Οικολογικός «πόλεμος» χωρίς πράσινη ατζέντα

Η συζήτηση στην Ευρώπη έχει ανοίξει εδώ και καιρό – ειδικά στις χώρες όπου τα σοσιαλιστικά κόμματα έχασαν σημαντικό κομμάτι της δύναμής τους εν μέσω κρίσης. Οι Πράσινοι βρίσκονταν κατά κύριο λόγο στο περιθώριο της πολιτικής ζωής, με μεγαλύτερο πεδίο δράσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Το κενό που δημιουργήθηκε όμως τους επέτρεψε να «φυτρώσουν». Η ατζέντα τους ξεκινούσε από το περιβάλλον και σιγά σιγά επεκτεινόταν, δίνοντας μια φρέσκια προοδευτική ματιά σε έναν πολιτικό χώρο που έμοιαζε βαλτωμένος.

Στην Ελλάδα, από την άλλη, η περιβαλλοντική πολιτική δεν βρήκε πουθενά ένα κανονικό σπίτι, ενώ τα ελληνικά οικολογικά κινήματα δεν κατάφεραν να αναδειχθούν ανάλογα των ευρωπαϊκών. Υπήρχαν, βέβαια, διάφοροι πυρήνες στην κεντρική πολιτική σκηνή: η σχέση της Αριστεράς με την οικολογία, κληρονομιά κατά κύριο λόγο του Μιχάλη Παπαγιαννάκη, δεν βρήκε όμοιους  συνεχιστές την εποχή του ΣΥΡΙΖΑ – αν και το κόμμα έχει ακόμα τον πρώτο λόγο σε ζητήματα περιβάλλοντος, ενώ από το 2015 κατεβαίνει στις εκλογές μαζί με τους Οικολόγους Πράσινους. Η «πράσινη ανάπτυξη» έγινε πάλι σύνθημα το 2009, από τον Γιώργο Παπανδρέου, παρότι νωρίτερα το ΠΑΣΟΚ ήταν αυτό που, ακολουθώντας τις ευρωπαϊκές οδηγίες, κατοχύρωσε τις περιοχές Natura αλλά και τη συνταγματική προστασία του περιβάλλοντος.

Η ΜΑΧΗ ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ. Το περιβάλλον θεωρείται διαχρονικά προνομιακό πεδίο του προοδευτικού χώρου, αν και ο Κυριάκος Μητσοτάκης έστρεψε προς τα εκεί την ατζέντα της ΝΔ. Γι’ αυτό, ΣΥΡΙΖΑ και Κίνημα Αλλαγής επέλεξαν να μην αφήσουν την ατζέντα ο ένας στον άλλον. Οι χθεσινές παρεμβάσεις τόσο του Αλέξη Τσίπρα όσο και της Φώφης Γεννηματά ήταν κι αυτές ένα πιόνι στη σκακιέρα της κεντροαριστερής μάχης – οι δράσεις της αξιωματικής αντιπολίτευσης περιέχουν επίσης μια συγκέντρωση στην Πλατεία Συντάγματος και τις επαφές Τσίπρα με τους γερμανούς Πράσινους και τους εκπροσώπους των ΜΚΟ. Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ τόνισε πως «στο νομοσχέδιο ταιριάζει ο όρος σκούπα» καθώς «η κυβέρνηση έρχεται να απορρυθμίσει την περιβαλλοντική πολιτική». Η κριτική περιελάμβανε μεταξύ άλλων την απελευθέρωση χωροθετήσεων και χρήσης γης στις προστατευμένες περιοχές, την αποδόμηση των δασικών υπηρεσιών και τις τροποποιήσεις στην περιβαλλοντική αδειοδότηση.

Από την πλευρά της, η Φώφη Γεννηματά από το βήμα της Βουλής έκανε λόγο για εύνοια «των μεγάλων» στην παραγωγή ενέργειας από τις ΑΠΕ, την ίδρυση ενός «συγκεντρωτικού οργανισμού» για τις προστατευμένες περιοχές που αφαιρεί τον λόγο από τις τοπικές κοινωνίες, αλλά και για αλόγιστη συγχώνευση των φορέων διαχείρισης. «Το σημερινό νομοσχέδιο μας θυμίζει το σύνορο ανάμεσα σε αυτούς που οραματιζόμαστε μια δυνατή, πράσινη οικονομία και σε εσάς που θέλετε να κατοχυρώσετε τα συμφέροντα μιας επικίνδυνης, κοντόφθαλμης και άδικης για τους πολλούς εκμετάλλευσης του φυσικού μας πλούτου και της υποβάθμισης της ποιότητας ζωής μας», επεσήμανε, μιλώντας για συνέχιση της πρακτικής τής προηγούμενης κυβέρνησης από τη σημερινή.

Η ΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ. Μπορεί το περιβάλλον να γίνει πεδίο διεκδίκησης για τα κόμματα στην (κεντρο)αριστερή πλευρά του πολιτικού φάσματος; Συχνά, λένε οι έμπειροι πολιτικοί, όταν ένας δρόμος φτιάχνεται, δεν έχει και πολλή σημασία ποιος τον φτιάχνει – γι’ αυτό στο παιχνίδι πλέον έχει μπει και η κυβέρνηση. Ο Μητσοτάκης ήδη προεκλογικά υιοθέτησε συνθήματα για το περιβάλλον που σε άλλες εποχές θύμιζαν περισσότερο Ποτάμι. «Αντίπαλος τόσο της ανάπτυξης όσο και της προστασίας του περιβάλλοντος είναι συχνά ένας και κοινός, η φοβική γραφειοκρατία», ανέφερε στη Βουλή χθες, χαρακτηρίζοντας την κριτική του ΣΥΡΙΖΑ στο θέμα των εξορύξεων πετρελαίου υποκριτική. Το νομοσχέδιο, σύμφωνα με τον Πρωθυπουργό, θα δώσει λύσεις για τον λιγνίτη, τα δίκτυα αποχέτευσης και θα εισαγάγει σχετικό τέλος για όλες τις πλαστικές σακούλες, πλην των βιοδιασπώμενων.