Το διάγγελμα βγήκε από {LF}τον παράδεισο

Καστελλόριζο, Ιθάκη, Σαντορίνη. Τρία νησιά, τρεις πρωθυπουργοί, τρεις ιστορικές στιγμές για την Ελλάδα, η καθεμιά για ξεχωριστούς λόγους.

Γιώργος Παπανδρέου, Αλέξης Τσίπρας και Κυριάκος Μητσοτάκης επέλεξαν τρεις ελληνικούς… παραδείσους για να βάλουν ως φόντο στα διαγγέλματα προς τον ελληνικό λαό.

Κι έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον οι συμβολισμοί που σφραγίζουν την κάθε εποχή.

Το 2010 ο Γιώργος Παπανδρέου διάλεξε το ακριτικό Καστελλόριζο για να απευθυνθεί στους Ελληνες που ακόμη ζούσαν σε… νιρβάνα. Το δραματικό διάγγελμα – ανακοίνωση της προσφυγής στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο ήταν η έναρξη μιας μεγάλης οικονομικής, κοινωνικής αλλά και πολιτικής περιπέτειας για τη χώρα.

Τότε ίσως και για πρώτη φορά οι πολίτες αντιλήφθηκαν το τέλος της επίπλαστης ευμάρειας με δανεικά. Το γραφικό λιμάνι του Καστελλόριζου επελέγη για να συμβολίσει την ενότητα και τα όσα μπορούν να καταφέρουν οι Ελληνες ενωμένοι.

Το μικρό, ακριτικό νησί και η μεγάλη εικόνα: η μικρή Ελλάδα που μπορεί να τα καταφέρει.

Ο Αλέξης Τσίπρας, 10 χρόνια μετά, επέλεξε το νησί του Οδυσσέα, την Ιθάκη, για να σημάνει το τέλος των Μνημονίων. Η αλήθεια είναι ότι πράγματι, έστω και κατ’ όνομα, τα Μνημόνια τελείωσαν για την Ελλάδα. Μόνο που ο τότε πρωθυπουργός ξέχασε να πει ότι εκείνο το Μνημόνιο που «βούλιαξε» στο γραφικό λιμάνι της Ιθάκης θα μπορούσε να αποφευχθεί αν ο ΣΥΡΙΖΑ δεν χόρευε τον «χορό του Ζαλόγγου» στο πρώτο εξάμηνο του 2015.

Ο συμβολισμός και πάλι σε πρώτο πλάνο. Η Ελλάδα που περιπλανήθηκε και ταλαιπωρήθηκε επί χρόνια βρήκε ξανά τον προορισμό της, βρήκε την Ιθάκη της, όπως ο πολυμήχανος Οδυσσέας. Μόνο που στην περίπτωση των ελλήνων πολιτών μέτρησε και το… καβαφικό ταξίδι που ήταν γεμάτο Συμπληγάδες.

Τέλος, ο Κυριάκος Μητσοτάκης την περασμένη εβδομάδα επέλεξε την πανέμορφη Σαντορίνη για να κηρύξει την έναρξη της τουριστικής περιόδου.

Ο κορωνοϊός σάρωσε τα πάντα, διέλυσε και τη βαριά βιομηχανία της χώρας. Ο Πρωθυπουργός αυτό που θέλησε να κάνει ήταν να απευθυνθεί κυρίως στους ξένους, δείχνοντάς τους το μοναδικό και παγκοσμίως γνωστό ηλιοβασίλεμα της Σαντορίνης.

Γιώργος Παπανδρέου: Από το απάνεμο λιμάνι {LF}του Καστελλόριζου

Πέμπτη 23 Απριλίου 2010 και το γραφικό, ακριτικό και… πολύπαθο Καστελλόριζο έγινε το φόντο της μεγάλης περιπέτειας που ξεκινούσε για την Ελλάδα. Ο Γιώργος Παπανδρέου, με το διάγγελμά του, απευθύνθηκε στους πολίτες οι οποίοι ακόμη δεν είχαν καταλάβει το μέγεθος της καταστροφής. Μπλε κοστούμι, μοβ πένθιμη γραβάτα σε συνδυασμό με τα ήρεμα καταγάλανα νερά του νησιού συνέθεταν ένα σκηνικό ηρεμίας… πριν από την καταιγίδα.
Η ανακοίνωση προσφυγής στο ΔΝΤ πάγωσε τους Ελληνες, όμως, και τότε λίγοι κατάλαβαν τη μεγάλη περιπέτεια που έμπαιναν.
Η ιστορία της κρίσης είχε ξεκινήσει από το 2008, τη Lehman Brothers, τη δημιουργική λογιστική της τότε κυβέρνησης της ΝΔ και τα πρώτα, αδύναμα μέτρα λιτότητας. Πόσοι θυμούνται τα δημοσιονομικά μέτρα που έγραψε υπουργός σε μια… χαρτοπετσέτα και τον εκτροχιασμό της οικονομίας.
Ομως, το Καστελλόριζο σφράγισε αυτή τη νέα εποχή. Κανείς δεν ξέρει αν ο Γ. Παπανδρέου γνώριζε τότε σε τι περιπέτεια έμπαινε η χώρα. Τα επόμενα χρόνια το πανέμορφο νησί μετατράπηκε στην αρχή του ελληνικού Γολγοθά.
Το απάνεμο νησάκι ήταν σε πλήρη αντίθεση με τη φουρτούνα που ερχόταν και που ο τότε πρωθυπουργός προσπαθούσε να κρύψει πίσω από όμορφες φράσεις. Με πιο χαρακτηριστική αυτή: «Βρισκόμαστε σε μια δύσκολη πορεία, μια νέα Οδύσσεια για τον Ελληνισμό. Ομως, πλέον, ξέρουμε τον δρόμο για την Ιθάκη και έχουμε χαρτογραφήσει τα νερά».
Τα νερά έμειναν αχαρτογράφητα, η σκληρή λιτότητα τσάκισε τους Ελληνες, η κοινωνική εξέγερση είχε και νεκρούς και η κυβέρνηση κατέρρευσε έπειτα από λίγο καιρό, όπως και το ΠΑΣΟΚ, το οποίο ποτέ δεν μπόρεσε να ανακάμψει.

Αλέξης Τσίπρας: Ο νέος Οδυσσέας

Το Καστελλόριζο ήταν η πρώτη σελίδα της δραματικής ιστορίας της κρίσης στην Ελλάδα. Η Ιθάκη θα μπορούσε να είναι η τελευταία σελίδα των Μνημονίων. Και η αλήθεια είναι ότι 8 χρόνια μετά, στις 21 Αυγούστου 2018 κι ενώ έκαιγε ακόμη η φωτιά στο Μάτι και η εθνική τραγωδία σκέπαζε την Ελλάδα, ο Αλέξης Τσίπρας έκανε το δικό του σόου.
Μια διαφορετική εικόνα στο επίσης ειδυλλιακό νησί των Φαιάκων, κι ένας χαλαρός, μετά από τις διακοπές στο περίφημο γιοτ, πρωθυπουργός, ο οποίος πίστευε ότι θα μπορούσε να ανατρέψει τα προγνωστικά που έδειχναν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν θα άντεχε μέχρι τέλους στην εξουσία.
«Σήμερα στην πατρίδα μας ξημέρωσε μια καινούργια μέρα. Μια μέρα ιστορική. Τα Μνημόνια της λιτότητας, της ύφεσης, και της κοινωνικής ερήμωσης, επιτέλους τελείωσαν», έλεγε περιχαρής ο Αλέξης Τσίπρας, απευθυνόμενος στους κουρασμένους κι απογοητευμένους Ελληνες που είχαν περάσει τα πάνδεινα.
Νωρίτερα είχε βγάλει τη γραβάτα στο Ζάππειο και η επιλογή της Ιθάκης είχε τους δικούς της συμβολισμούς. Το «νόστιμον ήμαρ» του Ομήρου έγινε προεκλογικό σύνθημα για τον ΣΥΡΙΖΑ.
Η σύγχρονη Οδύσσεια, σύμφωνα με την κυβέρνηση, είχε τελειώσει και ο ήρωας της ιστορίας (ο ελληνικός λαός εν προκειμένω) αναζητούσε την ηρεμία του στις αγκαλιές της Πηνελόπης.
Εκείνο το διάγγελμα δεν είχε, όπως και τόσες άλλες ομιλίες του Τσίπρα, ίχνος αυτοκριτικής. Δεν είπε ποτέ ότι το τρίτο και πιο σκληρό Μνημόνιο ήταν αποτέλεσμα της τραγικής, καταστροφικής διαχείρισης της οικονομίας το πρώτο εξάμηνο του 2015.
«Ο τόπος μας είναι κλειστός, τον κλείνουν οι δυο μαύρες Συμπληγάδες, λέει ο ποιητής. Αυτές τις Συμπληγάδες αφήσαμε πίσω μας», είπε ο Τσίπρας, θέλοντας να κερδίσει τη συμπάθεια ενός κόσμου που έτσι κι αλλιώς ήταν καθημαγμένος από τη λιτότητα αλλά και απογοητευμένος από τα ψεύτικα τα λόγια τα μεγάλα της πρώτης φοράς Αριστερά.
«Η Ιθάκη είναι μόνο η αρχή» ανέφερε, χωρίς να γνωρίζει ότι η δική του πολιτική Οδύσσεια μόλις ξεκινούσε.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Με φόντο το ηλιοβασίλεμα

Εντελώς διαφορετικό το τοπίο, το νησί και οι καταστάσεις για τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Αλλά μπορεί να βρει κανείς και μια μεγάλη ομοιότητα: την οικονομία και τους φόβους των Ελλήνων για το μέλλον τους.
Από το Καστελλόριζο στην Ιθάκη και τώρα στη Σαντορίνη, το «πλοίο» της Ελλάδας δεν βούλιαξε, δεν έγινε «Τιτανικός», είχε όμως πολλά θύματα. Κι αν τα απάνεμα λιμάνια των δύο πρώτων νησιών δεν ήταν και τόσο… απάνεμα, στη Σαντορίνη ο Κυριάκος Μητσοτάκης απλά θέλησε να αποφύγει τις φουρτούνες.
Η κήρυξη της έναρξης της τουριστικής περιόδου θα ήταν ανέκδοτο άλλες εποχές, αφού ο ελληνικός τουρισμός δεν χρειάζεται τέτοιες εκδηλώσεις. Ομως, μετά την τρομακτική περιπέτεια του κορωνοϊού και τις επιπτώσεις στην οικονομία, έπρεπε να δοθεί η εικόνα μιας Ελλάδας που όχι μόνο άντεξε, όχι μόνο διαχειρίστηκε ιδανικά την πανδημία, αλλά και που είναι ασφαλής προορισμός για τους ξένους.
Το τοπίο καλοκαιρινό, το πανέμορφο ηλιοβασίλεμα ταξίδεψε σε όλο τον πλανήτη, η διαφήμιση εξαιρετική και το μήνυμα του επίσης χαλαρού Πρωθυπουργού πήγαινε όχι τόσο στους Ελληνες όσο στους ξένους: «Ελάτε να σας φιλοξενήσουμε με ασφάλεια».
Ομως, το «ηφαίστειο» της οικονομίας σιγοβράζει, ο τουριστικός κλάδος βιώνει πρωτόγνωρες συνθήκες και οι φόβοι μιας «πανδημίας» στην οικονομία όλο και μεγαλώνουν.
Το μήνυμα της Covid free Ελλάδας μπορεί να έφτασε παντού και η Σαντορίνη να έγινε το σύμβολο της επανεκκίνησης, αλλά τα καλοκαίρια κάποια στιγμή τελειώνουν.
Κι έρχονται οι χειμώνες. Η κυβέρνηση της ΝΔ, με έναν χρόνο μόλις στην εξουσία και με πολλά μέτωπα ανοικτά, απεύχεται μια νέα έκρηξη του «ηφαιστείου» της οικονομίας. Η Σαντορίνη και ο γκρεμός της Καλντέρας ελπίζουν στο Μαξίμου ότι δεν θα γίνουν τόπος… μαρτυρίου του λαού, αλλά και η αρχή της περιπέτειας της κυβέρνησης.