Πολιτικός κυνισμός για τη Μαρφίν

Υπ’ αυτή την έννοια δεν με εξέπληξε η χθεσινή ανακοίνωση του ΣΥΡΙΖΑ με την οποία το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης απάντησε στην πρόσκληση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, να παρευρεθεί και ο πρώην πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας το Σάββατο στα αποκαλυπτήρια πλακέτας εις μνήμην των θυμάτων του εγκλήματος της Μαρφίν. Ο άνθρωπος που χθες, όπως και τα προηγούμενα δέκα χρόνια, ξεχνούσε κατά σύστημα το έγκλημα που διέπραξαν οι κουκουλοφόροι με τις μολότοφ, οι οποίοι στην πρώτη μεγάλη αντιμνημονιακή πορεία πυρπόλησαν την τράπεζα επειδή οι τράπεζες εκπροσωπούν τον κακό καπιταλισμό, θα ήταν παράξενο να παραδεχτεί την ιδεολογική ήττα του συμμετέχοντας σε μια εκδήλωση μνήμης για την οποία έπρεπε να περιμένουμε δέκα χρόνια.

Σε τι συνίσταται η ιδεολογική ήττα του Τσίπρα σε σχέση με τη Μαρφίν; Στην άρνηση της παραδοχής της υποχρέωσης της δημοκρατίας να τιμά τους νεκρούς που, απρόκλητα, έπεσαν θύματα λόγω του ιδεολογικοπολιτικού μίσους και του φανατισμού. Και στην προσπάθεια μετάθεσης της ευθύνης από τους αυτουργούς σε μια ηθική αυτουργία λόγω ελλιπών μέτρων πυρασφάλειας η οποία, κατά την παραμορφωτική λογική του ιδεολογικού χώρου που εκπροσωπεί, βαρύνει την εργοδοσία, άρα τον καπιταλισμό, το σύστημα, οπότε άντε βρες τους φυσικούς αυτουργούς που κρύφτηκαν μια χαρά πίσω από τη διαδήλωση και τους διαδηλωτές – κάποιοι από τους οποίους, όπως ακούστηκε στη δίκη, μούντζωναν τους εργαζομένους που προσπαθούσαν να διαφύγουν από το μπαλκόνι απειλώντας τους: «Να καείς ρε».

Δεν είναι μόνο αυτά. Στην ανακοίνωσή του, που λησμονεί ότι πρόκειται για τον ίδιο υπουργό που τυφλή βόμβα η οποία εξερράγη τον προθάλαμο του γραφείου του σκότωσε τον υπασπιστή του Γιώργο Βασιλάκη, ο ΣΥΡΙΖΑ επικρίνει τον Μιχάλη Χρυσοχοΐδη και τους συνεργάτες του: είναι «οι ίδιοι άνθρωποι που διαχειρίστηκαν τότε την υπόθεση χωρίς να εντοπίσουν και να οδηγήσουν τους ενόχους στη Δικαιοσύνη», λέει. Ο Χρυσοχοΐδης, προχθές, ζήτησε να ξαναρχίσει η έρευνα για την ανακάλυψη των δολοφόνων. Θα έχει πάντως πολύ ενδιαφέρον η πορεία των ερευνών. Στο μεταξύ, ας αναρωτηθούμε υπό ποίες συνθήκες κατέθεσαν στο δικαστήριο, στη δίκη της Μαρφίν, τον Σεπτέμβριο του 2016, οι μάρτυρες. Υπό ποίες συνθήκες έγινε η δίκη.

Κατά τα άλλα, ο ΣΥΡΙΖΑ επικρίνει την κυβέρνηση διότι πέρασαν δέκα χρόνια χωρίς να βρεθούν οι ένοχοι. Υπενθυμίζω ότι τεσσεράμισι απ’ αυτά πέρασαν με κυβερνήσεις Τσίπρα.

Η αμήχανα κυνική ανακοίνωση της αξιωματικής αντιπολίτευσης, πάντως, καταλήγει: «Ο ΣΥΡΙΖΑ θα αποτίσει φόρο τιμής με την κατάθεση στεφάνου στο σημείο που θα στηθεί η πλακέτα στις 9.30 το πρωί του Σαββάτου». Αργά το θυμήθηκαν – έπειτα από δέκα χρόνια.

Είτε αμήχανος είτε επιθετικός, τον ξέρω καλά αυτόν τον πολιτικό κυνισμό. Ξέρω τις πολιτικές ευκαιρίας, τις σημαίες ευκαιρίας. Τις εξυπνάδες, τον φανατισμό που τυφλώνει. Τον αποπροσανατολισμό, τους αντιπερισπασμούς. Το ψέμα. Ολα αυτά συνιστούν μια από τις χειρότερες παραδόσεις του κινήματος της κομμουνιστικής Αριστεράς. Χειρότερη παράδοση απ’ αυτές ήταν μόνο μία: η συκοφάντηση και, όταν μπορούσαν, η φυλάκιση ή και η εξόντωση όσων έπεφταν σε δυσμένεια της εξουσιαστικής ομάδας ή και του ηγέτη.

Ολα αυτά είναι ο βασικός λόγος που δεν μπόρεσα να αποδεχθώ την υπόσχεση ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα αλλάξει, θα γίνει ένα σοσιαλδημοκρατικό κόμμα. Είναι δύσκολο ένας πολιτικός χώρος να μάθει τους κανόνες που δεν είχε ποτέ η παράδοση και η κουλτούρα του.

Μπίρες στην πλατεία

Είναι νέοι, αισθάνθηκαν επιτέλους ελεύθεροι, βγήκαν να το γιορτάσουν. Το μεταμεσονύκτιο υπαίθριο πάρτι νεαρών με μπίρες στην Αγία Παρασκευή ήταν αυθόρμητο και το υπαγόρευσαν εύλογοι λόγοι. Οι νεαροί ξεχαρμάνιασαν, έπειτα από περίοδο αναγκαστικής απομόνωσης, για λόγους που δεν τους αγγίζουν. Δεν είδαν αυτοί τον κίνδυνο, δεν τον οσμίστηκαν στη γειτονιά μας, μπορούν να εκλαμβάνουν λοιπόν ό,τι συμβαίνει σαν ένα αστείο, μια φάρσα ουσιαστικά σε βάρος τους. Οι περισσότεροι απ’ όσους πήραν μέρος στο πάρτι είναι οι τυχεροί. Ζουν στο περιθώριο των πολιτικών παθών, οι περιπέτειες της χώρας δεν τους αγγίζουν – κι ας μεγάλωσαν την περίοδο της κρίσης. Ζουν σε καθεστώς εμπεδωμένης ασφάλειας, κουτσά στραβά με μια οικονομική άνεση τουλάχιστον ως προς τα χρειώδη. Προστατεύονται από πολλαπλές ασπίδες: τη δημοκρατική ασπίδα που τους εξασφαλίζει τη ζωή σε περιβάλλον ασφάλειας, τη γονική ασπίδα που τους διασφαλίζει το παρόν και τους επιτρέπει κάποιους έστω σχεδιασμούς για το μέλλον, την ευρωπαϊκή ασπίδα που τους προτρέπει στην εξωστρέφεια, τον κοινωνικό φιλελευθερισμό που τους κρατά ελεύθερο το πεδίο, τον ευδαιμονισμό με τον οποίο συνυφαίνεται σε μεγάλο βαθμό ο ατομικισμός που προτείνουν τα σχολεία και η οικογένεια. Η νεότητά τους, κι αυτή μια ασπίδα είναι κατά των φοβιών για την υγεία και τη ζωή τους.

Είναι δύσκολο να μάθουν την πειθαρχία για λόγους δημόσιας υγείας πρόσωπα που δεν έχουν σχετικά βιώματα. Η κουλτούρα της κοινωνικής ευθύνης είναι σχετική έννοια σε περιβάλλοντα που οι κοινωνικές ελευθερίες είναι αυτονόητες, κάτι σαν φυσικά φαινόμενα. Γι’ αυτό, μοιραία, ξαναέρχεται η ώρα του Χαρδαλιά: η ώρα της επιβολής μέτρων που αποσκοπούν στο κοινό καλό. Σε συνθήκες όπως η δική μας, ο περιορισμός είναι διαπαιδαγωγητικός.