Η Ευρώπη που ηγείται

Είμαστε αντιμέτωποι με μία εφιαλτική εισβολή που, χωρίς διακρίσεις, απειλεί την υγεία και τη ζωή των ανθρώπων στον πλανήτη, διαπερνά σύνορα, ξεθεμελιώνει βεβαιότητες και ανατρέπει συμπεριφορές και αντιλήψεις της προ Covid-19 εποχής. Χώρες, κυβερνήσεις και κοινωνίες πιάστηκαν ανέτοιμες μπροστά στον απρόσκλητο επισκέπτη από την Κίνα. Ως πρώτη, αναμενόμενη, αντίδραση, κλείστηκαν στον εαυτό τους. Στις δικές τους προσπάθειες, στον δικό τους πόλεμο με τον αόρατο εχθρό, που ήταν, ή θα μπορούσε να είναι, παντού.

Κάποιες, λίγες, με πρώτη αυτήν τη φορά την Ελλάδα, πήραν έγκαιρα γενναίες και σκληρές αποφάσεις. Ακολούθησαν τον δρόμο της ευθύνης, της ειλικρίνειας, της διαφάνειας, της παραδοχής της κρίσης. Ενημέρωσαν, συνένωσαν, κινητοποίησαν και γι’ αυτό έφεραν αποτέλεσμα. Αλλες έμειναν στα μισόλογα, στην απόπειρα απόκρυψης, στον επιπόλαιο εξωραϊσμό του κινδύνου ή/και σε ευφάνταστες, έως ευτράπελες, αντιδράσεις. Αλλες, από άγνοια, εμμονές ή ανασφάλεια, δαιμονοποίησαν τον ιό για πολιτικούς, θρησκευτικούς ή άλλους λόγους σκοπιμότητας.

Αλλες μπήκαν με εγωισμό και κερδοσκοπικό σχεδιασμό σε μια «κούρσα» νοσοκομειακών εξοπλισμών και για να ανακαλύψουν, εκείνες πρώτες, το σωτήριο εμβόλιο. Περισσότερο για να καταδείξουν την ισχύ τους και λιγότερο για να προσφέρουν, αλληλέγγυες, ανακούφιση στους άλλους που υποφέρουν, όχι από δικό τους σφάλμα ή απροσεξία, αλλά από την κοινή απειλή και μοίρα. Ο ιός, όμως, δεν φαίνεται να φοβάται εγωιστικούς σχεδιασμούς μεμονωμένων, για αυτό και αναποτελεσματικών, συμφερόντων. Απλώς περιμένει το επόμενο κρούσμα. Τον επόμενο θάνατο.

Και ξαφνικά, μέσα στο δυστοπικό αυτό τοπίο μιας ανθρωπότητας, που ακόμα και μπροστά στην κοινή απειλή επιμένει να πορεύεται με τυφλούς εγωισμούς και χωρίς ένωση δυνάμεων, αφυπνίζεται η Ευρώπη. Ξυπνά από το γραφειοκρατικό λήθαργο των Βρυξελλών και παρεμβαίνει πολιτικά. Πρωτοστατεί δυναμικά. Δίνει παράδειγμα διεθνούς δράσης και συνεργασίας.

Εξι ηγέτες της Ευρώπης ανακοίνωσαν χθες μια λαμπρή πρωτοβουλία, με σκοπό να βοηθήσουν την παγκόσμια επιστήμη και τη διεθνή υγεία. Την ανθρωπότητα. Οργανώνουν διεθνή διαδικτυακή διάσκεψη δωρητών, αρχικά για να συγκεντρώσουν ένα ποσό 7,5 δισ. ευρώ, που θα καλύψει τη χρηματοδοτική ανάγκη μιας διεθνούς συμμαχίας της επιστήμης για να βρεθεί επιτέλους το εμβόλιο κατά του θανατηφόρου και πολλαπλώς καταστρεπτικού ιού. Επόμενος σκοπός είναι η καθολική πρόσβαση στον εμβολιασμό. «Στηρίζοντας την επιστήμη και την αλληλεγγύη σήμερα, σπέρνουμε τον σπόρο για τη μεγαλύτερη ενότητα αύριο», τονίζουν οι «6».

Η Ευρώπη αφήνει τους άλλους στην εγωιστική γωνιά μιας αυτάρεσκης δήθεν ισχύος, που έχει άλλωστε από καιρό χαθεί, και διακηρύσσει τη σύμπηξη μιας διεθνούς συμμαχίας. Ενα τέτοιο κάλεσμα αλληλεγγύης και ελπίδας για όλους, μόνον από την Ευρώπη μπορούσε να προέλθει. Μιας τέτοιας συμμαχίας μόνον η Ευρώπη θα μπορούσε να ηγηθεί. Γιατί αυτή είναι η φιλοσοφία της. Αυτές είναι οι ρίζες, πολιτικές και ιδεολογικές, της ενωμένης Ευρώπης, που γεννήθηκε από τις στάχτες ενός παγκόσμιου πολέμου. Και σήμερα παγκόσμιο πόλεμο έχουμε. Ιδιότυπο, δηλητηριώδη και ύπουλο.

Η ήπειρος που υπέφερε περισσότερο από τον πόλεμο που τελείωσε πριν από 75 χρόνια είναι εκείνη που δίνει το σύνθημα να κερδηθεί ο σημερινός. Αλλωστε σε λίγες ημέρες, την 8η Μαΐου, γιορτάζουμε το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Η σημειολογία είναι πανίσχυρη. Διδακτική και εμπνευστική. Αυτή πρέπει να είναι η Ευρώπη. Αυτή είναι η Ευρώπη που χρειαζόμαστε. Η Ευρώπη που θέλουμε. Η Ευρώπη που εμπνέει. Η Ευρώπη που μπορεί να ηγείται.

Ο Γιώργος Κουμουτσάκος είναι αναπληρωτής υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου