Η Ευρώπη δεν θα… πεινάσει

Η Ευρώπη δεν κινδυνεύει από έλλειψη τροφίμων, δηλώνει κατηγορηματικά ο επίτροπος Γεωργίας Γιάνους Βοϊτσιεχόφσκι στη συνέντευξή του στα «ΝΕΑ», επισημαίνοντας, πάντως, ότι η κρίση του κορωνοϊού έχει επηρεάσει αρνητικά τον αγροδιατροφικό τομέα. Τονίζει ακόμη ότι στο νέο σχέδιο ανάκαμψης της Κομισιόν απαιτείται «αναλογικός» προϋπολογισμός για την ΚΑΠ με έμφαση στον πρώτο χρόνο για την αντιμετώπιση των πιο έκτακτων αναγκών και την εξασφάλιση ταχείας εκταμίευσης στους δικαιούχους.

«Επιτρέψτε μου να είμαι ξεκάθαρος, η Ευρώπη δεν κινδυνεύει από έλλειψη τροφίμων. Δεν υπάρχει λόγος να πιστεύουμε ότι οι αγρότες μας, οι εταιρείες τροφίμων και οι λιανοπωλητές δεν θα συνεχίσουν να παραδίδουν όπως έκαναν μέχρι τώρα. Ολοι οι κρίκοι της αλυσίδας εφοδιασμού είναι πολύ ανθεκτικοί και σίγουρα θα αντέξουν προκλήσεις τόσο δύσκολες όσο η σημερινή πανδημία» δηλώνει ο Βοϊτσιεχόφσκι, διαλύοντας τους φόβους για τον κίνδυνο να μην υπάρχουν διαθέσιμα τρόφιμα στην αγορά λόγω της κορωνο-κρίσης. Παρέπεμψε, μάλιστα, σε σχετική δήλωση της προέδρου Φον ντερ Λάιεν ότι «τα τρόφιμα παραμένουν διαθέσιμα σε κάθε πολίτη σε άφθονη ποσότητα και ποιότητα».

Ταυτόχρονα, όμως, καταδεικνύει τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο αγροδιατροφικός τομέας λόγω του λουκέτου και του κλεισίματος των συνόρων. Αφενός λόγω της αλλαγής των διατροφικών συνηθειών και μετατόπισης της ζήτησης με την εστίαση κλειστή, αφετέρου λόγω των «δύσκολων διασυνοριακών διελεύσεων» που οδηγούν σε «επιπλέον κόστος και καθυστερήσεις στις παραδόσεις», αλλά και εξαιτίας της «έλλειψης εποχικών εργαζομένων». «Η Επιτροπή εξέδωσε πρόσφατα κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τον τρόπο διασφάλισης της ομαλής διασυνοριακής διέλευσης εποχικών εργαζομένων στη γεωργία, καλύπτοντας τόσο τους ευρωπαίους εργαζόμενους όσο και τους μετανάστες» δηλώνει επί του ζητήματος αυτού, το οποίο απασχολεί έντονα και την Ελλάδα, ο Βοϊτσιεχόφσκι. Παρά τις δυσκολίες, τις οποίες χαρακτηρίζει «προσωρινής φύσης», διαβεβαιώνει ότι η Κομισιόν έχει υιοθετήσει μέτρα ώστε «η ευρωπαϊκή αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων να παραμένει λειτουργική και ικανή να παρέχει τρόφιμα σε ολόκληρη την ΕΕ», σπεύδοντας, πάντως, να υπογραμμίσει ότι παρακολουθεί την κατάσταση και «θα κάνουμε τα απαραίτητα αν αλλάξουν τα πράγματα».

Για το νέο σχέδιο ανάκαμψης που ετοιμάζει η Επιτροπή ο επίτροπος Γεωργίας επισημαίνει ότι «ένα από τα βασικά ζητήματα θα είναι η εξασφάλιση ταχείας εκταμίευσης στους δικαιούχους» και ενώ η Κοινή Αγροτική Πολιτική διαθέτει τα κατάλληλα εργαλεία, «απαιτείται ένας ανάλογος προϋπολογισμός για την ΚΑΠ, με έμφαση στον πρώτο χρόνο, για την αντιμετώπιση των πιο έκτακτων αναγκών». Τονίζει, πάντως, την ανάγκη να προχωρήσει η ΕΕ άμεσα σε συμφωνία για το επόμενο ΠΔΠ. «Μια ταχεία συμφωνία για το ΠΔΠ είναι πλέον περισσότερο από ποτέ απαραίτητη» τονίζει.

Πώς στηρίζει η Επιτροπή τους ευρωπαίους και έλληνες αγρότες στη δύσκολη αυτή συγκυρία; Μέσω σειράς αποφάσεων που έχει λάβει η Επιτροπή, απαντά ο αρμόδιος αξιωματούχος. Ποιες είναι μερικές από αυτές; Η δυνατότητα να χρησιμοποιούν τα κράτη-μέλη ταμεία αγροτικής ανάπτυξης για να αποζημιώσουν τους αγρότες και τις μικρές γεωργικές επιχειρήσεις τροφίμων με ποσά έως 5.000 και 50.000 ευρώ αντίστοιχα. Η ενίσχυση στην ιδιωτική αποθεματοποίηση γαλακτοκομικών προϊόντων και προϊόντων κρέατος. Η δυνατότητα ευελιξίας στην εφαρμογή προγραμμάτων στήριξης της αγοράς για κρασί, φρούτα και λαχανικά, επιτραπέζιες ελιές και ελαιόλαδο, μελισσοκομία και το σχολικό σύστημα, που καλύπτει γάλα, φρούτα, λαχανικά. Τη δυνατότητα επαναπροσανατολισμού των προτεραιοτήτων χρηματοδότησης για μέτρα διαχείρισης κρίσεων, παρέκκλισης στους κανόνες ανταγωνισμού για τον τομέα του γάλακτος, των λουλουδιών και των πατατών. Τη δυνατότητα για αυξημένα ποσά σε κρατικές ενισχύσεις, υψηλότερες προκαταβολικές πληρωμές και παρατεταμένες προθεσμίες για την υποβολή αιτήσεων πληρωμής.

Πάντως, στο ερώτημα αν σχεδιάζει νέα παράταση της προθεσμίας για την υποβολή της ενιαίας αίτησης για άμεσες πληρωμές το 2020 απαντά ότι «δεν πιστεύουμε ότι θα χρειαστεί άλλη επέκταση», τονίζοντας ότι «έχουμε υιοθετήσει σειρά μέτρων για να διασφαλίσουμε την ευελιξία στη χρήση των εργαλείων της ΚΑΠ, για να απαλλάξουμε τις εθνικές Αρχές και τους αγρότες από τον διοικητικό φόρτο».

Σχετικά με τη δυνατότητα ευελιξίας στη χρήση κονδυλίων από το πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης και το πρόγραμμα αλιείας, ο αρμόδιος επίτροπος δήλωσε ότι έχει ζητήσει από τις υπηρεσίες του «να εφαρμόσουν τη μέγιστη ευελιξία στη διαχείριση των τροποποιήσεων του προγράμματος». Επεξηγεί ότι «θα μπορούσε να βοηθήσει στη διοχέτευση της διαθέσιμης χρηματοδότησης της αγροτικής ανάπτυξης προς μέτρα που σχετίζονται κυρίως με την αντιμετώπιση της κρίσης». Επίσης θεωρεί ότι «η πρόταση της Επιτροπής για ένα νέο ειδικό μέτρο έκτακτης ανάγκης κινείται επίσης προς αυτή την κατεύθυνση. Φυσικά, τα ρυθμιστικά ελάχιστα επίπεδα δαπανών στους τομείς του περιβάλλοντος και του κλίματος και των στρατηγικών τοπικής ανάπτυξης θα συνεχίσουν να ισχύουν και θα πρέπει να τηρούνται».

Ερωτηθείς για το αίτημα των αγροτών για περισσότερη εισοδηματική υποστήριξη στη φάση ανάκαμψης μετά την πανδημία και λιγότερη για περιβαλλοντικά μέτρα, ο επίτροπος, ο οποίος προέρχεται από την Πολωνία, δηλώνει ότι «δεν συμφωνώ με την αντίθεση μεταξύ της διασφάλισης των εσόδων των αγροτών και της αντιμετώπισης με υπεύθυνο τρόπο των περιβαλλοντικών κινδύνων». Η γεωργία επηρεάζεται ήδη σε μεγάλο βαθμό από την κλιματική αλλαγή, τα ακραία φαινόμενα, τη διάβρωση των φυσικών πόρων, της γονιμότητας εδάφους και βιοποικιλότητας, λέει. «Για τα επόμενα χρόνια οι αγρότες θα αντιμετωπίσουν ακόμη περισσότερο αυτές τις προκλήσεις και η κατάστασή τους κινδυνεύει να επιδεινωθεί. Επομένως, από την άποψη της διασφάλισης των εσόδων των αγροτών δεν υπάρχει εναλλακτική λύση από τον μετριασμό και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και την αποκατάσταση της βιοποικιλότητας» τονίζει. «Οι αγρότες πρέπει να τροποποιήσουν τις πρακτικές τους, να γίνουν πιο ανθεκτικοί σε ανεπιθύμητα γεγονότα και να διατηρήσουν την αγρονομική και οικονομική τους απόδοση».