«Επιστρέψτε {LF}τα Γλυπτά {LF}του Παρθενώνα»

Ο Μπόρις Τζόνσον λατρεύει την αρχαία Ελλάδα: έκανε κλασικές σπουδές στην Οξφόρδη, στο σπίτι μιλούσε αρχαία ελληνικά με τα αδέρφια του για εξάσκηση, ίνδαλμά του είναι ο Περικλής και συχνά προσπαθεί να εντυπωσιάσει το κοινό του απαγγέλλοντας στίχους από την «Ιλιάδα» – όχι πάντα με επιτυχία. Η αγάπη του για τον αρχαιοελληνικό πολιτισμό είναι, φαίνεται, τόσο μεγάλη ώστε θέλει να κρατήσει για πάντα κοντά του ένα κομμάτι του: τα Γλυπτά του Παρθενώνα, που εκτίθενται στο Βρετανικό Μουσείο από το 1817, έναν χρόνο μετά την πώλησή τους στο βρετανικό κράτος από τον λόρδο Ελγιν, ο οποίος προηγουμένως τα είχε αποσπάσει με αμφισβητούμενης νομιμότητας μεθόδους.

Διακόσια τρία χρόνια μετά, η επίμονη άρνηση του Λονδίνου να προσέλθει σε διάλογο με την Αθήνα προκαλεί αντιδράσεις διεθνώς. Με αφορμή τη σημερινή 11η επέτειο του Μουσείου Ακρόπολης, η ελληνίδα υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, τρεις βρετανοί βουλευτές και η πρόεδρος του βρετανικού λόμπι για τα Γλυπτά καλούν, μέσω των «ΝΕΩΝ», τον βρετανό πρωθυπουργό να επιστρέψει στην Ελλάδα τα «κλεμμένα μάρμαρα». Ολες οι δημοσκοπήσεις καταδεικνύουν, διαχρονικά, ότι η βρετανική κοινή γνώμη τάσσεται υπέρ της επιστροφής. Εχει γραφτεί ότι το αίτημα προσυπογράφει ακόμη και ο πρίγκιπας Κάρολος. Ωστόσο, το Λονδίνο είναι ανένδοτο: η βρετανική κυβέρνηση διαμηνύει ότι το θέμα δεν είναι προς συζήτηση, ενώ ο διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου Χάρτβιχ Φίσερ, σε αποκλειστική δήλωσή του προς «ΤΑ ΝΕΑ», εύχεται «χρόνια πολλά» στο Μουσείο Ακρόπολης, υποστηρίζει όμως ότι τα δύο μουσεία «λειτουργούν αλληλοσυμπληρωματικά». Εκπρόσωπος του μουσείου είπε στα «ΝΕΑ» ότι η θέση του ιδρύματος δεν έχει αλλάξει: μόνιμη επιστροφή των Γλυπτών δεν εξετάζεται, ενώ αν η Ελλάδα θέλει να τα δανειστεί, πρέπει πρώτα να αναγνωρίσει ως ιδιοκτήτη το Βρετανικό Μουσείο.

Τις τελευταίες εβδομάδες, το αποικιοκρατικό παρελθόν της Βρετανίας βρίσκεται στο μικροσκόπιο: αγάλματα αμφιλεγόμενων προσωπικοτήτων βανδαλίζονται το ένα μετά το άλλο, ενώ τα αιτήματα για επαναπατρισμό πολιτιστικών αγαθών στις χώρες από όπου αφαιρέθηκαν πέφτουν βροχή. Η Ελλάδα διεκδικεί τα Γλυπτά εδώ και δεκαετίες. Κάποτε (το 1924 και το 1941), το Φόρεϊν Οφις είχε γνωμοδοτήσει υπέρ της επιστροφής τους. Πολλοί πιστεύουν ότι ήρθε η ώρα οι Βρετανοί να κάνουν εκείνες τις γνωμοδοτήσεις πράξη.

ΒΡΕΤΑΝΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΕΣ

Τρία μέλη της Βουλής των Κοινοτήτων – από τους κυβερνώντες Τόρις, τους Εργατικούς και το SNP – ζητούν, μέσω των «ΝΕΩΝ», την επιστροφή των Γλυπτών στην Ελλάδα.

Σερ Ρότζερ Γκέιλ,

βουλευτής των Συντηρητικών

Δεν υποστηρίζω την άποψη ότι όλα τα αντικείμενα που εκτίθενται στα μουσεία πρέπει να επιστραφούν στη χώρα προέλευσής τους. Παρ’ όλ’ αυτά, είμαι της γνώμης ότι τα Γλυπτά του Παρθενώνα έχουν ένα όμορφο σπίτι, το οποίο τα περιμένει να γυρίσουν. Υπάρχει ένας χώρος, το Μουσείο Ακρόπολης, στον οποίο μπορούν να εκτεθούν με τον σωστό τρόπο, στο περιβάλλον στο οποίο γεννήθηκαν, προς όφελος και τέρψη επισκεπτών από όλο τον κόσμο.

Μέρι Γκλίντον,
βουλευτής των Εργατικών

Στο παρελθόν είχα την ευκαιρία να απολαύσω αρκετές «κλασικές» περιηγήσεις στην Ελλάδα. Οι σημαντικότερες ήταν στην Ακρόπολη και τον Παρθενώνα. Είναι λυπηρό ότι τα Γλυπτά του Παρθενώνα βρίσκονται στο Λονδίνο. Στο Βρετανικό Μουσείο τα βλέπουν πολλοί. Ωστόσο, εξίσου πολλοί, αν όχι περισσότεροι, θα ήθελαν να τα δουν ως μέρος μιας θαυμάσιας πολιτιστικής εμπειρίας που μπορεί να βιώσει κάποιος όταν επισκέπτεται τον Παρθενώνα και το Μουσείο Ακρόπολης. Τα Γλυπτά ανήκουν στην Αθήνα.

Μάργκαρετ Φέριερ, βουλευτής του Σκωτικού Εθνικού Κόμματος (SNP)

Το Μουσείο Ακρόπολης επιτρέπει στους επισκέπτες του να θαυμάσουν τα τμήματα της ζωφόρου και των μετοπών στο φυσικό τους περιβάλλον. Είναι καιρός να επανενωθούν με τα Γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στη Βρετανία. Παρά την πανδημία του κορωνοϊού, οι διαπραγματεύσεις για το Brexit συνεχίζονται και οι εκκλήσεις για επιστροφή των Γλυπτών στην Ελλάδα αυξάνονται. Η επιστροφή τους θα έδειχνε ότι η Βρετανία θέλει πραγματικά να αντιμετωπίσει τον κόσμο με εξωστρέφεια μετά το Brexit.

Dame Τζάνετ Σούζμαν, πρόεδρος της Βρετανικής Επιτροπής για την Επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα

Οταν ο λόρδος Ελγιν θέλησε να στολίσει το σπίτι του στη Σκωτία με κομμάτια από τον Παρθενώνα, δεν ρώτησε τους υπόδουλους Ελληνες. Λάδωσε αξιωματούχους στην Κωνσταντινούπολη και τα βούτηξε. Αργότερα, προσγειώθηκαν στο Βρετανικό Μουσείο, αποτελώντας, εδώ και 200 χρόνια, μία από τις βασικές ατραξιόν του. Ας ρωτήσουμε, λοιπόν, το μουσείο, το οποίο κρύβεται από το τσουνάμι του αντιαποικιοκρατικού αισθήματος που σαρώνει τον πλανήτη, αν έχει την ευγενή καλοσύνη να αφηγηθεί στους επισκέπτες του την πραγματική ιστορία: πώς αυτά τα μοναδικά γλυπτά που αφαιρέθηκαν από το λαμπρότερο κτίσμα του δυτικού κόσμου έφτασαν να εκτίθενται – εκτός του περιβάλλοντός τους – στην γκρίζα Αίθουσα 18; Αυτό θα ήταν ένα βήμα πιο μακριά από τον βρετανικό «λευκό εξαιρετισμό». Η «λευκή υπεροχή» έκλεψε τα Γλυπτά. Μια «λευκή» αίσθηση απόδοσης δικαιοσύνης πρέπει να τα επιστρέψει. Αλλά μέχρι να έρθει εκείνη η ώρα πείτε την αλήθεια. Αφήστε τον κόσμο να κρίνει το δίκαιο της αιχμαλωσίας τους στο Λονδίνο. Στην Αθήνα υπάρχει ένα μουσείο που τα περιμένει.

ΧΑΡΤΒΙΧ ΦΙΣΕΡ ΣΤΑ «ΝΕΑ»,

ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΒΡΕΤΑΝΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

«Λειτουργούμε αλληλοσυμπληρωματικά»

Στέλνουμε στους συναδέλφους μας στο Μουσείο Ακρόπολης τις θερμότερες ευχές μας με την ευκαιρία της 11ης επετείου τους: το μουσείο ανοίγει ένα υπέροχο παράθυρο στην κλασική Αθήνα και αποτελεί ένα από τα σπουδαία μουσεία του κόσμου. Το Μουσείο Ακρόπολης και το Βρετανικό Μουσείο λειτουργούν αλληλοσυμπληρωματικά στην προσέγγισή τους: το ένα παρέχει μία εις βάθος θεώρηση μιας σπουδαίας αρχαίας πόλης, το άλλο μια αίσθηση του ευρύτερου πλαισίου και του διαρκούς πολιτιστικού διαλόγου με τους γειτονικούς πολιτισμούς της Αιγύπτου και της Εγγύς Ανατολής στην αρχαιότητα και σε πιο πρόσφατες εποχές. Προσδοκούμε να συνεχίσουμε τον εποικοδομητικό διάλογο και τη συνεργασία μας με τους συναδέλφους μας στο Μουσείο Ακρόπολης, η οποία τα τελευταία χρόνια περιλαμβάνει εργαστήρια επιστημονικής έρευνας, προγράμματα ανταλλαγής προσωπικού και ανταλλαγής γνώσεων σε θέματα όπως η έρευνα της αρχαίας πολυχρωμίας και η προβολή και παρουσίαση εκθεμάτων.