Πλησιάζει η ώρα του λογαριασμού

Αν υπάρχει ένας λαός που μπορεί να δηλώνει «εκπαιδευμένος» σε θέματα οικονομικών κρίσεων, μόνο ο ελληνικός μπορεί να καμαρώνει για αυτό σε ολόκληρο τον δυτικό κόσμο. Η «εκπαίδευση» πήρε χρόνο. Την πληρώσαμε με υπέρογκους φόρους, περικοπές δαπανών που υποβάθμισαν βασικές υπηρεσίες του κράτους προς τον πολίτη και πολλές ιστορίες αποτυχίας, όχι εξαιτίας προσωπικών λαθών αλλά λόγω εξωγενών παραγόντων.

Αυτός ο λαός που έμαθε με τον άσχημο τρόπο (τρία μνημόνια) τι σημαίνει βιωσιμότητα του χρέους και πώς την πληρώνεις με πρωτογενή πλεονάσματα, ακούει και κυρίως βλέπει να γίνονται γύρω του πολλά αντιφατικά πράγματα:

n Ακούει τον υπουργό Οικονομικών ότι ο λογαριασμός από τη στήριξη της οικονομίας λόγω της πανδημίας θα φτάσει τα 24-26 δισ. ευρώ, από τα οποία 10-12 δισ. ευρώ, δηλαδή το 5%-6% του ΑΕΠ, θα προέλθει από τον προϋπολογισμό. Αρα το έλλειμμα για φέτος είναι δεδομένο, εξαιτίας και της ύφεσης, μένει να φανεί εάν θα ξεπεράσει το 3%-4% του ΑΕΠ.

n Ακούει την ίδια στιγμή τον υπουργό Εργασίας περιχαρή να δηλώνει ότι έρχονται αυξήσεις σε 250.000 συνταξιούχους και μάλιστα προτού καν ανοίξει η οικονομία από την 1η Ιουνίου. Καμία σκέψη για αναβολή της εφαρμογής μιας δικαστικής απόφασης που πράγματι τον υποχρεώνει, αλλά πόσες αποφάσεις έχουν κάνει το ίδιο και όμως έχουν παραπεμφθεί στις ελληνικές καλένδες με την επίκληση του μεγαλύτερου κίνδυνου για τα δημόσια ταμεία.

n Ο πολίτης ακούει επιπλέον συνολικά την κυβέρνηση να σχεδιάζει τη μείωση των φόρων στην κατανάλωση που σχετίζονται με την εστίαση ή τον τουρισμό. Επιπλέον δηλαδή κόστος. Εχει κανείς την εντύπωση ότι θα δει μείωση των τιμών στην αγορά; Για να το πιστεύει αυτό κάποιος, θα πρέπει να θεωρεί ταυτόχρονα πιθανό ότι θα γίνουν έλεγχοι σε επιχειρήσεις που θα υπολειτουργούν… Προφανώς στην κυβέρνηση θεωρούν ότι έτσι κι αλλιώς, αφού δεν θα ελέγξουν, δεν θα εισπράξουν, άρα δεν έχουν νόημα και οι συντελεστές ΦΠΑ, οπότε λένε «δεν τους μειώνουμε;».

Δεν ξέρω εάν η κυβέρνηση βρήκε το «λεφτόδενδρο» του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά ο λογαριασμός φουσκώνει και κάποια στιγμή θα πρέπει να πληρωθεί. Επιπλέον φαίνεται να ξοδεύεται ανορθολογικά. Κατευθύνονται χρήματα με κυβέρνηση ΝΔ, αλλά με συνταγή ΣΥΡΙΖΑ προς ενίσχυση της κατανάλωσης, θα πρόσθετα και της φοροδιαφυγής, αντί να ενισχύουν την εργασία κανοντάς τη φτηνότερη, μειώνοντας για παράδειγμα τις ασφαλιστικές εισφορές.

Την ίδια στιγμή, δεν πρέπει να διαφεύγει από την αντίληψη κανενός ότι ενώ για όλη την ευρωζώνη έχει χαλαρώσει ο κανόνας του Συμφώνου Σταθερότητας που έδινε τη δυνατότητα στις χώρες για ελλείμματα έως και 3% του ΑΕΠ, για την Ελλάδα χαλάρωσε ένας διαφορετικός κανόνας που προέβλεπε πλεόνασμα τουλάχιστον 3,5% του ΑΕΠ. Το τελευταίο αποτελεί όρο για να βγαίνουν οι υπολογισμοί για το χρέος.

Αρα μόλις φύγει το 2020, το πιθανότερο είναι να επιστρέψει η υποχρέωση του 3,5%. Ακόμα και αυτό να μη γίνει, πάλι το νέο χρέος που θα έχει δημιουργηθεί, με τον παρονομαστή της ανάπτυξης μειωμένο λόγω της ύφεσης, θα είναι τόσο υψηλό που θα χρειαστούν νέοι υπολογισμοί για να βγαίνει η έκθεση βιωσιμότητας.

Χωρίς θετική έκθεση και με το χρέος στο 200% του ΑΕΠ, το κόστος δανεισμού θα αυξηθεί αυτόματα και θα το πληρώσουμε είτε με ακριβό επιτόκιο (ακόμα και με τη στήριξη της ΕΚΤ) είτε ακόμα και με αποκλεισμό από τις αγορές. Το τελευταίο μην το κρίνετε αδιάφορα, σκεπτόμενοι το δήθεν «μαξιλάρι» του ΣΥΡΙΖΑ, καθώς η Ελλάδα θα πρέπει να βρει χρηματοδότηση για τα 9 στα 10 ευρώ που θα ξοδέψει εντός του 2020 και του 2021. Αρα οι αιτιάσεις της κυβέρνησης περί αυτόνομης, χωρίς κοινοτική χρηματοδότηση (από ESM ή μηχανισμό ανάκαμψης) μάλλον δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται σοβαρά. Αντίθετα, ο έμπειρος από κρίσεις χρέους έλληνας πολίτης καταλαβαίνει ότι μια ακόμα μεγάλη συζήτηση για το ελληνικό χρέος, τα πρωτογενή πλεονάσματα αλλά και περικοπές που θα αφορούν την τσέπη του πλησιάζει νομοτελειακά….