Καμαρομύτηδες και πολυπιθυμημένες

Ενα άλλο γνώρισμα του δημοτικισμού της «ηρωικής» περιόδου, για τον οποίο έγραφα στο προηγούμενο «Γλωσσίδι», ήταν η τάση για σύνθετες λέξεις, λίγο-πολύ λαϊκότροπες, που εκτός των άλλων έδιναν και διέξοδο στον γλωσσοπλαστικό οίστρο ορισμένων λογοτεχνών.

Θα σταθώ σε δύο μόνο περιπτώσεις, αυτή του Παλαμά, πατριάρχη ίσως αυτής της πρακτικής, και του Καζαντζάκη.

Εχουμε λοιπόν και λέμε, από μια σύντομη αναδίφηση στη «Φλογέρα του βασιλιά»: ζαχαροστάλαχτοι καρποί, φραγκοπατημένα χώματα, γη ρωμιά φωτοπλημμυρισμένη, ακρογιαλιές που ερωτοκαθρεφτίζονται, μυριοπλούμιστο πουλί, καμαρομύτης αετός που αεροζυγιαζόταν, χρυσόπλεχτο σιδεροπουκάμισο, πολυπιθυμημένη, χοντροδουλευτάδες, αρχοντομαθημένοι, γλυκοσαλεύει, κακοκατάντησε, γοργοχαμηλώνει και άλλα πολλά.

Αλλά και ο Καζαντζάκης δεν πάει πίσω: καρδιοκλέφτρα, πλουτοδότρα, ασπρομαντηλούσα, φωτοδότισσα, ουρανοφρύδι, συναστεριά, διπλόχουφτα (επίρρημα αυτό, και μάλιστα «ύποπτο»), χαμωτόπια, συγκάρταλοι (αυτό ομολογώ ότι δεν ξέρω καν τι σημαίνει), δροσουλοπλυμένα μάγουλα, αδικοτρέχουν, χαμωρίχνει, τρελοπετούνε.

Και για φινάλε, μια ολόκληρη φράση, του Καζαντζάκη κι αυτή: Γοργοδρασκέλουν μαύρο φάραγγα κι αγριμοκυνηγούσαν.