Ο κίνδυνος του deja vu

Δύσκολα θα μπορούσε να φανταστεί κανείς μεγαλύτερο πειρασμό από αυτόν. Τον πειρασμό της κάλπης τώρα που οι δημοσκοπήσεις εκτοξεύουν τη διαφορά στην πρόθεση ψήφου στις είκοσι μονάδες και εκείνη της καταλληλότητας για την πρωθυπουργία στις τριάντα. Αφήνεις να πάει όλο αυτό το πολιτικό κεφάλαιο χαμένο;

Για το Μαξίμου το ερώτημα μπορεί να γίνει ακόμη και αγωνιώδες. Η μεγάλη Ιστορία ασκεί τη δική της πίεση. Δεν ήταν, όπως θυμήθηκαν κάποιοι, ο Τσόρτσιλ που κέρδισε έναν ολόκληρο Παγκόσμιο Πόλεμο για να τον στείλουν τελικά οι ψηφοφόροι σπίτι του; Μήπως κινδυνεύει και ο Κυριάκος Μητσοτάκης να πέσει θύμα του ίδιου συνδρόμου; Να κερδίσει τον πόλεμο, να του πιστωθεί η νίκη πλουσιοπάροχα στα λόγια, αλλά τα ψηφοδέλτια να βγουν πολύ λιγότερα; Η ιστορία το έχει δείξει. Μπορεί κάποιος να νικήσει ως ηγέτης – ως αδιαμφισβήτητος εθνάρχης. Αλλά να ηττηθεί ως υποψήφιος πρωθυπουργός.

Το έχει δείξει όμως και η ιστορία και η ζωή. Κάθε μεγάλος πειρασμός μπορεί να αποδειχθεί μια μεγάλη χίμαιρα. Είναι η χίμαιρα στην οποία θα μπορούσαν να παρασύρουν το Μαξίμου οι δημοσκοπήσεις ειδικών συνθηκών, όπως αυτή της πανδημίας. Εχει παρατηρηθεί και αλλού – έχει παρατηρηθεί ακόμη και στην Ιταλία των χιλιάδων θανάτων και της αργοπορίας των μέτρων, θα φανεί ενδεχομένως και στις Ηνωμένες Πολιτείες του εγκληματικού Τραμπ. Η κοινή απειλή συσπειρώνει. Ο εχθρός τώρα είναι κοινός. Αλλά όταν θα έχει νικηθεί πια ο εχθρός, ποιος μπορεί να εγγυηθεί πως τα απόνερα της νίκης δεν θα παρασύρει και τη συσπείρωση;

Ο προβληματισμός, λέει το κυβερνητικό ρεπορτάζ, απασχολεί το Μαξίμου. Αυτές είναι δημοσκοπήσεις που δεν θα φανταζόταν κανείς ακόμη και αν τις είχε παραγγείλει. Δεν είναι καθόλου βέβαιο όμως πως η επόμενη μέρα θα βρει την κοινή γνώμη με τις ίδιες διαθέσεις απέναντι στην κυβέρνηση. Ακόμη περισσότερο, από τη στιγμή που είναι ο ορατός ο κίνδυνος ενός déjà vu. Είναι ο κίνδυνος η υγειονομική κρίση να έχει περάσει αλλά να έχει μείνει μια οικονομική κρίση που θα θυμίζει απελπιστικά τη μνημονιακή περίοδο. Να είναι η επόμενη μέρα της πανδημίας σαν να μην πέρασε μια μέρα από την εποχή των μνημονίων. Και όπως έχει δείξει η πρόσφατη ιστορία, κανένας μα κανένας μνημονιακός, ούτε του ΣΥΡΙΖΑ εξαιρουμένου, δεν κέρδισε εκλογές.

Δεν είναι μόνο τον φόβος της ήττας που πρέπει να ξορκίσει κανείς. Είναι και τον κίνδυνο του déjà vu που πρέπει να αποτρέψει. Και ένας τρόπος για κάθε κυβέρνηση είναι τα πακέτα σωτηρίας που πέφτουν στην αγορά στη λογική του όλο και περισσότερο χρήμα για όλο και περισσότερους.

Είναι η λογική που λέει πως η νίκη κατά της πανδημίας πρέπει, για να μην ξεφουσκώσει, να δώσει τη θέση της σε ένα οικονομικό αφήγημα. Να πειστεί η κοινή γνώμη πως αυτή δεν θα είναι ακόμη μία εποχή λιτότητας και περιοριστικών μέτρων, αλλά ενός ρουσβελτιανού Νιου Ντιλ που θα αναθερμάνει την οικονομία πριν προλάβει εκείνη να καταψυχθεί εντελώς – ενός Νιου Ντιλ που δεν θα αφαιρέσει αλλά θα προσθέσει χρήμα στις τσέπες.

Είναι η μάχη που δίνεται και από άλλες κυβερνήσεις στην Ευρώπη με πρώτη αυτή της Ιταλίας και του σχεδόν παράδοξα δημοφιλούς Αντόνιο Κόντε – του πρωθυπουργού που δεν μπαίνει σε κανέναν πειρασμό επειδή γνωρίζει ήδη πως οι ευνοϊκές δημοσκοπήσεις στην περίπτωσή του είναι χίμαιρα και τίποτε άλλο.