Το μέγεθος της πρόκλησης

Η ανακοίνωση των προβλέψεων του ΔΝΤ που μιλούν για ύφεση 10% στην Ελλάδα φέτος και μάλιστα στο σχετικά πιο ευνοϊκό σενάριο, όπως και αντίστοιχες προβλέψεις άλλων διεθνών οργανισμών, ήρθαν να επιβεβαιώσουν αυτό που διαισθανόμαστε όλοι: ότι η βαθιά τραυματισμένη από την περιπέτεια των Μνημονίων ελληνική κοινωνία, με τις πληγές που απέχουν από το να έχουν επουλωθεί, θα βρεθεί αντιμέτωπη με μια χωρίς προηγούμενο οικονομική συρρίκνωση και με το κοινωνικό κόστος που αυτή συνεπάγεται.

Την ίδια ώρα δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητο ότι το μέγεθος της προβλεπόμενης ύφεσης, που είναι μεγαλύτερο του ευρωπαϊκού μέσου όρου, σε μεγάλο βαθμό έχει να κάνει με την ειδική βαρύτητα που έχει ο τουρισμός στην ελληνική οικονομία, ένας κλάδος δηλαδή που σήμερα δέχεται τα περισσότερα πλήγματα ακριβώς επειδή τα περιοριστικά μέτρα, εθνικά και διεθνή, κατεξοχήν ακυρώνουν τη δυνατότητα τουριστικών μετακινήσεων και ταξιδιών. Είναι και αυτό μια οδυνηρή υπενθύμιση των προβλημάτων που αντιμετωπίζει μια οικονομία και μια κοινωνία, όταν εξαρτάται από παραλλαγές αναπτυξιακών «μονοκαλλιεργειών».

Ούτως ή άλλως η συγκυρία μιας τόσο μεγάλης ύφεσης διαμορφώνει πολύ μεγάλες προκλήσεις. Ας μην ξεχνάμε ότι σε συνθήκες ενός αποτυχημένου, αλλά ελλείψει αντιπάλου ακόμη ηγεμονεύοντος, νεοφιλελευθερισμού, αρκετοί θα υποστηρίξουν ότι το κόστος πρέπει να μεταφερθεί στις πλάτες των πιο αδύναμων: αυτών που θα πληρώσουν την έκρηξη της ανεργίας και την περαιτέρω συμπίεση ήδη πολύ χαμηλών μισθολογικών απολαβών. Των ίδιων που πλήρωσαν πολύ ακριβά και την περιπέτεια των Μνημονίων. Ομως, αυτό ορίζει και την επιτακτική ανάγκη να γίνει επιτέλους αυτό που τα Μνημόνια εκ προοιμίου απαγόρευσαν: η ουσιαστική συζήτηση για ένα αναπτυξιακό υπόδειγμα που θα στηρίζεται σε ενδογενείς δυναμικές και υψηλή προστιθέμενη αξία, θα βάζει στο κέντρο την απασχόληση και την αξιοπρέπεια της εργασίας (αυτή που κράτησε όρθια τη χώρα σε αυτή την περίοδο), δεν θα αντιμετωπίζει τη δημόσια επένδυση ως λόγο αναθέματος και θα αξιοποιεί τη συλλογική γνώση και κινητοποίηση της κοινωνίας.