Ο παγκόσμιος ήχος {LF}του Καμερούν στην τζαζ

Διαγνώστηκε θετικός στον κορωνοϊό, πριν από μερικές ημέρες, εισήλθε σε νοσοκομείο του Παρισιού και τελικά ο Μανού Ντιμπάνγκο πέθανε την Τρίτη 24 Μαρτίου, σε ηλικία 86 ετών. Η είδηση του θανάτου του ανακοινώθηκε στην προσωπική του σελίδα στο Facebook, όπου επισημαίνεται ότι η τελετή της κηδείας του θα είναι αυστηρά ιδιωτική, ενώ οι θαυμαστές του μπορούν να στείλουν τα συλλυπητήριά τους μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Μια επιμνημόσυνη δέηση θα γίνει «όταν αυτό είναι δυνατόν».

Η αφρικανική σόουλ τζαζ έχασε έναν δημιουργό, οι συνθέσεις του οποίου έτυχαν καθολικής αναγνώρισης από τον κόσμο της μουσικής. Ηταν αυτός που έκανε σεβαστή την αφρικανική τζαζ σε όλο τον κόσμο, δεν ξέχασε ποτέ τη μουσική της πατρίδας του, του Καμερούν, στις φανκ – ντίσκο συνθέσεις του και ανάμεσα στα άλλα, παρέδωσε στην αιωνιότητα το «Soul Makossa». Τραγούδι που άνοιξε δρόμους στη μουσική.

Γεννημένος το 1933 ουσιαστικά ανδρώθηκε ως σαξοφωνίστας (κυρίως) και συνθέτης στη Γαλλία, ενώ μεταξύ άλλων έχει συνεργαστεί με τους Φέλα Κούτι, Χέρμπι Χάνκοκ, Μπιλ Λάσγουελ, Sly And Brother. Ολη του η ζωή ήταν ταυτισμένη με τη μουσική αλλά χρειάστηκε ένα τυχαίο γεγονός για να γίνει θρύλος. Οχι σε αυτούς που τον αντέγραψαν αλλά στο πλατύ κοινό. Σε ένα ινδικό παζάρι δίσκων, στο Μπρούκλιν το 1972, ο DJ Ντέιβιντ Μανκούσο ανακαλύπτει το «Soul Makossa» και δεν το αφήνει από τα χέρια του ή για να ακριβολογούμε από τα πικάπ του κλαμπ Λοφτ όπου εργαζόταν. Το κομμάτι ακούγεται συνεχώς (το οποίο αρχικά είχε ηχογραφηθεί ως b-side του single «Hymne de la 8e Coupe d’Afrique des Nations» που συνόδευε την εθνική ομάδα ποδοσφαίρου του Καμερούν στο Africa Cup), στο κλαμπ αυτό όσο και στα άλλα όπου παιζόταν γινόταν πανζουρλισμός.

ΕΠΙΡΡΟΕΣ. Το κομμάτι όπως και o δημιουργός του είχαν πάρει τον δρόμο τους. Το χεράκι του έβαλε και ο ραδιοφωνικός παραγωγός Φράνκι Κόκερ από τον σταθμό της μαύρης μουσικής WBLS στη Νέα Υόρκη. Μέσα στην ίδια χρονιά ακολούθησαν 23 διασκευές του κομματιού από αμερικανικές κυρίως μπάντες που προσπάθησαν να πετύχουν ευκαιριακές πωλήσεις. Στα τέλη του 1972, η Atlantic κυκλοφορεί επίσημα το σινγκλ με άδεια από τη γαλλική ετικέτα Fiesta και φτάνει στο #35 του Billboard. Με εξαίρεση κάποιες αγγλικές λέξεις, το πρωτότυπο είναι γραμμένο στην καμερουνέζικη διάλεκτο Duala. Makossa σημαίνει χορός.

Δέκα χρόνια μετά, ο Ντιμπάνγκο έρχεται και πάλι στο προσκήνιο μέσω τρίτων. Στο «Thriller» του Μάικλ Τζάκσον με παραγωγό τον Κουίνσι Τζόουνς, το κομμάτι που ανοίγει το άλμπουμ είναι το «Wanna Be Starting Something». Η αρχή του πατάει στη μελωδία του «Soul Makossa» και συγκεκριμένα στο μοναδικό «mama-say, mama-sa, ma-makossa». Το ίδιο κομμάτι επηρέασε το «Jungle Boogie» των Kool & The Gang, ενώ και η Ριάνα αντέγραψε τον Ντιμπάνγκο. Το «Mama-say, mama-sa, ma-ma-ko-ssa» οδηγεί το ρεφρέν του «Don’t Stop The Music». Η εταιρεία της δεν είχε πάρει επίσημα την άδεια από την αντίστοιχη του καμερουνέζου συνθέτη. Ο Ντιμπάνγκο κατέθεσε μήνυση, ζητώντας μισό εκατομμύριο δολάρια αποζημίωση και η «γραμμή» του κομματιού του να βγει από το τραγούδι της Ριάνα. Τελικά βρέθηκε η χρυσή τομή.