Ωδή σε μια ταμία

Η σκηνή είναι από ένα ρεπορτάζ του γαλλικού τηλεοπτικού δικτύου TF1, προβλήθηκε στην εκπομπή «7 à 8» την περασμένη Κυριακή. Στο ταμείο ενός σουπερμάρκετ, ένας πελάτης μιλάει στην κάμερα για την ταμία, τη Μαρτίν, μια κυρία με γκρίζα καλοχτενισμένα μαλλιά, και όλες τις ταμίες. «Θεωρώ πως είναι πολύ θαρραλέες που συνεχίζουν να δουλεύουν», διαβεβαιώνει. «Χρειάζεται θάρρος για να επιστρέφεις στο σπίτι ξέροντας πως έχεις έρθει αντιμέτωπος με όλους αυτούς τους κινδύνους. Τους λέω συγχαρητήρια. Η ζωή συνεχίζεται κι αυτές είναι εδώ για να μας την κάνουν λίγο πιο υποφερτή». Η κυρία με τα γκρίζα μαλλιά συγκινείται. Μιλάει με σπασμένη τη φωνή αλλά ατόφια την αξιοπρέπεια. «Σας ευχαριστώ που είστε εδώ», λέει. Το αναγνωρίζει, είναι μια περίοδος «λιγάκι» δύσκολη, δεν ξέρει «τι μπορεί να πάρω μαζί μου στο σπίτι», όπου ζει με την κόρη και την εγγονή της. «Σκεφτόμαστε πως είμαστε εδώ για τους άλλους, ώστε να μπορούν να έρθουν να κάνουν τα ψώνια τους γιατί αν δεν ήμασταν πια εδώ, θα ήταν δύσκολο να βρούμε τροφή…», συνεχίζει, με τα δάκρυα να κυλούν πια στο πρόσωπό της, το κεφάλι όμως πάντα στητό και ένα χαμόγελο ευγενείας καρφωμένο στα χείλη.

Το βίντεο έγινε γρήγορα viral στα γαλλικά σόσιαλ μίντια, το είδαν εκατομμύρια χρήστες, πολλοί το αναπαρήγαγαν με ένα «ευχαριστούμε», «πρώτη φορά που δεν υποτιμούμε τις ταμίες!» έγραψε κάποιος, «τώρα συνειδητοποιούμε τη σημασία του επαγγέλματος» σχολίασε ένας άλλος, «μακάρι να τις σεβόταν ο κόσμος όλο τον χρόνο», ένας τρίτος. Το βίντεο έφτασε και στα μάτια του Εμανουέλ Μακρόν, το κοινοποίησε και αυτός την περασμένη Τετάρτη στον λογαριασμό του στο Τwitter δίνοντας και τα δικά του συγχαρητήρια στη Μαρτίν. «Merci Madame», έγραψε ο γάλλος πρόεδρος. «Χάρη σε εσάς και στους συναδέλφους σας μπορούμε, όλοι μαζί, να πολεμήσουμε εναντίον του COVID-19. Για να διασφαλίσουμε την ασφάλειά σας, η χώρα κάνει μια πρωτοφανή προσπάθεια παραγωγής μασκών και αντισηπτικών τζελ». Ισως και να είχε πάρει κάπου το αφτί του Μακρόν το παράπονο που είχαν εκφράσει οι ταμίες, επειδή δεν είπε μια κουβέντα και για αυτές, ώστε να νιώσουν υπερήφανες, όταν απέδωσε τον δίκαιο φόρο τιμής στους γιατρούς και τους νοσηλευτές.

Την έλεγαν Αϊσά Ισαντουνέν, ήταν 52 χρόνων, ζούσε στο Σαντ-Ουέν, στα βόρεια περίχωρα του Παρισιού, δεν είχε παιδιά, μόνο μια ηλικιωμένη μητέρα που έπρεπε να φροντίζει. Εργαζόταν 30 χρόνια στο Carrefour του Σαν-Ντενί, «όλοι τη γνώριζαν», «όλοι τη σέβονταν». Σε εκείνη πήγαιναν τα διοικητικά έγγραφα τα κάπως δυσνόητα, τα τιμολόγια, τις έντυπες φόρμες προς συμπλήρωση – ήταν άλλωστε και συνδικαλιστική εκπρόσωπος της Γενικής Συνομοσπονδίας Εργασίας, της CGT. Για τους 240 συναδέλφους της ήταν ένα σημείο αναφοράς, «μια χρυσή καρδιά»: «Ολος ο κόσμος πήγαινε να τη δει, ήταν πολύ εξυπηρετική, βοηθούσε πολύ τους άλλους». Τόσα χρόνια, η Αϊσά Ισαντουνέν δεν είχε λείψει ποτέ από το πόστο της. Μέχρι τις 17 Μαρτίου, την πρώτη ημέρα εφαρμογής του lockdown στη Γαλλία. «Μου τηλεφώνησε, κατάλαβα πως δεν αισθανόταν καθόλου καλά».

Τις προηγούμενες ημέρες, πριν από την επίσημη εξαγγελία, καθώς οι φήμες για επικείμενο γενικό λουκέτο εντείνονταν, οι Γάλλοι είχαν εφορμήσει στα σουπερμάρκετ αγοράζοντας ό,τι μπορούσε να αγοραστεί. «Ηταν σαν να ερχόταν το τέλος του κόσμου. Θα έλεγε κανείς ότι επρόκειτο να πεθάνουμε όλοι. Ο κόσμος έδινε μάχη για ένα πακέτο χαρτί υγείας. Αν υπήρχε ένας μολυσμένος, θα μολυνθούμε όλοι», δήλωνε τότε μια άλλη εργαζόμενη στη «Le Monde». Και δεν είχαν τοποθετηθεί ακόμα προστατευτικά πλεξιγκλάς στα ταμεία, σε όσα ταμεία έχουν τοποθετηθεί τέλος πάντων, δεν είχαν διανεμηθεί ακόμα αρκετά γάντια, όσα γάντια έχουν διανεμηθεί τέλος πάντων, δεν είχαν μοιραστεί ακόμη αντισηπτικά τζελ στους εργαζομένους, δεν υπήρχαν μάσκες, και τώρα ακόμη μόνο στα νοσοκομεία και στα μέλη του νοσηλευτικού προσωπικού δίνονται, δεν είχαν ανακοινώσει τέσσερις μεγάλες αλυσίδες σουπερμάρκετ στη Γαλλία πριμ 1.000 ευρώ για τα μέλη του προσωπικού που δίνουν ακόμα τη μάχη, παρότι αμείβονται κατά κανόνα με τον βασικό μισθό – γιατί ένα 38%-40% ήδη απουσιάζει, εξαιτίας του φόβου ή και του ιού του ίδιου, από την εργασία του.

Την περασμένη Τετάρτη, την ίδια μέρα που ο γάλλος πρόεδρος έλεγε «Merci Madame» στη Μαρτίν, η Αϊσά χειροτέρεψε τόσο που έπαψε να απαντάει στα τηλέφωνα. Οι οικείοι της ανησύχησαν, πήραν τηλέφωνο τις Αρχές, οι πυροσβέστες αναγκάστηκαν να παραβιάσουν την πόρτα του σπιτιού της για να τη μεταφέρουν επειγόντως στο νοσοκομείο. Ενα 24ωρο αργότερα, η Αϊσά Ισαντουνέν υπέκυψε στον κορωνοϊό, έγινε η πρώτη ταμίας σουπερμάρκετ της Γαλλίας που χάνεται. «Εφυγε πολύ γρήγορα. Πραγματικά δεν πρέπει να αντιμετωπίζει κανείς επιπόλαια αυτή την αρρώστια», δήλωσε μια φίλη της την ώρα που η CGT προειδοποιούσε ακόμα και με απεργιακές κινητοποιήσεις αν δεν ληφθούν αυστηρότερα, καθολικά μέτρα προστασίας των εργαζομένων στα σουπερμάρκετ.

Τα μέτρα ασφαλείας μην ξεχνάτε. Για εσάς και για εκείνους, για εκείνες. Και το «ευχαριστώ», εξ ονόματος όλων μας.