Μνήμη δικαίου μετ’ εγκωμίων

Στην Τζώρτζια Αργυροπούλου

Ο Μανώλης Γλέζος παρέμενε και θα είναι πάντα μια συναρπαστική φυσιογνωμία, γιατί ακόμα κι αν δεν γνώριζες ποιος είναι και τι ακριβώς έχει κάνει, όταν ερχόσουν σ’ επαφή μαζί του, αισθανόσουν την ανάγκη να τον ξανασυνατήσεις οπωσδήποτε. Διέθετε μια τόση και τέτοια μαγεία ώστε όταν τον αναπολούσες, όσο κι αν προσπαθούσες, ήταν αδύνατον να τον θυμηθείς κουρασμένο ή αδιάφορο, αντίθετα διατηρούσες την αίσθηση μιας πυκνής στιγμής που μεταβαλλόταν σε «μάθημα» ζωής. Μια τρυφερότητα στο βλέμμα του και μια παιδικότητα στο χαμόγελό του έκανε όσα του πιστώνονταν ως ανδραγαθήματά του να αφορούν τους άλλους, τον ίδιο δεν φαινόταν να τον επηρεάζει στο ελάχιστο η ύπαρξή τους. Μετερχόταν όσα του είχανε συμβεί με τον σεβασμό που διεκδικεί η καθημερινότητα, όποια κι αν είναι, καθώς παραμένει αδιαβάθμιστη και αταξιθέτητη.

Τον ίδιο τον Μανώλη Γλέζο θα τον χαρακτήριζες ως ένα σπάνιο φαινόμενο ανθρώπου που την αυτοβιογραφία του, χωρίς να διαβάλλεται στο παραμικρό, θα μπορούσε να τη συγκροτήσει ένα πλήθος ιστορικών γεγονότων – πράγμα που έχει συμβεί – που κατά έναν θαυματουργό αλλά και ανεξήγητο τρόπο, η ανάκλησή τους μεταφέρει τη λάμψη, τη γοητεία και τη συγκίνηση που προκαλεί πάντα ένα πρόσωπο με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Οσο μεγαλύτερα είναι σε εκτόπισμα και σε όγκο ιστορικά γεγονότα τόσο φαίνεται να διευρύνεται η σημασία τους, όταν δεν χρειάζεται για να επανέλθουν στο κέντρο της συνείδησής μας μια γνώση περίπλοκων παραγόντων ως ένα πρόσωπο που η μνεία και μόνο του ονόματός του κάνει το καθετί βατό και προσπελάσιμο.

Μελετώντας τον Μανώλη Γλέζο ως μια σύνολη προσωπικότητα, θα ήταν μια απάντηση για τη διάρκειά του που την αισθάνεσαι πολύ πιο μεγάλη σε σχέση με εκείνη οποιουδήποτε σημαίνοντος πολιτικού προσώπου ή και ήρωα ακόμα, το γεγονός πως το καθετί που τον αφορά διατηρεί έναν βαθιά προσωπικό ημερολογιακό χαρακτήρα, ενώ δεν υπάρχει ίχνος μέσα του μιας ασεβούς προσωπικής εξομολογικότητας. Το δημόσιο και το ιδιωτικό, το πολιτικό και το προσωπικό, συναντιούνται στον βίο και την πολιτεία του Μανώλη Γλέζου μ’ έναν τρόπο που η λάμψη και το κύρος μιας εντελώς προσωπικής περιπέτειας γίνονται τα αποδεικτικά στοιχεία μιας ιστορικής διάρκειας και συνέχειας που όσο σημαντική κι αν είναι καθεαυτή χρειάζεται τη συμβολή μιας ανεπανάληπτης προσωπικής δοκιμασίας τόσο πολυτιμότερης καθώς δεν ζήτησε ή δεν προσπάθησε ποτέ να εξαργυρωθεί.

Δεν είναι τυχαίο ότι ουδείς διανοήθηκε να επιφυλαχθεί ή να μεμφθεί τον Μανώλη Γλέζο σε σχέση με τις «μετακινήσεις» του και ενδεχομένως είναι ο μόνος Ελληνας που με την ΕΔΑ, το ΠΑΣΟΚ ή τον ΣΥΡΙΖΑ αντιλαμβανόσουν να μπολιάζει με το ήθος του ένα κόμμα με όσα αρνητικά κι αν θα μπορούσε να το χρεώσει κανείς. Δεν θα ήταν δυνατό να συμβεί διαφορετικά καθώς ο Μανώλης Γλέζος ήταν στην ουσία ένας ποιητής – έχει γράψει εξαιρετικά ποιήματα και δοκιμιακά κείμενα – και υπολογίζει κανείς σ’ ένα μέλλον που εξίσου με την ιστορικότητά του θα το αφορά η ποιητική υπόσταση ενός δημιουργού.