Το τέλος του μονόδρομου

Στις αρχές της δεκαετίας του ’60, ο στρατηγός Ντε Γκολ έκανε μια περιοδεία στην επαρχιακή Γαλλία.

Λουλούδια, χειροκροτήματα, αγκαλιές, φιλιά στα παιδάκια…

Και ξαφνικά ακούγεται μια φωνή από το βάθος:

– Θάνατος στους μαλάκες, στρατηγέ μου!

Ο Ντε Γκολ κοντοστέκεται, κουνάει το κεφάλι και απαντά.

– Πολύ φιλόδοξο πρόγραμμα!

Πάμε μερικές δεκαετίες αργότερα.

Φθινόπωρο 2015. Εκλογή αρχηγού στη ΝΔ. Διάφοροι παράγοντες υποστηρίζουν «να βγάλουμε τον Μεϊμαράκη που είναι σοβαρός άνθρωπος και να κάνουμε μια πολιτική εθνικής συνεννόησης με τον Τσίπρα».

Μετά βλέπουμε.

Ιανουάριος 2016. Αρχηγός της ΝΔ εκλέγεται τελικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Στην εντελώς αντίθετη λογική.

Απτόητοι οι ίδιοι παράγοντες επιμένουν. «Τα πράγματα είναι δύσκολα, δεν χρειάζεται να κοντραριζόμαστε τώρα με την κυβέρνηση, αν χρειαστεί ας βάλουμε και λίγη πλάτη».

Ποια ήταν η πρώτη κίνηση του νέου αρχηγού; Ακυρώνει όλες τις διαβουλεύσεις για τη σύνθεση του ΕΣΡ που είχαν γίνει ερήμην του και καπέλωναν τη ΝΔ για να διευκολυνθεί το κόλπο του Παππά με τα κανάλια.

Ιούνιος 2016. Ο Μητσοτάκης ζητάει εκλογές. Οι ίδιοι παράγοντες χαχάνιζαν. «Μα τρελός είναι; Θα κάνει ο Τσίπρας εκλογές επειδή το ζητάει ο Μητσοτάκης;».

Φυσικά και δεν θα έκανε εκλογές ο Τσίπρας. Αλλά ο Μητσοτάκης ήθελε να συσπειρώσει το κόμμα του, να του δώσει ορατό πολιτικό στόχο και να κόψει κάθε κουβέντα με την κυβέρνηση.

Σε έξι μήνες η ΝΔ του Μητσοτάκη είχε πλέον αποκτήσει ένα σαφέστατο αντιπολιτευτικό προφίλ και (τότε ή λίγο αργότερα) πέρασε μπροστά στις δημοσκοπήσεις.

Αρχές 2018. Το «αντι-ΣΥΡΙΖΑ» μέτωπο που επιδιώκει εξαρχής να συγκροτήσει ο Μητσοτάκης έχει πλέον εμπεδωθεί ως πλειοψηφικό ρεύμα στην ελληνική κοινωνία.

Κι εκεί, ο Τσίπρας κάνει δώρο στον Μητσοτάκη τις Πρέσπες. Του δίνει δηλαδή την ευκαιρία να προσδώσει σε ένα ευρύ ρεύμα απόρριψης της κυβέρνησης και εθνικά χαρακτηριστικά.

Ούτε ο Θεός δεν κάνει τέτοια δώρα!

Οι γνωστοί παράγοντες όμως επιμένουν. «Δεν έχει λόγο ο Μητσοτάκης να κοντράρει τον Τσίπρα για τις Πρέσπες, αφού το θέλουν όλοι οι διεθνείς παράγοντες. Δεν χρειάζεται να δυσκολεύει τη δουλειά της κυβέρνησης».

Φυσικά το ερώτημα ουδέποτε ήταν ποιος θα πάρει το κόστος, αλλά πώς θα μεγιστοποιηθεί το κόστος για εκείνον που θα το πάρει.

Κι έτσι τελικά όλα επιβεβαιώνουν την οξυδέρκεια του στρατηγού Ντε Γκολ. Είναι πολύ φιλόδοξο πρόγραμμα να τα βάλει κανείς με τους μαλάκες!

Σταματώ εδώ. Ο Μητσοτάκης μέσα σε τριάμισι χρόνια οικοδόμησε τον αντίπαλο που ήθελε και τον κέρδισε. Δεν είναι κάτι απλό, αλλά ούτε κάτι πρωτοφανές στην πολιτική. Μια κλασική μέθοδος.

Πρέπει όμως να σημειώσω δύο πράγματα.

Πρώτον, ότι όλες οι βασικές επιλογές του Μητσοτάκη σε αυτήν την πορεία στηρίχτηκαν σε μια ενιαία εσωτερική λογική, την οποία υπηρέτησε από την αρχή μέχρι τέλους. Ακόμη και σε δύσκολες συνθήκες, όταν ο Τσίπρας καλλιεργούσε μια αίσθηση κυριαρχίας

Δεύτερον, ότι πέραν των άλλων οι επιλογές αυτές υπηρέτησαν και μια απλή λογική «της πιάτσας» (αν μου επιτρέπεται η έκφραση…), κάτι που δύσκολα θα υποψιαζόταν κανείς για τον Μητσοτάκη.

Δεν ξέρω αν είναι κάποια κρυφή πτυχή του χαρακτήρα του ή αν ήταν απλώς προϊόν της εκάστοτε συγκυρίας. Νομίζω ενδεχομένως ότι οι «άλλες επιλογές» που είχε κάθε φορά μπροστά του ήταν τόσο αυτοκτονικές ώστε διαγράφονταν από μόνες τους.

Πόσο κόπανος, ας πούμε, έπρεπε να είναι κάποιος για να θεωρεί ότι η ΝΔ όφειλε στο όνομα του «αγώνα κατά της διαπλοκής» να χαρίσει τα κανάλια στον Παππά με τις ευλογίες του Παυλόπουλου;

Ή ότι επιβαλλόταν πολιτική «εθνικής συνεννόησης» με τον Τσίπρα; Σε ποιο ζήτημα, με ποιον σκοπό και ποιο αντάλλαγμα;

Ή ότι ο Μητσοτάκης έπρεπε να τσακωθεί με τον ελληνικό λαό και το κόμμα του για να στηρίξει στις Πρέσπες τον αντίπαλό του;

Πολύ φοβούμαι όμως ότι κάπου εδώ τελειώνουν τα καλά νέα για τον Μητσοτάκη. Διότι έκτοτε μεσολάβησε ένα καθοριστικό γεγονός: έγινε Πρωθυπουργός.

Τώρα πλέον είναι εκείνος που χειρίζεται τις μεγάλες εθνικές κρίσεις, από το Μεταναστευτικό και τον κορωνοϊό έως τα ελληνοτουρκικά και τα οικονομικά. Εκείνος αθροίζει τα θετικά και τα αρνητικά της διαχείρισής τους στο πολιτικό του κεφάλαιο.

Εκείνος είναι που πρέπει να βάλει μπροστά με κάποιον τρόπο την οικονομία και μάλιστα σε εξαιρετικά αντίξοες παγκόσμιες συνθήκες.

Εκείνος θα κληθεί τους επόμενους μήνες να πάρει αποφάσεις για τις εκλογές και τη διαμόρφωση του πολιτικού συστήματος.

Και σε όλα αυτά μονόδρομος πια δεν υπάρχει. Η κρίση του κορωνοϊού λειτούργησε λίγο (κι ελπίζουμε για λίγο…) σαν πάγωμα της εικόνας. Αλλά η στρατηγική του Μητσοτάκη έχει λήξει από το βράδυ των εκλογών.

Είναι πλέον καθαρά δικό του θέμα να δει με τι θα την αντικαταστήσει.