Η τέχνη της αντεπίθεσης

Το συνηθισμένο για μια εθνική επέτειο είναι να καταντά βαρετή: φοβούμενοι μη θίξουν κανέναν, οι διοργανωτές των εκδηλώσεων κινούνται σε ασφαλή μονοπάτια, δεν σκαλίζουν τα δύσκολα και επαναπαύονται στους -ούτως ή άλλως – ισχυρούς συμβολισμούς. Κάπως έτσι, κανείς δεν ανησυχεί και κανείς δεν ενδιαφέρεται. Η επέτειος περνάει πιο αδιάφορα και από ημέρα αργίας υπό βροχή. Εκείνες τις φορές, όμως, που οι διοργανωτές αποφασίζουν πραγματικά να ασχοληθούν, το όλο πράγμα αποκτάει σημασία. Οσο πιο μεγάλη η επέτειος, όσο πιο πολλούς συμπεριλαμβάνει, τόσο πιο μεγάλη και η σημασία.

Στην Επιτροπή 2021 διάλεξαν τον δύσκολο δρόμο. Φάνηκε από την πρώτη στιγμή, αν έριχνε κανείς μια απλή ματιά στα μέλη που απαρτίζουν την Ολομέλεια – ιστορικοί, επιστήμονες, διανοούμενοι και μέλη του κλήρου, με διαφορετικές ιδεολογικές καταβολές, που συχνά διαφωνούν μεταξύ τους, έγιναν κομμάτι του εγχειρήματος. Το διαμόρφωσαν καθοριστικά και γιατί αποφάσισαν να συνυπάρξουν ο ένας με τον άλλο. Η Γιάννα Αγγελοπούλου το είχε πει από την αρχή: αυτή η επέτειος τους συμπεριλαμβάνει όλους, γιατί δεν έχει σκοπό να ξαναγράψει την σύγχρονη ελληνική Ιστορία ή να την ερμηνεύσει, αλλά να την αναδείξει. Μαθαίνοντας από τις σωστές επιλογές που καθόρισαν την πορεία της χώρας, αλλά και από τα λάθη που έγιναν. Και παράλληλα, στόχος της είναι να ανοίξει το, κατά Μητσοτάκη, «παράθυρο στο μέλλον». Ωστε στο τέλος του 2021, από την επέτειο των 200 χρόνων της ελληνικής Επανάστασης να μην έχουν μείνει μόνο φιοριτούρες.

Τι θέλουν, στην πραγματικότητα, να δημιουργήσουν; Ενα συμβολικό σημείο καμπής, ανάμεσα στην Ελλάδα πριν και την Ελλάδα μετά. Κι αυτή η καμπή δεν αφορά μόνο τον Πρωθυπουργό, που όρισε την Επιτροπή, ή τη σημερινή κυβέρνηση, αλλά ολόκληρο το πολιτικό σύστημα. Μπορεί, άλλωστε, να αποτελέσει ένα παράδειγμα πολιτικής συναίνεσης, που ακόμα πολλές φορές αγνοείται στα δύσκολα. Η πρώτη επαφή της Αγγελοπούλου με τα κόμματα της αντιπολίτευσης έγινε όταν ανακοινώθηκε η πρωτοβουλία και θα συνεχίσει με θεσμικό τρόπο, όπως οι συναντήσεις που έχουν οριστεί στη διάρκεια της εβδομάδας – ξεκινώντας σήμερα με τον Αλέξη Τσίπρα, αύριο με τη Φώφη Γεννηματά και την Πέμπτη με τον Δημήτρη Κουτσούμπα.

Τους πρώτους μήνες της ζωής της, η Επιτροπή είχε να αντιμετωπίσει, εκτός των άλλων, και την πανδημία, που άλλαξε τον τρόπο επικοινωνίας όλων μας. Η επόμενη φάση, όμως, μοιάζει κατά κύριο λόγο εξωστρεφής. Οι συναντήσεις με φορείς και οργανισμούς, οι επισκέψεις της προέδρου σε διάφορους δήμους της χώρας και η σταδιακή ανακοίνωση μιας σειράς δράσεων παραπέμπει σε ένα καλοκαίρι προετοιμασίας για τον χρόνο που έρχεται. Μόνο ένα μικρό μέρος από όσα βρίσκονται στα σκαριά, από τις δράσεις και τις συνεργασίες, έχει ανακοινωθεί έως σήμερα.

Η Γιάννα Αγγελοπούλου δείχνει να έχει βάλει σκοπό το αποτύπωμα της επετείου για το 1821 να είναι αντάξιο του γεγονότος στο οποίο αναφέρεται. Εφόσον το σχέδιο πετύχει, το κράτος δεν θα έχει επιβαρυνθεί καθόλου οικονομικά, αλλά θα έχει αποκτήσει έναν ακόμα συμβολισμό επανεκκίνησης, από αυτούς που ψάχνουμε όλο και πιο συχνά μετά την πρώτη φάση της πανδημίας. Οταν, το 1989, η Γαλλία γιόρταζε τα 200 χρόνια από τη Γαλλική Επανάσταση, ο κόσμος άλλαζε σελίδα – ο Ψυχρός Πόλεμος έφτανε στο τέλος του και μια νέα εποχή ξεκινούσε. Του χρόνου έρχεται η σειρά της Ελλάδας. Και μια τέτοια επέτειος, σε μια τέτοια χρονική στιγμή, μόνο βαρετή δεν πρέπει να είναι.