Μήνυμα

Στην επινίκια δήλωσή του, το εκλογικό βράδυ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης χώρεσε μερικές αράδες για το brain drain. «Νιώθω», ανέφερε χαρακτηριστικά, «σήμερα την ανάγκη να απευθυνθώ και στους Ελληνες του εξωτερικού. Αυτούς που εξόρισε η κρίση. Δεν θα σας ζητήσω απόψε, στο όνομα ενός ρομαντικού πατριωτισμού, να πάρετε τον δρόμο της επιστροφής. Σας ζητώ να έχετε το βλέμμα αλλά και την καρδιά σας στραμμένα στην Ελλάδα. Από σήμερα δουλεύουμε για να αλλάξουμε τη χώρα που αναγκαστήκατε να εγκαταλείψετε». Ούτε έναν χρόνο μετά, στο σήμερα της εξόδου από το λοκντάουν, ο Πρωθυπουργός θα μπορούσε να επαναλάβει το μήνυμά του προς στους Ελληνες που έφυγαν έξω. Θα μπορούσε επειδή ενδεχομένως έχει περισσότερες πιθανότητες τώρα να τους πείσει να τον ακούσουν, αφού στο οπλοστάσιο της επιχειρηματολογίας του υπάρχουν πλέον κάποιες χειροπιαστές αλλαγές στο κράτος – οι οποίες συντελέστηκαν την περίοδο της υγειονομικής κρίσης. Καθώς και το παράδειγμα όσων επέλεξαν να επιστρέψουν προκειμένου να περάσουν την καραντίνα εδώ.

Ευκαιρία

Εκείνων, δηλαδή, που επαναπατρίστηκαν γιατί η χώρα διαχειρίστηκε, όπως αναγνώρισαν πολλά ξένα μίντια και μαρτυρούν οι αριθμοί επιβεβαιωμένων κρουσμάτων και θανάτων, καλύτερα από άλλες την πανδημία. Εντάξει, ίσως στην περίπτωση των τελευταίων οι πρώτοι λόγοι να ήταν ψυχολογικοί, να γύρισαν, π.χ., ώστε να βρίσκονται κοντά στους δικούς τους. Εφόσον, όμως, είναι σωστές έρευνες – σαν του Πανεπιστημίου Μπρουνέλ, από τον περασμένο Νοέμβριο – που υποστηρίζουν πως οι βαθύτερες αιτίες που οδήγησαν κάποιους με υψηλό επίπεδο μόρφωσης και εξειδίκευσης να αποδημήσουν δεν ήταν οικονομικές ή βιοποριστικές per se, αλλά οι κοινωνικοπολιτικές και θεσμικές συνθήκες που επικρατούσαν στην Ελλάδα, τότε η κυβέρνηση έχει μια ευκαιρία για brain gain. Χάρη, φέρ’ ειπείν, στη ψηφιοποίηση του Δημοσίου που υπόσχεται να εξαλείψει δυο μεγάλες παθογένειες του ελληνικού κράτους από συστάσεώς του: τη γραφειοκρατία και τα φακελάκια που συνήθως πάνε πακέτο μαζί της. Αν το brand-name «Ελλάδα» έχει ενισχυθεί μετά τον COVID-19, ας μην λανσαριστεί το προϊόν μόνο στους τουρίστες. Τα μυαλά είναι εξίσου χρήσιμα με τους πελάτες στην οικονομία.