Γερμανικό βήμα για συμβιβασμό

Αν και οι αποφάσεις δείχνουν αυτή την ώρα μετέωρες, ένα σημαντικό βήμα για την επίτευξη συμφωνίας στο αυριανό ευρωπαϊκό συμβούλιο κορυφής αποτελεί η θετική στάση του Βερολίνου να χρηματοδοτηθεί η ευρωπαϊκή ανάκαμψη μέσω του κοινοτικού προϋπολογισμού ή και μέσω κοινών ομολόγων. Η ημέρα της κρίσεως για το σχέδιο στήριξης είναι η Σύνοδος Κορυφής την Πέμπτη και η κεντρική ιδέα στην οποία καλούνται να συμφωνήσουν οι ηγέτες είναι ο ενδεχόμενος δανεισμός της Ευρωπαϊκής Επιτροπής από τις αγορές, έχοντας ως «εγγύηση» το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο.

Οι προηγηθείσες ζυμώσεις δείχνουν πως η γερμανίδα καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ προετοιμάζει το έδαφος για συμφωνία, ενώ παρουσιάζεται ανοιχτή στην πρόταση να χρηματοδοτηθεί η οικονομική ανάκαμψη της Ευρώπης μέσω ενός μεγαλύτερου κοινοτικού προϋπολογισμού ή και με την έκδοση ενός κοινού ευρωομολόγου, με όχημα όμως το Ταμείο Ανάκαμψης. Ενα μικρό βήμα για το αυτονόητο μιας Ενωσης, ένα μεγάλο όμως άλμα για τη Γερμανία.

Σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters, η Μέρκελ, σε μια προσπάθεια να προετοιμάσει μια συμβιβαστική συμφωνία πριν από την τηλεδιάσκεψη της Πέμπτης, είχε κοινή τηλεφωνική επικοινωνία, τη Δευτέρα το απόγευμα, με τον γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, τον ιταλό πρωθυπουργό Τζουζέπε Κόντε, τον ισπανό πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ, τον ολλανδό πρωθυπουργό Μαρκ Ρούτε, την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον πρόεδρο του Συμβουλίου της ΕΕ Σαρλ Μισέλ. Οι ηγέτες της ΕΕ συζήτησαν αρκετές προτάσεις, αλλά παραμένει ακόμη αναπάντητο εάν μπόρεσαν να περιορίσουν τις διαφορές τους σχετικά με τον τρόπο χρηματοδότησης της οικονομικής ανάκαμψης.

Σε ομιλία της στο Βερολίνο, όπως μεταδίδουν διεθνή πρακτορεία, η Μέρκελ είπε ότι ο επόμενος προϋπολογισμός της ΕΕ θα φαίνεται πολύ διαφορετικός και μεγαλύτερος από αυτόν που συζητήθηκε πριν από το ξέσπασμα της πανδημίας. Ανέφερε ακόμα και ότι η Γερμανία θα ήταν ανοιχτή σε τροποποιήσεις των συνθηκών της ΕΕ, εάν αυτό θα επιταχύνει τα μέτρα για την αποκατάσταση των οικονομιών. Ουσιαστικά, στέλνει ένα μήνυμα πως η Γερμανία δεν αποκλείει προτάσεις για τη στήριξη των ευρωπαϊκών χωρών μέσω του κοινοτικού προϋπολογισμού και την έκδοση ευρωπαϊκών ομολόγων.

Από τις βασικές συζητήσεις της προσεχούς Συνόδου Κορυφής είναι η σύσταση ενός προσωρινού Ταμείου Ανάκαμψης, για να διασφαλιστεί η ισχυρή ευρωπαϊκή οικονομική «ανάσταση» σε όλα τα κράτη, χωρίς, παράλληλα, να διογκωθούν τα χρέη των μελών. Δηλαδή ήδη υπάρχει η συμφωνία των 540 δισ. ευρώ, όμως απαιτείται μια συμφωνία που παρέχει χρηματοδότηση και όχι μόνο δάνεια.

ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. Ως εκ τούτου, η Ισπανία προσέρχεται στη Σύνοδο Κορυφής με πρόταση-«γέφυρα» μεταξύ των απαιτήσεων των χωρών του Νότου και των ισχυρών του Βορρά. Η Μαδρίτη θα προτείνει τη δημιουργία ενός Ταμείου 1-1,5 τρισ. ευρώ, το οποίο θα βοηθήσει στην ανάκαμψη των χωρών που έχουν πληγεί περισσότερο από την επιδημία του κορωνοϊού. Η ισπανική εκδοχή του Ταμείου Ανάκαμψης αποτελεί, ουσιαστικά, το νέο εργαλείο που θα αντλήσει πόρους μέσω «ομολόγων εις το διηνεκές» (perpetual bonds), τα οποία θα εκδώσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αλλά με την εγγύηση του κοινοτικού προϋπολογισμού. Στόχος να μην αυξάνονται τα επίπεδα χρέους των κρατών-μελών, ενώ τα χρήματα αυτά θα διατεθούν στη συνέχεια σε βάθος δύο-τριών ετών στα κράτη-μέλη ως χρηματοδοτήσεις, με κριτήρια όμως που θα συνδέονται με το υγειονομικό κόστος της πανδημίας.