Τι σημαίνει ότι «οι γυναίκες διαβάζουν πιο πολύ»;

Στο νέο της βιβλίο «Why Women Read Fiction» η Ελεν Τέιλορ διερευνά κατά πόσο ισχύει ένα στερεότυπο: ότι οι γυναίκες διαβάζουν περισσότερα βιβλία μυθοπλασίας. Με βάση τα στοιχεία που παρουσιάζει, βασισμένα σε ερωτηματολόγια που η ίδια επεξεργάστηκε, καταλήγει στο ότι στο Ηνωμένο Βασίλειο, στις ΗΠΑ και στον Καναδά οι γυναίκες αντιστοιχούν στο 80% των πωλήσεων μυθοπλασίας. Η ομότιμη καθηγήτρια Αγγλικών στο Πανεπιστήμιο του Εξετερ, διευθύντρια του λογοτεχνικού φεστιβάλ του Λίβερπουλ και δοκιμιογράφος, σημειώνει επίσης ότι περισσότερες γυναίκες από ό,τι άνδρες είναι μέλη βιβλιοθηκών και συλλόγων βιβλίων, συμμετέχουν σε λογοτεχνικά φεστιβάλ και εκδηλώσεις βιβλιοπωλείων. Εκείνες επίσης ακούνε περισσότερα ηχητικά βιβλία και παρακολουθούν πιο συχνά μαθήματα λογοτεχνίας.

Για να απαντήσει στο κεντρικό ερώτημα που δίνει και τον τίτλο στο βιβλίο της η Τέιλορ διεξήγαγε συνεντεύξεις με επιλεγμένες συγγραφείς και επαγγελματίες στις εκδόσεις και στα ΜΜΕ. Διαπιστώνει λοιπόν ότι οι γυναίκες ξεχωρίζουν ως αγαπημένα τους μυθιστορήματα τα «Περηφάνια και προκατάληψη» της Τζέιν Οστιν και «Τζέιν Εϊρ» της Σάρλοτ Μπροντέ. «Ακόμη κι αν προσπαθούσε κανείς, η εικόνα για την αναγνώστρια στην έρευνα της Τέιλορ δεν θα μπορούσε να είναι πιο στερεοτυπική» επισημαίνει η Λούσι Σκόουλς στο «Times Literary Supplement».

H βραβευμένη συγγραφέας Τζάνετ Γουίντερσον δίνει μια ερμηνεία για τα στοιχεία της Τέιλορ: «Η ανάγνωση είναι μια ισόβια σύγκρουση με το μυαλό κάποιου που δεν είναι σαν το δικό μας. Κάθε φορά που σκέφτομαι τι μου έδωσε η μυθοπλασία, φτάνω σε μια πρώιμη σκηνή στο μυθιστόρημα της Σιμόν ντε Μποβουάρ “Η καλεσμένη”. Σε αυτό ο χαρακτήρας της Φρανσουάζ λέει: “Κάποτε η καρδιά μου λύγιζε στη σκέψη ότι ποτέ δεν θα ήξερα τίποτα παρά μόνο ένα μικρό τμήμα του κόσμου”. Αυτό φωτίζει γιατί πολλοί από εμάς διαβάζουν μυθοπλασία». «Οι ζωές μας χαρτογραφούνται από βιβλία», θα παραδεχτεί η ποιήτρια και μυθιστοριογράφος Τζάκι Κέι στην Τέιλορ. Και εκείνη με τη σειρά της θα υποστηρίξει ότι αυτή η χαρτογράφηση είναι ζωτικής σημασίας για την πνευματική και συναισθηματική ανάπτυξη των γυναικών.

ΤΟ «ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ». Γι’ αυτές τις αναρχικές δυνάμεις της γυναικείας φαντασίας η Τέιλορ θα αναζητήσει τα επιχειρήματά της στο παρελθόν και στην κοινωνική θέση της γυναίκας στα τέλη του 18ου αιώνα. Τότε που υπήρχε μια διαδεδομένη δυσαρέσκεια για τις γυναίκες που διαβάζουν και επικρατούσε η άποψη ότι η υπερβολική ενασχόληση με τα βιβλία είναι επικίνδυνη για την «ηθική και συναισθηματική ευημερία» μιας γυναίκας. Η νεαρή διηγηματογράφος Φάνι Μπέρνι είχε τη δυνατότητα να διαβάζει μόνο το απόγευμα. Η Ντόροθι Γουόρντσγουορθ μπάλωνε πουκάμισα επειδή δεν επιτρεπόταν να διαβάζει την «Ιλιάδα». Τα πράγματα, φυσικά, έχουν αλλάξει. Αλλά ο φόβος για τις αναγνώστριες μήπως έχει μεταμορφωθεί σήμερα σε μια συχνά υποτιμητική θεώρηση; Οτι, για παράδειγμα, οι γυναίκες έλκονται από οτιδήποτε «ελαφρύ» και «χωρίς νόημα»;

Πριν βρει ευρύτερη φήμη με τα βραβευμένα με Booker ιστορικά μυθιστορήματα («Γουλφ Χολ», εκδ. Πάπυρος), η Χίλαρι Μάντελ είχε αποδεχτεί τα εξώφυλλα των πρώτων βιβλίων της να έχουν εικόνες γυναικών και παιδιών σε παστέλ αποχρώσεις. Ηταν η προϋπόθεση για να διατεθούν στην αγορά και να προσελκύσουν τις αναγνώστριες.