Νομικά στη φυλακή

Ο Βασίλης Δημάκης εκτίει ποινή καταδικασμένος για ληστείες. Η καταδίκη του είναι βαριά, 44 χρόνια. Δεν ξέρω αν η φυλακή είναι χώρος σωφρονισμού, αλλά για κάποιους λειτουργεί ως ευκαιρία αυτοβελτίωσης. Ο κατάδικος Δημάκης εκμεταλλεύτηκε τη φυλάκισή του για να τελειώσει το Λύκειο, να δώσει εξετάσεις στο Πανεπιστήμιο και να συνεχίσει στο Πολιτικό της Νομικής Αθηνών. Το 2018, επί ΣΥΡΙΖΑ, είχε απασχολήσει ξανά την κοινή γνώμη, όταν έκανε απεργία πείνας διεκδικώντας δικαίωμα παρακολούθησης μαθημάτων, χρήσης της βιβλιοθήκης και γενικώς διά ζώσης συμμετοχής στην ακαδημαϊκή ζωή. Το αίτημά του είχε απορριφθεί και ο Δημάκης για να το κερδίσει έκανε απεργία πείνας. Τον υποστήριξαν καθηγητές του, που αναγνώρισαν την ειλικρινή και βαθιά σχέση του με τη γνώση. Κέρδισε το δικαίωμα των σπουδών.

Αν σήμερα διεκδικεί το ίδιο δικαίωμα, το κράτος κακώς δεν του το παρέχει. Η γενική γραμματέας Αντεγκληματικής Πολιτικής Σοφία Νικολάου, σε ένα κατατοπιστικότατο σημείωμα, που έδωσε χθες στη δημοσιότητα, παραδέχεται ότι όντως ο Δημάκης είναι καλός στις σπουδές του και συστηματικός. Αλλά λόγω της πανδημίας, δεν έχει τη δυνατότητα να παραβρεθεί διά ζώσης στο Πανεπιστήμιο. Οπως και όλοι οι άλλοι φοιτητές, η συμμετοχή στα μαθήματα γίνεται από μακριά, με τηλεργασία. Η γενική γραμματέας δηλώνει ότι ο κατάδικος διευκολύνεται γι’ αυτό, ότι η υποδομή της τηλεργασίας υπάρχει στη φυλακή αλλά ο κατάδικος αρνείται να τη χρησιμοποιήσει.

Τα προβλήματα, κατά τη Σοφία Νικολάου, άρχισαν με την πανδημία, όταν κυκλοφόρησε η φήμη στον Κορυδαλλό ότι κρατούμενος προσβλήθηκε από τον κορωνοϊό. Στο πλαίσιο αποσυμφόρησης των κεντρικών φυλακών, πολλοί κρατούμενοι μετήχθησαν – ανάμεσά τους και ο Δημάκης, που εστάλη στα Γρεβενά. Για τη μεταγωγή του, λέει η γενική γραμματέας, αντέδρασε και μολονότι δεν υπήρχε άλλος τρόπος συμμετοχής στο μάθημα πλην της τηλεργασίας, για την οποία του παρασχέθηκαν υποδομές χωρίς «προσχώματα» (εννοεί: προσκόμματα), εκείνος επιδίωκε να επιστρέψει στον Κορυδαλλό. Το υπουργείο τού έδωσε τη δυνατότητα της επιστροφής, πλην όμως όχι στο Κατάστημα Κράτησης Ι αλλά στο Κατάστημα Κράτησης ΙΙ, όπου έπρεπε να μείνει μερικές ημέρες σε καραντίνα. Ο φυλακισμένος απαιτεί να μεταφερθεί στο Κατάστημα Κράτησης Ι, το αίτημά του θα εξεταστεί εντός της εβδομάδας από την Κεντρική Επιτροπή Μεταγωγών, όλα δείχνουν (αν διαβάζω σωστά την ανακοίνωση της Σοφίας Νικολάου) ότι το αίτημά του θα γίνει δεκτό, αλλά στο μεταξύ αυτός ξανάρχισε απεργία πείνας και δίψας.

Ανήκω σε αυτούς που έχουν υποστηρίξει τη διεκδίκηση από την πολιτεία του Δημάκη να σπουδάσει (βλ. «ΤΑ ΝΕΑ», 11/4/2018, «Ανοχή α λα καρτ»). Σε εκείνη τη διεκδίκησή του (απεργία πείνας έκανε και τότε) δεν ήταν μαζί του ούτε η Αριστερά ούτε τα διάφορα κινήματα που κραυγάζουν μισές αλήθειες ούτε διάφοροι μαϊντανοί. Σήμερα βλέπω ότι η περίπτωσή του έχει γίνει αντικείμενο διαφόρων στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ, που με οξύτατη φρασεολογία, μισές αλήθειες και με απαξιωτικό υβρεολόγιο κατά της γενικής γραμματέα φτιάχνουν ένα κλίμα εμπρηστικό – του Χαρίτση, του Πολάκη, της Δούρου. Η ευαισθησία τους είναι καθυστερημένη, ηθικολογική, στηρίζεται σε αποσιώπηση πτυχών της υπόθεσης και είναι κομματικά ιδιοτελής.

Κατά τα άλλα, ο Δημάκης έχει δικαίωμα να σπουδάσει. Αλλά και η πολιτεία οφείλει να προασπίσει τη λειτουργία και την ασφάλεια των φυλακών.

Ο βιαστής της Κερκύρας και ο νόμος Παρασκευόπουλου

H σύλληψη του βιαστή της Κερκύρας, ο οποίος πριν διαπράξει έναν ακόμα βιασμό είχε αφεθεί ελεύθερος με τον νόμο Παρασκευόπουλου ελάχιστα χρόνια μετά τη φυλάκισή του, παρότι είχε καταδικαστεί σε 53 χρόνια κάθειρξη, δείχνει την επιπολαιότητα με την οποία διάφοροι μπερδεύουν τον ανθρωπισμό και την επιείκεια, το δικαίωμα του παραβάτη σε μια δεύτερη ευκαιρία χωρίς μια αντικειμενική διαδικασία που να διασφαλίζει ότι δεν θα επαναλάβει τα εγκλήματά του.
Ο συγκεκριμένος είχε καταδικαστεί για σωρεία βιασμών. Αλλά όσες και όσοι καταγγέλλουν συχνά την ανδροκρατική κοινωνία, τη φαλλοκρατία, τη μάτσο παράδοση, όταν αποφυλακίστηκε έλειπαν. Παιρνουν τη σκυτάλη μετά το επόμενο έγκλημά του για να καταγγείλουν τα ίδια και τα ίδια. Και το ενδιάμεσο; Τίποτα. Κενό. Στο όνομα ενός φουκοϊκής έμπνευσης αντιαυταρχισμού, ουσιαστικά τα κινήματα κατά της φαλλοκρατίας παραιτούνται από τον ρόλο τους, ενώ και το κράτος γίνεται τροχονόμος της ανομικής συμπεριφοράς προσφέροντας απλώς χώρο σε εγκληματίες όπως ο συγκεκριμένος να διαπράξουν το επόμενο αδίκημά τους.
Πρέπει λοιπόν να καταργηθούν συλλήβδην οι ευεργετικές συμπεριφορές απέναντι σε καταδικασμένους για βαριά κακουργήματα; Οχι. Η διαδικασία όμως πρέπει να γίνει πιο περίπλοκη και πιο απαιτητική. Η κοινωνία μπορεί να δείχνει επιείκεια μόνο όταν είναι θωρακισμένη από εκείνους που θα την καταχραστούν.