Πέντε ηγέτες στο Μουσείο της Ακρόπολης

Κλειστό δύο και πλέον μήνες το πρώτο σε προσέλευση κοινού μουσείο της χώρας, εκείνο της Ακρόπολης, μετρά πλέον αντίστροφα για να υποδεχτεί ξανά επισκέπτες. Με αφορμή, ωστόσο, τη Διεθνή Ημέρα Μουσείων, που εορτάζεται κάθε χρόνο στις 18 Μαΐου, «ΤΑ ΝΕΑ» ζήτησαν από τον πρόεδρο του Μουσείου Ακρόπολης Δημήτρη Παντερμαλή να ανακαλέσει στη μνήμη του την επίσκεψη σημαντικών προσωπικοτήτων της διεθνούς πολιτικής σκηνής στις αίθουσες με τα ευρήματα που προέρχονται από τον Ιερό Βράχο και αποκορύφωμα τα Γλυπτά του Παρθενώνα, κατά τη διάρκεια των 11 χρόνων λειτουργίας του.

«Αποφεύγω τις τυπικές ξεναγήσεις και προτιμώ να κάνω μια φιλική συζήτηση με τους υψηλούς καλεσμένους του Μουσείου, δεδομένου ότι οι αξίες των έργων είτε από πολιτιστικής, είτε από αισθητικής πλευράς είναι ανεξάντλητες» λέει στα «ΝΕΑ» ο ομότιμος καθηγητής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και κατά κοινή ομολογία ψυχή του Μουσείου.

Απόδειξη ότι μπορεί η συζήτηση γύρω από τα εκθέματα του μουσείου να πάρει διαστάσεις που να αφορά και την επικαιρότητα και την πολιτική και οικονομική πραγματικότητα της εποχής μας είναι το περιστατικό που μας μεταφέρει ο Δημήτρης Παντερμαλής από την ημέρα των εγκαινίων του μουσείου, κατά την ξενάγηση των επισήμων προσκεκλημένων, μπροστά στις επιγραφές που μιλούν για τις δημόσιες δαπάνες οι οποίες έγιναν για το χρυσελεφάντινο άγαλμα της Αθηνάς Παρθένου και για τον Παρθενώνα. «Αφότου εξήγησα ότι για πρώτη φορά στην Ιστορία καταγράφονται και δημοσιεύονται τα χρήματα που διατέθηκαν για να κριθεί η διαχείρισή τους από τον δήμο των Αθηναίων και εξήγησα ότι η κίνησή αυτή ήταν ένα από τα χαρακτηριστικά αυτής της πρώτης δημοκρατίας, ο τότε πρόεδρος της Κύπρου Δημήτρης Χριστόφιας μού είπε: Πράγματι, κύριε καθηγητά, τότε ήταν η πρώτη και η τελευταία φορά!».

Οι προσωπικότητες του πολιτικού κόσμου που φτάνουν στο ελληνικό μουσείο, το οποίο συγκαταλέγεται ανάμεσα στα 100 δημοφιλέστερα του κόσμου, ωστόσο, δεν είναι συνήθως διαβασμένες, παρά το γεγονός ότι γνωρίζουν πως πρόκειται να δουν έργα τέχνης, τα οποία συνδέονται άμεσα με το κορυφαίο μνημείο της κλασικής αρχαιότητας και τη χρυσή εποχή της Δημοκρατίας.

«Ορισμένοι είναι ιδιαίτερα καλοί γνώστες, αλλά είναι η εξαίρεση. Κάποιοι στην αρχή είναι αδιάφοροι, αλλά με τις δικές μας προσπάθειες ανοίγει η διάθεσή τους και δεν θέλουν να φύγουν. Το γεγονός ότι εκείνη τη στιγμή ανακαλύπτουν πράγματα είναι πολύ σημαντικό διότι δίνεται η δυνατότητα στο Μουσείο να παίξει έναν πολύ ενεργό ρόλο» συνεχίζει ο Δημήτρης Παντερμαλής.

Υπάρχουν άραγε ανάμεσά τους υποστηρικτές της λεηλασίας του λόρδου Ελγιν; «Δεν υπάρχει κανείς που να είπε καλώς καμωμένο το ότι βρίσκεται μέρος των Γλυπτών του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο. Ακόμη και βρετανοί επίσημοι μπορεί να μην κάνουν λόγο για επανένωση αλλά χρησιμοποιούν πολύ κολακευτικά λόγια για το Μουσείο και την ποιότητα της έκθεσης».

Ποιες είναι οι δυσκολίες με τις οποίες έρχεται αντιμέτωπος ενόψει μιας επίσκεψης κάποιας σημαίνουσας προσωπικότητας; «Δυσκολίες υπάρχουν κυρίως όταν πρόκειται να υποδεχτούμε κάποιον πρόεδρο, κυρίως λόγω των μέτρων ασφαλείας, αλλά δεν είναι ένα γεγονός που συμβαίνει συχνά» απαντά ο Δημήτρης Παντερμαλής. Στις δυσκολίες όμως δεν εντάσσεται και η καχυποψία του πρώην υπουργού Οικονομικών της Γερμανίας Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ο οποίος κατά την επίσκεψή του στο Μουσείο ενδιαφέρθηκε να πληροφορηθεί αν το ασημένιο τετράδραχμο που του προσφέρθηκε ήταν γνήσιο ή αντίγραφο;

Σι Τζινπίνγκ
πρόεδρος της Κίνας
Οι λεηλασίες του υιού Ελγιν και η διατροφή των αρχαίων
«Οταν είδε τα Γλυπτά του Παρθενώνα κι ακούγοντας το όνομα του Ελγιν, αυτόματα θυμήθηκε την πυρπόληση των θερινών ανακτόρων του Πεκίνου το 1860 και τον ρόλο που έπαιξε ο γιος του Ελγιν που ήταν ύπατος αρμοστής στην Απω Ανατολή και λεηλάτησε τα ανάκτορα. Πριν τα κάψει, αφαίρεσε περίπου ένα εκατομμύριο πολύτιμα αντικείμενα, τα οποία κατέληξαν στο Μουσείο Βικτωρίας και Αλβέρτου και σε άλλα μουσεία. Με ιδιαίτερη προσοχή επίσης παρακολούθησε τη μέθοδο καθαρισμού με ακτίνες λέιζερ. Φάνηκε να τον ενδιαφέρουν πολύ τα τεχνικά ζητήματα καθώς, όπως διαπίστωσα εκ των υστέρων, έχει σπουδάσει πολιτικός μηχανικός. Τέλος, βλέποντας τις μορφές των Γιγάντων στα αρχαϊκά αετώματα, αναρωτήθηκε ποια ήταν η καθημερινή διατροφή των αρχαίων Ελλήνων. Εδειξε ικανοποιημένος ακούγοντας ότι ήταν λιτή – ελιές, λάδι, κρεμμύδια, μέλι και σύκα –, αλλά απογοητεύτηκε ελαφρώς από το γεγονός ότι δεν έτρωγαν και ρύζι».

Φρανκ Βάλτερ Σταϊνμάγερ
πρόεδρος της Γερμανίας
Η κνήμη του Λαπίθη και η επανένωση των Γλυπτών
«Εχει επισκεφθεί το μουσείο αρκετές φορές, κι έτσι όταν ως πρόεδρος έκανε μία από τις πρώτες του επίσημες επισκέψεις του εδώ, επειδή γνωριζόμασταν πλέον, αποφασίσαμε να του κάνουμε μία έκπληξη: ανασύραμε από τις αποθήκες την κνήμη ενός Λαπίθη, η οποία προσαρμοζόταν σε μία από τις νότιες μετόπες του Παρθενώνα, και ενώπιόν του συγκολλήθηκε από τους συντηρητές στο υπόλοιπο σώμα. Η κίνηση αυτή υπογράμμιζε συμβολικά τη σημασία της επανένωσης των Γλυπτών του Παρθενώνα. Με απρόσμενο χιούμορ, αφού εξέφρασε τη χαρά του, μας ρώτησε: “Αυτή την κνήμη τη χρησιμοποιείτε κάθε φορά που υποδέχεστε έναν υψηλό καλεσμένο για να αναδείξετε το θέμα της επανένωσης;”».

Χάιντς Φίσερ
τότε πρόεδρος της Αυστρίας
Θέλησε να αγγίξει το σώμα της αρχαϊκής κόρης
«Ο ενθουσιασμός αυξήθηκε κλιμακωτά και έφτασε στο αποκορύφωμά του στην αίθουσα των αρχαϊκών, οπότε και χαμηλόφωνα μου ζήτησε να του επιτρέψω να αγγίξει το σώμα μιας κόρης. Φυσικά του είπα ότι κάτι τέτοιο δεν θα ήταν δυνατόν να συμβεί»

Μπαράκ Ομπάμα
τότε πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών
«Υποσχέθηκε να ξαναέρθει με τη Μισέλ και τις κόρες του»
«Η επίσκεψή του απαίτησε τη μεγαλύτερη προετοιμασία που είχα γνωρίσει ως τότε. Χρειάστηκε τουλάχιστον τέσσερις φορές να περπατήσω με τον προσωπικό του σύμβουλο τη διαδρομή και να του εξηγήσω τι ακριβώς θα έδειχνα στον πρόεδρο. Εγιναν αλλεπάλληλες συσκέψεις για ζητήματα ασφαλείας και ρωτήθηκα προσωπικά για τις εισόδους του μουσείου, και τις επίσημες και τις υπηρεσιακές. Επέμεναν να μάθουν αν υπάρχει και κάποια άλλη. Τους ανέφερα μία επιπλέον που υπάρχει για τα απορρίμματα, την οποία και επέλεξαν τελικά ως καταλληλότερη για την άφιξη του προέδρου. Την καθαρίσαμε σχολαστικά, την απολυμάναμε, τοποθετήθηκε μία σκηνή και εκεί μπήκε το περίφημο μαύρο αυτοκίνητο, από το οποίο αποβιβάστηκε ο πρόεδρος. Ολες οι λεπτομέρειες της επίσκεψης είχαν προκαθοριστεί με σχολαστικό τρόπο. Υπήρχε μια ένταση στην ατμόσφαιρα, ο πρόεδρος όμως, αφού άλλαξε ενδυμασία στην αίθουσα του Διοικητικού Συμβουλίου – επειδή προηγουμένως είχε επισκεφθεί την Ακρόπολη – και έφαγε κάτι πρόχειρο, ήταν απολύτως χαλαρός και απίστευτα φιλικός. Εδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ανασκαφή, για την ομορφιά των αγαλμάτων, για τα χρώματα που σώζονται στην επιφάνειά τους, αλλά και για τις επιγραφές. Εντυπωσιάστηκε με το πόσο λίγο έχουν αλλάξει τα γράμματα από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Φάνηκε ότι γνωρίζει πολύ καλά το θέμα των Γλυπτών του Παρθενώνα και υποσχέθηκε να ξαναέρθει με τη Μισέλ και τις κόρες του».

Σιμόν Πέρες
τότε πρόεδρος του Ισραήλ
Ο ουσιαστικός συζητητής και το σιδερένιο δάχτυλο
«Είχα ακούσει πολλά για την έντονη προσωπικότητά του, αλλά ήταν απρόσμενο όταν πρόσωπο με πρόσωπο αισθανόσουν τις ουσιαστικές ερωτήσεις του και τα επιτυχή σχόλιά του. Το πρωτόκολλό του ήταν πολύ αυστηρό. Είχα πάρει οδηγίες από την ασφάλειά του να κάνω τον περίπατο όσο το δυνατόν πιο σύντομα. Ο ίδιος όμως ήταν εξαιρετικά άνετος και ήθελε να συζητά ολοένα και περισσότερο. Κάποια στιγμή στο μέσο της διαδρομής ένιωσα ένα σιδερένιο δάχτυλο να με πιέζει στη σπονδυλική μου στήλη. Ηταν η προσωπική του αστυνομικός η οποία ήθελε να μου υπενθυμίσει ότι είχα ξεπεράσει τον προβλεπόμενο χρόνο. Αντιλήφθηκε την αντίδρασή μου ο πρόεδρος και με ρώτησε τι συμβαίνει. Οταν του εξήγησα, μου απάντησε: “Αφήστε τη να κάνει τη δουλειά της κι ας κάνουμε εμείς τη δική μας”».