Να μη βρεθεί η εργασία στο στόχαστρο

Τόσο στην Ελλάδα όσο και σε άλλες χώρες λαμβάνονται μέτρα για να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις από την πανδημία και τους περιορισμούς σε πλήθος δραστηριότητες. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν τη διαμόρφωση ενός «ειδικού καθεστώτος» για διάφορες κατηγορίες εργαζομένων, όπου στο όνομα της διατήρησης θέσεων εργασίας επιβάλλεται ένας συνδυασμός τροποποίησης των εργασιακών όρων και κρατικής επιδότησης για να μην αναλάβουν οι επιχειρήσεις όλο το κόστος εν μέσω μεγάλης οικονομικής ύφεσης. Ωστόσο, η νέα συνθήκη εργασίας είναι από διάφορες απόψεις δυσμενέστερη, πιο ελαστική και περισσότερο επισφαλής. Και εδώ βρίσκεται ο μεγάλος κίνδυνος που πρέπει να αντιμετωπιστεί ως τέτοιος: η μετατροπή των έκτακτων μέτρων, εν μέσω μιας κρίσης, στην πάγια συνθήκη μιας εργασίας με λιγότερες εγγυήσεις σταθερότητας, μικρότερες απολαβές και εκείνο το είδος ευελιξίας που αίρει επικίνδυνα την όποια διαχωριστική γραμμή ανάμεσα σε εργασία και ελεύθερο χρόνο (χαρακτηριστικό παράδειγμα η επέκταση μιας ορισμένης εκδοχής τηλεργασίας). Ακόμη χειρότερα, υπάρχει ο κίνδυνος αιτήματα μεγαλύτερης ευελιξίας και επισφάλειας, που είχαν προηγηθεί της πανδημίας και της οικονομικής κρίσης, να θεωρηθεί ότι τώρα μπορούν να προωθηθούν πιο αποτελεσματικά.

Οπως διαπιστώθηκε σε διάφορες στιγμές, η εργασία κράτησε όρθια την κοινωνία σε αυτή τη δύσκολη περίοδο. Δεν μπορεί επομένως να είναι αυτή που θα αναλάβει το κόστος. Η συγκυρία της πανδημίας έδειξε ότι μέσα σε συνθήκες έκτακτης ανάγκης νομιμοποιείται η κρατική παρέμβαση που αναστέλλει ουσιαστικά «αυθόρμητες» οικονομικές τάσεις με κριτήριο το κοινωνικό συμφέρον, όπως για παράδειγμα έγινε με το πώς αποτράπηκε ένας μεγάλος αριθμός απολύσεων που κανονικά θα ακολουθούσαν την αναστολή λειτουργίας των επιχειρήσεων. Με το ίδιο πνεύμα της προστασίας της εργασίας, ως της κομβικότερης πλευράς αυτού που θα μπορούσαμε να ορίσουμε ως το συμφέρον της κοινωνίας, θα πρέπει να προωθηθούν και τώρα μέτρα και ρυθμίσεις προστασίας της εργασίας. Αυτός είναι και ο βασικός τρόπος ώστε η οικονομική κρίση να μη μετατραπεί και σε μια βαθιά κοινωνική και πολιτική κρίση.