Ο νέος «Κύριος Οχι» της Ευρώπης

Δεν είναι ο μόνος που απορρίπτει την έκδοση κορωνομολόγου για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της πανδημίας, όπως ζητούν εννέα χώρες, ανάμεσά τους η Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία, η Πορτογαλία και η Ελλάδα. Ηταν όμως ο πρώτος ευρωπαίος αξιωματούχος που άσκησε κριτική σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη, και δη κράτη τα οποία δοκιμάζονται δραματικά, για τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζονται την κρίση – και μάλιστα με ύφος προκλητικό, ζητώντας την έναρξη ευρωπαϊκής έρευνας ώστε να διαπιστωθεί γιατί δεν έχουν τα δημοσιονομικά περιθώρια να την αντιμετωπίσουν. Το «mea culpa» που αναγκάστηκε να πει λόγω των πολλών, ακόμα και εσωτερικών αντιδράσεων προχθές ο υπουργός Οικονομικών της Ολλανδίας, Γόπκε Χέκστρα, δεν αρκεί για να του αφαιρέσει τον τίτλο του νέου «Κυρίου Οχι» της ΕΕ που του απέδωσε χθες η γαλλική Les Echos. Ούτε για να συγκαλύψει το νέο ρήγμα που έχει επανεμφανιστεί στην ΕΕ ανάμεσα στον «οικονόμο», υποτίθεται, Βορρά και τον «σπάταλο», υποτίθεται, Νότο θέτοντάς την μπροστά σε αυτό που ο 94χρονος πρώην πρόεδρος της Κομισιόν Ζακ Ντελόρ αποκάλεσε έναν «θανάσιμο κίνδυνο».

Ο Γόπκε Χέκστρα είναι μόλις 45 χρόνων, έγινε πριν από εννέα χρόνια ο νεώτερος γερουσιαστής στην ιστορία της χώρας του, στην Ολλανδία, ανακηρύχθηκε από τον κοινοβουλευτικό Τύπο της το 2013 «πολιτικό ταλέντο της χρονιάς» και τρία χρόνια αργότερα έγινε ο δεύτερος νεώτερος άνθρωπος που περιλαμβάνεται στο τοπ-200 των Ολλανδών με τη μεγαλύτερη επιρροή της εφημερίδας De Volkskrant. Μέλος της Χριστιανοδημοκρατικής Εκκλησης (CDA), πρώην συνεργάτης, έως το 2006, της Shell στο Βερολίνο, το Αμβούργο και το Ρότερνταμ, ο Χέκστρα εγκατέλειψε τον Οκτώβριο του 2017 μία καλά αμειβόμενη θέση στη συμβουλευτική εταιρεία McKinsey (το πόστο του γερουσιαστή θεωρείται στην Ολλανδία μερική απασχόληση επιτρέποντας παράλληλες δραστηριότητες) προκειμένου να αναλάβει υπουργός Οικονομικών στην τρίτη κυβέρνηση Ρούτε, στη θέση του Γερούν Ντάισελμπλουμ. Οπως αποδεικνύεται, όμως, οι σπουδές Νομικής και Διεθνούς Πολιτικής που έκανε μικρότερος (και) στη Ρώμη, δεν τον βοήθησαν να αποφύγει την αλαζονική στάση για την οποία θα μείνει πρωτίστως στην ιστορία ο πρώην επικεφαλής του Eurogroup.

«Την περασμένη εβδομάδα, θα έπρεπε να είχαμε – κι εγώ προσωπικά – καταστήσει σαφέστερο πως θέλουμε να βοηθήσουμε. Δεν το κάναμε αρκετά εμφατικά. Το διατυπώσαμε με τέτοιο τρόπο που οδήγησε σε αντίσταση», δήλωσε προχθές στον ολλανδικό τηλεοπτικό σταθμό RTL Z. «Η θέση μας όσον αφορά στα κορωνομόλογα έμεινε στις συνειδήσεις, αλλά η θέση μας όσον αφορά στην αλληλεγγύη, όχι. Δεν έστειλα το μήνυμά μου με αρκετή ενσυναίσθηση. Θέλουμε όμως να κοιτάξουμε με έναν υποστηρικτικό τρόπο τι είναι λογικό και συνετό», πρόσθεσε. Θα μπορούσε βέβαια να σχολιάσει κανείς πως αυτό ακριβώς που υποκίνησε τα αρχικά του σχόλια, η εσωτερική πολιτική συζήτηση στην Ολλανδία και οι προσωπικές του φιλοδοξίες, υποκίνησε και το mea culpa του.

Γιατί δεν ήταν μόνο ο πορτογάλος πρωθυπουργός, Αντόνιο Κόστα, που αποκάλεσε τα σχόλια περί διενέργειας ευρωπαϊκής έρευνας «αποκρουστικά» έπειτα από την τεταμένη βιντεοδιάσκεψη κορυφής την περασμένη Πέμπτη: αντιπολίτευση και μια ομάδα 60 ολλανδών οικονομολόγων τού άσκησαν επίσης δριμεία κριτική. «Η στάση και ο τόνος της ολλανδικής κυβέρνησης ήταν τόσο απρεπείς και τόσο ωμά που δεν νομίζω ότι χρειάζεται κανείς να είναι Βόρειος ή Νότιος για να το καταλάβει», δήλωσε χαρακτηριστικά στο Politico η Σόφι ιν’τ Βελτ, ευρωβουλευτής του κεντρώου D66.

Ο ιός της διχόνοιας γίνεται ολοένα και πιο έκδηλος

«Γράφουμε ιστορία, όχι οικονομικό εγχειρίδιο», τόνισε ο ιταλός πρωθυπουργός Τζουζέπε Κόντε σε συνέντευξη που παραχώρησε στον γερμανικό τηλεοπτικό σταθμό ARD καλώντας την Ευρώπη να συμπεριφερθεί ως ένα «κοινό σπίτι» και τους πολίτες των κρατών που απορρίπτουν τα coronabonds – της Γερμανίας, της Ολλανδίας, της Αυστρίας και της Φινλανδίας – να καταλάβουν πως τα κορωνοομόλογα δεν σημαίνουν ότι θα πληρώσουν για το χρέος που συσσώρευσε η Ιταλία, και όποια άλλη χώρα, στο παρελθόν, αλλά ότι θα αμοιβαιοποιηθεί οποιοδήποτε νέο χρέος δημιουργηθεί από τη μάχη εναντίον της πανδημίας.
Οπως επισημαίνει ωστόσο η γαλλική «Le Monde», το σενάριο μιας βαθιάς κρίσης αποκτά καθημερινά ολοένα και πιο ξεκάθαρη μορφή στους κόλπους της ΕΕ και τα ρήγματα που κόντεψαν να τη διαλύσουν το 2010, στη διάρκεια της κρίσης χρέους της ευρωζώνης, επανεμφανίζονται δριμύτερα. Ο ιός της διχόνοιας ήταν έκδηλος στη διάρκεια της ευρωπαϊκής βιντεοδιάσκεψης κορυφής της περασμένης Πέμπτης, με το βλέμμα όλων των ευρωπαίων ηγετών προσανατολισμένο στην κοινή γνώμη της πατρίδας τους, και επιμένει παρά τις προειδοποιήσεις που πέφτουν βροχή, είτε από τον πρόεδρο του Ευρωκοινοβουλίου Νταβίντ Σασόλι («χωρίς αλληλεγγύη, οι δεσμοί και οι λόγοι της συνύπαρξής μας πέφτουν στο νερό») είτε από τον πρώην πρωθυπουργό της Ιταλίας Ενρίκο Λέτα («αν όλοι υιοθετήσουν τη στρατηγική τού “πρώτα η Ιταλία”, “πρώτα το Βέλγιο” ή “πρώτα η Γερμανία”, τότε θα βυθιστούμε όλοι μαζί») είτε από τον ίδιο τον πρόεδρο του Eurogroup Μάριο Σεντένο, ο οποίος επέστησε την προσοχή στον κίνδυνο «κατακερματισμού» της νομισματικής ένωσης. Επόμενο κρίσιμο ραντεβού, η βιντεοδιάσκεψη των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης την ερχόμενη Τρίτη.