Το εμπορικό σύστημα θέλει επικαιροποίηση

Η πανδημία του COVID-19 ενισχύει την ανάγκη μεταρρύθμισης του εμπορικού συστήματος, δηλώνει ο αναπληρωτής γενικός διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) Αλαν Γολφ. Ο αμερικανός αξιωματούχος προβλέπει επίσης στη συνέντευξή του στα «ΝΕΑ» ριζικές αλλαγές στη μετά τον COVID-19 εποχή και εμφανίζεται αισιόδοξος για την πορεία ανάκαμψης τους εμπορίου και για τον ρόλο που μπορεί να παίξει η Ελλάδα ως παγκόσμιο εμπορικό κέντρο.

Περιορισμοί στις εξαγωγές, χαλάρωση των κανόνων για ενισχύσεις είναι μερικά από τα μέτρα για την αντιμετώπιση της κρίσης COVID-19. Θα διαταράξει η κορωνο-κρίση σοβαρά την παγκοσμιοποίηση ή θα μπορούσε τελικά να ενισχύσει την παγκόσμια συνεργασία;

Ο κόσμος μετά την πανδημία δεν θα είναι ο ίδιος. Τι είναι πιθανό; Οι αλυσίδες εφοδιασμού θα επανεξεταστούν. Θα υπάρξει κάποια περαιτέρω διαφοροποίηση. Θα μεταφερθούν κάποιες δραστηριότητες πίσω στις χώρες προέλευσης (on-shoring) και κάποιες σε κοντινές χώρες (near-shoring). Θα δημιουργηθούν μεγαλύτεροι όγκοι αποθεμάτων. Αλλά όλα πρέπει να έχουν οικονομική λογική. Το κόστος ασφάλισης δεν είναι ποτέ τόσο υψηλό όσο αυτό που ασφαλίζεται. Οι επιχειρήσεις πρέπει ακόμη να έχουν κέρδος. Οι νόμοι της οικονομίας δεν θα καταργηθούν. Η παγκοσμιοποίηση δεν μπορεί να ανασχεθεί, απόντος ενός παγκόσμιου πολέμου, και δεν είναι κάτι με το οποίο χρειάζεται να ασχοληθούμε. Θα υπάρξει ενίσχυση της παγκόσμιας συνεργασίας και η απόδειξη για τη διαδικασία αυτή είναι ήδη ορατή από αρκετές πρωτοβουλίες μελών του ΠΟΕ, που αποτελούν πλαίσιο για τη δημιουργία συλλογικής αντίδρασης στην πανδημία.

Ο ΠΟΕ προέβλεψε πρόσφατα μεγάλη πτώση στο παγκόσμιο εμπόριο φέτος λόγω της πανδημίας και πιθανή ανάκαμψη το 2021. Σήμερα, με δεδομένο ότι οι οικονομίες έχουν αρχίσει να λειτουργούν ξανά, υπάρχει περισσότερη αισιοδοξία;

Το εμπόριο θα ανακάμψει, αλλά οι οικονομικοί παράγοντες που επηρεάζουν τόσο την προσφορά όσο και τη ζήτηση θα διαδραματίσουν ισχυρό ρόλο στη διαμόρφωσή του. Χώρες, επιχειρήσεις και ιδιώτες έχουν αυξήσει τα χρέη τους. Οι οικονομολόγοι έχουν διαφορετικές απόψεις ως προς το σχήμα της ανάκαμψης, αν και είναι βέβαιο ότι θα υπάρξει ανάκαμψη. Πολλά εξαρτώνται από το εάν θα υπάρξουν ισχυρά δεύτερα κύματα που θα καθυστερήσουν περαιτέρω ανοίγματα, πέρα από ό,τι προβλέπεται σήμερα. Είμαι βασικά αισιόδοξος για το εμπόριο μακροπρόθεσμα, ακόμη και μεσοπρόθεσμα, αλλά το τι θα συμβεί στο άμεσο διάστημα θα πρέπει να αξιολογηθεί καθώς τα γεγονότα ξεδιπλώνονται.

Τι χρειάζεται η παγκόσμια οικονομία, όταν οι οικονομίες που εξαρτώνται πολύ από το εμπόριο είχαν υψηλότερο αριθμό κρουσμάτων και μεγάλες οικονομικές συνέπειες λόγω του κορωνοϊού;

Τώρα που οι χώρες έχουν περάσει από την πρώτη φάση, αυτής της πανδημίας, είναι σε θέση να κάνουν σχεδιασμούς για μια μεγαλύτερη διεθνή συνεργασία μελλοντικά, είτε πρόκειται για το δεύτερο κύμα αυτής της πανδημίας είτε και για μελλοντικές πανδημίες. Απαιτείται συλλογική δράση για την προετοιμασία έναντι μελλοντικών κρίσεων και για την ενίσχυση της οικονομικής ανάκαμψης. Οι κυβερνητικές πολιτικές μπορούν να διαμορφώσουν και τις δύο και οι προσπάθειές τους θα είναι πιο αποτελεσματικές αν γίνουν σε συνεργασία από ό,τι αν κάθε χώρα ακολουθεί τον δικό της τρόπο.

Τι πιστεύετε για το πολυεθνικό σύστημα εμπορίου;

Το G20 ζήτησε μεταρρύθμιση του ΠΟΕ πριν ξεκινήσει η πανδημία και η κρίση που βρισκόμαστε ενδυναμώνει την ανάγκη ενίσχυσης του πολυμερούς εμπορικού συστήματος. Τα θεμέλια του παγκόσμιου εμπορίου και μεγάλου μέρους της παγκόσμιας ευημερίας στηρίζεται στους κανόνες και στη δομή του εμπορικού συστήματος. Αυτό το σύστημα χρειάζεται επικαιροποίηση. Ενα παράδειγμα: Υπάρχει τώρα μια παγκόσμια ψηφιακή οικονομία που δεν υπήρχε όταν ιδρύθηκε ο ΠΟΕ πριν από 25 χρόνια. Το εμπορικό σύστημα πρέπει να είναι δυναμικό. Πρέπει να βελτιωθεί για να αλλάζει με τους καιρούς. Είναι πολύ καλό, αλλά όχι πλήρες. Η τρέχουσα εμπειρία επισημαίνει επιπλέον τομείς όπου χρειάζεται να εξεταστούν μεταρρυθμίσεις.

Η Ελλάδα είναι μια μεγάλη ναυτιλιακή χώρα και θα περίμενε κανείς ότι ένας υψηλός όγκος εμπορίου διέρχεται από τη χώρα.

Η Ελλάδα έχει μια μεγάλη κληρονομιά στο εμπόριο, που εκτείνεται χιλιετίες πίσω, μέχρι τους αρχαίους χρόνους και ακόμη παλαιότερα. Σπόροι προέρχονταν από τη Μαύρη Θάλασσα και η αττική κεραμική βρέθηκε σε πολύ απομακρυσμένες τοποθεσίες. Το μέλλον μπορεί να είναι μόνο πιο φωτεινό και πιο ποικίλο. Το ψηφιακό εμπόριο θα ανοίξει νέους ορίζοντες. Η τεχνολογία θα ανοίξει νέες δυνατότητες. Η ζήτηση για παραδοσιακά και νέα αγαθά και υπηρεσίες θα αυξηθεί καθώς ανοίγουν νέες αγορές και βελτιώνονται οι τρόποι πρόσβασης σε αυτές. Δεν είμαι βέβαιος ότι όλοι είχαν πλήρως οραματιστεί τα γιγαντιαία πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, τα δεξαμενόπλοια και τα πλοία-φορτηγά ξηρού φορτίου πριν εμφανιστούν. Η ζήτηση θα οδηγήσει τις εμπορικές ροές. Οι κλιματικές εξελίξεις θα απαιτήσουν πιο ευέλικτο σύστημα παραγωγής και μεταφοράς. Δεν υπάρχει κανένας λόγος για τον οποίο το ταλέντο και η εφευρετικότητα των Ελλήνων δεν θα μπορέσουν να διατηρήσουν τη χώρα ως κέντρο του παγκόσμιου εμπορίου.