Κυλιόμενα μέτρα – ανάχωμα στο τσουνάμι

«Φουσκώνει» επικίνδυνα ο λογαριασμός των απωλειών στην οικονομία, με σενάρια να κάνουν λόγο για ισχυρό πλήγμα 5,5 δισ. ευρώ σε νευραλγικούς κλάδους και διολίσθηση του ΑΕΠ σε ύφεση. Την ίδια ώρα το οικονομικό επιτελείο έχει ετοιμάσει νέο πακέτο με κυλιόμενα δημοσιονομικά μέτρα που θα ενεργοποιηθεί σε δύο φάσεις με συνολική «δύναμη πυρός» πάνω από 3 δισ. ευρώ για στήριξη των επιχειρήσεων και των εργαζομένων εκτός αυτών που ήδη ανακοινώθηκαν. Μάλιστα, σε περίπτωση υποτροπιασμού της κρίσης από την πανδημία, το plan b προβλέπει άνοιγμα των κρουνών των κρατικών ενισχύσεων για διάσωση εταιρειών από τη χρεοκοπία με πλοηγό το σχέδιο κρατικοποιήσεων της Γαλλίας και της Ιταλίας.

Με «ρυθμό πολυβόλου» αναθεωρούνται επί τα χείρω οι προβλέψεις του οικονομικού επιτελείου για την ένταση και έκταση των ζημιών στην οικονομία και με βάση τα σημερινά δεδομένα θεωρείται βέβαιη η αντιστροφή του ρυθμού ανάπτυξης και το πέρασμα σε αρνητικό έδαφος το δεύτερο τρίμηνο του έτους. Οι προβολές που έχουν γίνει για ολόκληρο το έτος βγάζουν μηδενικό ρυθμό ανάπτυξης με καθοδική τάση χωρίς να αποκλείεται η είσοδος της οικονομίας σε «υφεσιακό κύκλο». Αλλωστε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γ. Στουρνάρας στην έκθεσή του προέβλεψε ότι το βασικό σενάριο και όχι το δυσμενές προβλέπει μηδενικό ρυθμό ανάπτυξης το 2020.

Σύμφωνα με το σενάριο της στασιμότητας, το πλήγμα στο ΑΕΠ θα είναι της τάξης του 2,8%, όσο δηλαδή ήταν η πρόβλεψη του προϋπολογισμού για την ανάπτυξη το 2020, πράγμα που σε απόλυτους αριθμούς μεταφράζεται σε «αιμορραγία» 5,5 δισ. ευρώ.

ΒΟΜΒΑ ΧΡΕΟΥΣ. Αρμόδιοι παράγοντες της αγοράς κάνουν λόγο για βόμβα χρέους που αναμένεται να πυροδοτήσει κύμα πτωχεύσεων επιχειρήσεων και μαζικές απολύσεις εργαζομένων. Σύμφωνα με τους ίδιους παράγοντες, τα μέτρα που ανακοίνωσε η κυβέρνηση δεν επαρκούν για την κάλυψη των ζημιών σε όλο το φάσμα της οικονομίας και χρειάζονται πρόσθετες δραστικότερες και μεγαλύτερου βεληνεκούς παρεμβάσεις.

Το «σπιράλ θανάτου» προέρχεται κυρίως από τον τουρισμό και το εμπόριο που ήδη μετρούν πληγές, καθώς μέρα με τη μέρα τα έσοδά τους βυθίζονται, με αποτέλεσμα τουριστικές μονάδες και εταιρείες να απειλούνται με αφανισμό.

Μόνο από τις ακυρώσεις κρατήσεων δωματίων και συνεδρίων μέχρι σήμερα το κόστος για τα ξενοδοχεία ξεπερνά τα 500 εκατ. ευρώ, ενώ εκτιμάται ότι συνολικά στον τουριστικό κλάδο που έχασε οριστικά την πασχαλινή περίοδο η ζημιά ξεπερνά στην παρούσα φάση το 1 δισ. ευρώ.

Οπως επισημαίνουν παράγοντες του τουρισμού, αν το τσουνάμι από τον κορωνοϊό δεν κοπάσει τον Μάιο θα επέλθει ολοκληρωτική καταστροφή αφού θα χαθεί η θερινή σεζόν. Σε μια τέτοια περίπτωση οι απώλειες θα είναι αρκετά δισ. ευρώ. Είναι χαρακτηριστικό ότι το Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ) σε ειδική μελέτη για τον τουριστικό κλάδο θεωρεί πιθανή μια μείωση κατά περίπου 8% στις ταξιδιωτικές εισπράξεις. Αν ληφθεί υπόψη ότι το 2019 τα έσοδα του τουρισμού ανήλθαν, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, σε 18,15 δισ. ευρώ, τότε οι απώλειες με βάση το παραπάνω ποσοστό θα ανέλθουν σε 1,452 δισ. ευρώ.

ΕΠΙΒΡΑΔΥΝΣΗ ΑΕΠ. Στη βάση ενός τέτοιου σεναρίου, εκτιμάται ότι η μείωση των ταξιδιωτικών εισπράξεων θα προκαλέσει επιβράδυνση του ΑΕΠ κατά περίπου 0,83 ποσοστιαίες μονάδες, συρρίκνωση της συνολικής απασχόλησης κατά περίπου 38.284 θέσεις εργασίας και αύξηση του ελλείμματος του Ισοζυγίου Αγαθών και Υπηρεσιών κατά περίπου 56,4 ποσοστιαίες μονάδες.

Στη δίνη της κρίσης στροβιλίζεται και ο κλάδος της εστίασης και του λιανεμπορίου, με 300.000 καταστήματα και επιχειρήσεις να έχουν αναστείλει τη λειτουργία τους με κρατική εντολή. Ηδη στην αγορά καταγράφεται πτώση του συνολικού τζίρου έως 60% καθώς εκτός των καταστημάτων τροφίμων και άλλων ελάχιστων περιπτώσεων οι εισπράξεις μηδενίστηκαν από τα μέσα Μαρτίου.