Οχι, ο Ζακ δεν είναι {LF}ο Τζορτζ Φλόιντ

Επειδή η Ελλάδα δεν είναι Αμερική, ο Ζακ Κωστόπουλος δεν είναι ο Τζορτζ Φλόιντ. Ο Ζακ λιντσαρίστηκε από αγανακτισμένους εμποράκους γιατί τον θεώρησαν σκουπίδι, έναν περιθωριακό τύπο χωρίς δικαιώματα και χωρίς η ζωή του να έχει αξία όση η δική τους. Δεν ήξεραν ποιος είναι και έβγαλαν πάνω του το άχτι τους για την κατάντια του κέντρου της Αθήνας, για την μιζέρια της ζωής τους, για τα απωθημένα τους, για τα ελλείμματά τους. Οι αστυνομικοί μπήκαν στο κάδρο της φρίκης μετά. Ειδοποιήθηκαν για να συλλάβουν έναν ληστή με μαχαίρι και ενώ ήταν ξέπνοος του έκαναν την χειροπέδηση με τον πιο σαδιστικό τρόπο. Στην Γλάδστωνος πριν από δύο χρόνια παίχτηκε ένα αποκρουστικό επεισόδιο του θρίλερ της απανθρωποποίησης που χαρακτηρίζει όλο και περισσότερο όψεις των μετανεωτερικών κοινωνιών. Τα ΜΜΕ «έπαιζαν» τον «θανάσιμο αυτοτραυματισμό του ληστή» και όταν αποκαλύφθηκε το βίντεο κανείς δεν ζήτησε συγγνώμη για την παραπληροφόρηση. Οι Αρχές έκαναν ό,τι μπορούσαν για να συγκαλυφθεί το έγκλημα, υπήρξαν φοβερές ολιγωρίες στη συγκέντρωση στοιχείων, καμία επίδραση στο πολιτικό σκηνικό, ούτε φυσικά διεθνής αντίκτυπος, και η δίκη δεν έχει ξεκινήσει ακόμη.

Ο Τζορτζ Φλόιντ έχασε τη ζωή του γιατί είναι μαύρος. Η καταγγελία σε βάρος του από το μπακάλικο για χρήση πλαστών χαρτονομισμάτων ήταν η τέλεια αφορμή για έναν βίαιο αστυνομικό με σκοτεινό παρελθόν στη κατάχρηση εξουσίας για να του πατήσει με το γόνατο τον λαιμό και να τον πνίξει προστατευμένος από την απάθεια των συναδέλφων του. Δεν είναι η πρώτη δολοφονία Αφροαμερικανού στην ίδια χώρα και στην ίδια περιοχή. Αλλά αυτή τη φορά υπήρχε ήχος και εικόνα. Και αυτό πυροδότησε ένα τεράστιο κίνημα που συνταράσσει τις Ηνωμένες Πολιτείες και προκαλεί δέος σε ολόκληρον τον πλανήτη με την ορμή του. Η απεριόριστη οπλοκατοχή, οι τεράστιες ανισότητες, η κουλτούρα της βίας και η ανάδυση των πιο χαμηλών ενστίκτων που σηματοδοτεί η ηγεσία Τραμπ – όλα είναι ψηφίδες στο ίδιο παζλ.  Κανείς δεν ξέρει τι θα φέρει πολιτικά αυτή η καταιγίδα της οργής – αλλά κάτι θα φέρει. Σε αντίθεση με ό,τι συνέβη εδώ, η αμερικανική δημοσιογραφία βγαίνει ηθικά αλώβητη από αυτή τη φοβερή ιστορία και οι θεσμοί δείχνουν να λειτουργούν.

Επειδή η Ελλάδα είναι μια μικρή βαλκανική χώρα που μπήκε στα μεγάλα σαλόνια της ΕΕ και του ΝΑΤΟ κατά τύχη, χάρη στον Πλάτωνα, υπάρχει η τάση μικρομεγαλισμού να ελληνοποιείται ό,τι σημαντικό συμβαίνει στον κόσμο. Κι έτσι, στα social media ξεκίνησε ένα debate με τη συνήθη νευρωτική εριστικότητα για το αν ο Ζακ Κωστόπουλος είναι ο Ελληνας Τζορτζ Φλόιντ.

Η δολοφονία του Ζακ Κωστόπουλου δεν είναι λιγότερο αποκρουστική επειδή δεν είχε ρατσιστικό κίνητρο και επειδή ο ενδεχόμενος δόλος είναι κάτι λιγότερο από την καθαρή πρόθεση που υπήρξε για τον αφανισμό του Τζορτζ Φλόιντ. Το ότι μαγνητοσκοπήθηκαν και τα δύο εγκλήματα τα συνδέει με μια μαύρη κορδέλα και αυτό αρκεί για να μας κόβεται η ανάσα. We can t breath – και τότε και τώρα.

Η Αγγελική Σπανού είναι δημοσιογράφος-συγγραφέας. Ενα από τα βιβλία της, το «Ματιέ» (Μεταμεσονύκτιες εκδόσεις), στηρίζεται στην ιστορία του Ζακ Κωστόπουλου.