και πολλοί Φιλέλληνες σκοτώθηκαν, έχυσαν το αίμα τους για την πολυπόθητη λευτεριά της Ελλάδος. Του Ρήγα όμως τον μαρτυρικό θάνατο γιορτάζουμε κάθε Ιούνιο, και ο τόπος του μαρτυρίου του, ο Πύργος Νεμπόιζα στο Βελιγράδι, έχει ανακηρυχθεί μνημείο.

Ο Ρήγας Βελεστινλής είναι εμβληματική φυσιογνωμία, από τις μοναδικές του νεότερου Ελληνισμού και του Βαλκανικού χώρου, όχι για τον θάνατό του, αλλά για τα έργα του. Αυτά τον ανέδειξαν. Το στρατηγικό σχέδιο της επανάστασής του. Ο Θούριός του, «Ως πότε παλληκάρια», που δονούσε τις καρδιές των σκλαβωμένων ραγιάδων, μικρούς και μεγάλους, μορφωμένους και αμόρφωτους, άνδρες και γυναίκες. Η εικόνα του Μεγάλου Αλεξάνδρου, προσφέροντας στους σκλαβωμένους πρότυπο ανδρείας, αγωνιστικότητας και αποτελεσματικότητας. Το στρατιωτικό σχέδιο της επανάστασής του, πως μόνοι μας θα λευτερωθούμε, να μην προσβλέπουμε στων ξένων τη βοήθεια, γιατί τα συμφέροντά τους εξυπηρετούν. H Χάρτα της Ελλάδος με την αρχαία πολιτική διαίρεση σε επαρχίες και τοπαρχίες και την ελληνική ονοματολογία, πρωτεργάτης έτσι της αντικατάστασης των ονομάτων του κατακτητή. Το πρωτοποριακό δημοκρατικό Σύνταγμά του, για την απελευθερωμένη μετά την επανάστασή του περιοχή των Βαλκανίων.

Εδωσε ο Ρήγας μια ολοκληρωμένη απάντηση στο ερώτημα τόσων αιώνων σκλαβιάς: πώς, με ποιον τρόπο θα ελευθερωθούμε. Εμαθε στους σκλαβωμένους Ελληνες τον «τρόπον της απελευθερώσεώς» τους, όπως χαρακτηριστικά τονίζει ο στρατηγός Μακρυγιάννης, «Οι Ελληνες ενθουσιασθέντες και ενθαρρυθέντες από τους λόγους του Ρήγα έλαβον τα όπλα υπέρ της ελευθερίας».

Ο Ρήγας Βελεστινλής είναι από τις μοναδικές φυσιογνωμίες του Ελληνικού και του Βαλκανικού χώρου: διαφωτιστής, επαναστάτης, πολιτικός νους, στρατιωτικός νους, μάρτυρας, πατέρας της λευτεριάς μας, οραματιστής μιας δημοκρατικής πολιτείας, γι’ αυτό και ιδιαίτερα τιμούμε τον μαρτυρικό θάνατό του.