Πρόβα θερμού επεισοδίου στα νότια της Κρήτης

Πρόβα θερμού επεισοδίου νότια της Κρήτης έκανε χθες το πρωί η Τουρκία όταν τρεις φρεγάτες της εμπόδισαν την ελληνική φρεγάτα «Σπέτσαι» – η οποία συμμετέχει στην επιχείρηση «Irini» της ΕΕ – να κάνει έλεγχο στο υπό τανζανική σημαία φορτηγό πλοίο «Cirkin», καθώς υπήρχαν πληροφορίες πως μεταφέρει όπλα στη Λιβύη.

Η νέα τουρκική πρόκληση, η οποία, σημειωτέον, καταγράφεται μόλις μία ημέρα μετά την υπογραφή της συμφωνίας Ελλάδας – Ιταλίας για την ΑΟΖ, φανερώνει από τη μία ότι η Αγκυρα επιμένει στην τακτική των ακραίων επιθετικών ενεργειών. Και από την άλλη δείχνει πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί, στα όρια της στρατιωτικής εμπλοκής δηλαδή, ένα αντίστοιχο επεισόδιο στην περίπτωση που τουρκικό ερευνητικό σκάφος επιχειρήσει να εισέλθει σε ελληνική υφαλοκρηπίδα, συνοδευόμενο από τουρκικά πολεμικά πλοία.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι αυτή δεν ήταν η πρώτη φορά που η Τουρκία παραβιάζει και καταπατά τα ψηφίσματα του συμβουλίου ασφαλείας του ΟΗΕ για το εμπάργκο όπλων στη Λιβύη. Η Αγκυρα έχει ενεργό συμμετοχή στον λιβυκό εμφύλιο στο πλευρό του Σάρατζ με αποστολή στρατού, μισθοφόρων, UAVs, πολεμικών πλοίων, ενώ διευκολύνει διαρκώς τη μεταφορά όπλων με τέτοιες  «πειρατικές» ενέργειες όπως η χθεσινή.

Είναι χαρακτηριστικό πως ούτε η επιχείρηση της ΕΕ «Irini» δεν έχει σταθεί ικανή να εμποδίσει τις τουρκικές επιδιώξεις και την παράνομη μεταφορά οπλισμού. Και πώς θα μπορούσε άλλωστε; Στην επιχείρηση «Ιrini» της Ευρώπης συμμετέχει αυτό το διάστημα μόνο ένα πολεμικό πλοίο (!), η ελληνική φρεγάτα «Σπέτσαι», και ένα δυο αεροσκάφη άλλων χωρών. Και είναι φανερό ότι σε καμία περίπτωση η ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ενωσης δεν είναι διατεθειμένη να προχωρήσει σε μια στρατιωτική εμπλοκή, έστω και μικρής κλίμακας, για την τήρηση του εμπάργκο όπλων.

ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΤΗΣ ΕΜΠΛΟΚΗΣ. Οσα συνέβησαν το πρωί της Τετάρτης δείχνουν πως συνολικά η επιχείρηση «Ιrini» έχει περιορισμένες δυνατότητες. Το φορτηγό πλοίο «Cirkin» υπό σημαία Τανζανίας είχε αναχωρήσει στις 7 Ιουνίου από το λιμάνι Haydarpasa της Κωνσταντινούπολης με προορισμό λιμάνι της Λιβύης. Υπήρχαν πληροφορίες ότι μεταφέρει όπλα στη Λιβύη και γι’ αυτό είχε σημάνει συναγερμός για να τεθεί υπό στενή παρακολούθηση. Ομως το πλοίο δεν έπλεε μόνο του προς τη Λιβύη, αλλά συνοδευόταν από τρεις τουρκικές φρεγάτες.

Νωρίς το πρωί της Τετάρτης και ενώ το «Cirkin» έπλεε νοτιοδυτικά της Κρήτης, ο ιταλός διοικητής της επιχείρησης της ΕΕ «Ιrini» έδωσε εντολή στην ελληνική φρεγάτα «Σπέτσαι» να προσεγγίσει το «Cirkin». Και ακολούθως ζήτησε να απονηωθεί το ελικόπτερό της για να ελέγξει το φορτηγό. Ομως ο καπετάνιος του «Cirkin» δεν απάντησε στις εκκλήσεις του ελληνικού ελικοπτέρου για πραγματοποίηση νηοψίας. Αντίθετα, το ελληνικό ελικόπτερο έλαβε προκλητική απάντηση από μία τουρκική φρεγάτα, η οποία διεμήνυσε ότι το «Cirkin» «είναι υπό τον έλεγχο της τουρκικής δημοκρατίας». Ουσιαστικά οι Τούρκοι εμπόδισαν τη νηοψία και τον έλεγχο. Και το «Cirkin» συνέχισε την πορεία του προς τη Λιβύη, με την ελληνική φρεγάτα να το παρακολουθεί από απόσταση 10 μιλίων.

Στρατιωτικές πηγές τόνιζαν στα «ΝΕΑ» πως με βάση τα δεδομένα, την παρουσία των τριών τουρκικών πολεμικών πλοίων συνοδείας του «Cirkin», θα ήταν πολύ πιθανόν να υπάρξει στρατιωτική εμπλοκή. Και εκτιμούσαν ότι ίσως γι’ αυτό αποφασίστηκε η διακριτική παρακολούθηση του υπό σημαίας Τανζανίας φορτηγού. Ακόμη κι αν η επιχείρηση «Ιrini», εξηγούν, διέθετε περισσότερα μέσα και πολεμικά πλοία, θα υπήρχε ο κίνδυνος στρατιωτικής εμπλοκής από τη στιγμή που το «ύποπτο» πλοίο είχε στο πλάι του πολεμικά σκάφη. Αλλωστε στα λιμάνια της Λιβύης βρίσκονται άλλα τέσσερα πολεμικά πλοία της Τουρκίας.

ΕΛΛΗΝΟΓΑΛΛΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ. Στον απόηχο της τουρκικής προκλητικότητας και του επεισοδίου με το φορτηγό, ακόμη μία τηλεφωνική επικοινωνία είχαν χθες ο υπουργός Αμυνας Νίκος Παναγιωτόπουλος με τη γαλλίδα ομόλογό του Φλοράνς Παρλί. Η Αθήνα θεωρεί πως είναι απαραίτητο να αξιοποιηθούν οι πολύτιμοι σύμμαχοι της χώρας μας, όπως η Γαλλία, προκειμένου να ανακοπούν οι παρανομίες της Τουρκίας στην ευρύτερη περιοχή. Δεν θα πρέπει να λησμονείται εξάλλου πως μετά την υπογραφή του τουρκολιβυκού μνημονίου η Γαλλία και ο πρόεδρος Μακρόν είχαν εκφράσει την αμέριστη στήριξή τους στην Ελλάδα. Παράλληλα η Γαλλία είχε αποφασίσει και την αποστολή φρεγατών στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ Παρίσι και Αθήνα είχαν συμφωνήσει και την υλοποίηση ασκήσεων σε πιο τακτική βάση.

Στην ατζέντα της συνομιλίας ήταν και το θέμα της προμήθειας των δύο γαλλικών φρεγατών Belharra. Παραμένει σε εκκρεμότητα ο τρόπος χρηματοδότησης της αγοράς τους. Πηγές με γνώση του αντικειμένου πάντως επισημαίνουν πως το ποσό περί κόστους 4 δισ. ευρώ για δύο πλοία, που έχει αναφερθεί σε δημοσιεύματα, δεν έχει καμία σχέση με την πραγματικότητα. Οπως εξηγούν, πουθενά στον κόσμο δεν υπάρχει αντίστοιχο παράδειγμα φρεγάτας αυτού του εκτοπίσματος που να προσεγγίζει αυτό το κόστος. Μεγέθη πλοίων 10.000 τόνων και παραπάνω θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν τέτοια ποσά.

ΑΠΕΡΡΙΨΕ ΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΕΚΕΧΕΙΡΙΑΣ. Η Τουρκία απέρριψε χθες την πρόταση της Αιγύπτου για εκεχειρία στη Λιβύη, λέγοντας ότι το σχέδιο αυτό έχει στόχο να σώσει τον στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ μετά την αποτυχία της επιχείρησής του για την κατάληψη της Τρίπολης, ανέφερε η εφημερίδα «Χουριέτ». Ο πρόεδρος της Αιγύπτου Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι ανακοίνωσε το Σάββατο μια νέα πρωτοβουλία για τη Λιβύη, στο πλαίσιο της οποίας προτείνεται ένα αιρετό συμβούλιο ηγεσίας και κατάπαυση του πυρός. Η Ρωσία και τα Εμιράτα χαιρέτισαν το σχέδιο αυτό, ενώ η Γερμανία επεσήμανε ότι οι συνομιλίες υπό την αιγίδα του ΟΗΕ είναι το κλειδί για την ειρηνευτική διαδικασία. Ωστόσο, ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου απέρριψε χθες την πρόταση του Καΐρου, χαρακτηρίζοντάς την απόπειρα να σωθεί ο Χαφτάρ μετά τις ήττες που υπέστη στο πεδίο της μάχης. «Η προσπάθεια εκεχειρίας του Καΐρου ήταν αποτυχημένη εξαρχής. Αν πρόκειται να υπογραφεί συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, αυτό θα πρέπει να γίνει σε μια πλατφόρμα που φέρνει όλες τις πλευρές μαζί», επεσήμανε ο Τσαβούσογλου.