Φθηνά δάνεια {LF}από τον ESM με ενισχυμένη εποπτεία

Δάνεια με οριακά μηδενικό επιτόκιο και ενισχυμένη εποπτεία είναι η οικονομικοπολιτική ευρωπαϊκή συμφωνία για τον ρόλο του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Στήριξης (ESM) στο «οπλοστάσιο» αντιμετώπισης της υγειονομικής κρίσης των κρατών-μελών. Χρυσώνοντας το χάπι η συμφωνία των ευρωπαίων υπουργών Οικονομικών, την οποία προετοίμασε κυρίως η Κομισιόν, αφορά δεκαετή δάνεια από τον ESM, με επιτόκιο λίγο πάνω από το μηδέν (0,1%) και τα οποία μπορούν να αξιοποιηθούν μέχρι το τέλος του 2022 από τις χώρες που επλήγησαν από την πανδημία. Eν ολίγοις, είναι οι γνωστές πιστοληπτικές γραμμές από το πρόσφατο παρελθόν της Ελλάδας των Μνημονίων, με περιοδικές αξιολογήσεις από την Κομισιόν, χωρίς το στίγμα του «Μνημονίου».

Στη συνεδρίαση του Eurogroup αποφασίστηκε πως τα ποσά τα οποία μπορεί να δανειστεί μια χώρα δεν θα ξεπερνούν το 2% του ΑΕΠ (3,5 δισ. ευρώ για την Ελλάδα). Στο καυτό ερώτημα αν τα δάνεια θα συνοδεύονται από προϋποθέσεις, η απάντηση τόσο του προέδρου του Eurogroup Μάριο Σεντένο όσο και του επικεφαλής του ESM Κλάους Ρέγκλινγκ ήταν ότι ο μόνος όρος είναι οι χώρες να παρουσιάσουν μια λίστα με δαπάνες που άμεσα ή έμμεσα σχετίζονται με την υγειονομική κρίση. Η χρήση των δανείων είναι προαιρετική, ενώ η γραμμή (ECCL) θα είναι διαθέσιμη έως τα τέλη του 2022, εκτός αν οι συνθήκες απαιτήσουν την παράταση της ημερομηνίας. Η συμφωνία, αν και χαρακτηρίζεται γενικώς θετική, περιέχει κάποια «αλλά». Μεταξύ αυτών είναι ποιες θα ορίζονται ως «έμμεσες δαπάνες» για να δικαιολογούν το «δάνειο της πανδημίας». Σύμφωνα με τους υπουργούς Οικονομικών το Διοικητικό Συμβούλιο του ESM θα εγκρίνει τους τελικούς όρους του μηχανισμού βοήθειας, στη βάση της ιδρυτικής του συνθήκης. Η δανειοδότηση θα βασίζεται στην «υφιστάμενη ECCL» και, όπως ανακοινώθηκε, με βάση το δημοσιονομικό πλαίσιο της ΕΕ τα κράτη που λαμβάνουν προληπτική πιστοληπτική στήριξη από τον ESM «υπόκεινται σε ενισχυμένη εποπτεία». Η Επιτροπή θα ελέγχει τα κράτη-μέλη και θα ενημερώνει ανά τρίμηνο τον ESM, ενώ κάθε κράτος θα μπορεί να λαμβάνει έως το 15% του ποσού που έχει αιτηθεί ανά μήνα.

Σε δημόσιες δηλώσεις του ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας ανέφερε πως η Ελλάδα δεν χρειάζεται να προσφύγει σε δανεισμό, σύμφωνα με τα σημερινά δεδομένα. Η ελληνική πλευρά αναμένει τις εκκρεμείς διευκρινιστικές αποφάσεις για τα άλλα δύο προγράμματα που αφορούν το πρόγραμμα για την απασχόληση SURE (100 δισ. ευρώ), μέσω της Κομισιόν, όπου στην Ελλάδα αναλογούν περί τα 12,5 δισ. ευρώ. Επιπλέον, περιμένει τη χρηματοδότηση με τα δάνεια της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ, 250 δισ. ευρώ), όπου η Αθήνα μπορεί να λάβει πάνω από 2-3 δισ. ευρώ.

Το συμφωνηθέν πακέτο στήριξης περιλαμβάνει τρία δίχτυα ασφαλείας: για τους εργαζομένους (SURE), τις επιχειρήσεις (ΕΤΕπ) και τις χώρες (ΕΣΜ). Η εν λόγω δέσμη μέτρων ανέρχεται σε 540 δισ. ευρώ, με πρεμιέρα έναρξης την 1η Ιουνίου 2020.