Η διασπορά του… φόβου και τα μέτρα ψυχικής ανθεκτικότητας

Κρίση βιώνουμε όταν οι μηχανισμοί που μας στηρίζουν δεν επαρκούν. Οι εξελίξεις στην εξάπλωση του κορωνοϊού δημιουργούν μια κατάσταση παγκόσμιας κρίσης όπου σχηματίζεται ένα περιβάλλον αβεβαιότητας ως προς το πώς θα εξελιχθεί η διασπορά και μετάδοση του ιού, πολυπλοκότητας σε σχέση με τις συνέπειες σε οικονομικό, κοινωνικό και ατομικό επίπεδο καθώς και ασάφειας στους τρόπους αντιμετώπισης. Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι οι πολίτες να βρίσκονται σε σύγχυση και να επικρατεί παντού φόβος. Το κράτος, οι επιχειρήσεις, τα άτομα βιώνουμε μια κατάσταση που χρειάζεται να διαχειριστούμε με «διάκριση» και «φρόνηση». Η πρόληψη, η εκτίμηση κινδύνου και η αντιμετώπιση όταν νοσήσουμε είναι βασικά συστατικά διαχείρισης κρίσεων. Τα παρακάτω μέτρα συστήνονται με σκοπό την ανάπτυξη ψυχικής ανθεκτικότητας στους πολίτες για την αποτελεσματικότερη διαχείριση της κρίσης.

Πρόληψη. Σήμερα, καλούμαστε να ενεργοποιηθούμε με μέτρα πρόληψης στοχεύοντας τουλάχιστον στην καθυστέρηση της εξάπλωσης του ιού μέχρι να βρεθεί το αντίδοτο. Βασική προϋπόθεση είναι όλοι να συνειδητοποιήσουμε τον βαθμό επικινδυνότητας της κατάστασης και, αντί να πανικοβαλλόμαστε, να αναλάβουμε την ατομική και κοινωνική μας ευθύνη. Η πρόληψη περιλαμβάνει την προστασία και την αυτοφροντίδα. Πέρα από τις ενέργειες αποφυγής μετάδοσης, πρέπει να εστιάσουμε και στις δράσεις αυτοφροντίδας για την ενίσχυση του ανοσοποιητικού μας. Η διατροφή, η ξεκούραση και ο ύπνος συμβάλλουν σημαντικά στην ενδυνάμωσή μας.

Εκτίμηση κινδύνου. Στην εξάπλωση του κορωνοϊού, η εκτίμηση του κινδύνου είναι το σημαντικότερο σημείο που πρέπει να λάβουμε υπόψη μας. Μεγάλο ποσοστό της μετάδοσης οφείλεται στην άρνηση συνειδητοποίησης της επικινδυνότητας των ατόμων που βρίσκονται σε ευάλωτες ομάδες ή με κάποιον τρόπο συναλλάσσονται με αυτές. Ακόμα και η άρνηση επίγνωσης ενός ατόμου ότι ανήκει σε μια ευάλωτη ομάδα είναι κρίσιμη. Δεν αναφερόμαστε μόνο σε άτομα άνω των 65 ετών αλλά σε κάθε άτομο που το ανοσοποιητικό του σύστημα είναι ευάλωτο (καρκινοπαθείς, νεφροπαθείς κ.ά.). Επίσης, κρίσιμη είναι η ενημέρωση μας από αξιόπιστες πηγές για τα μέτρα πρόληψης αλλά και το πού θα απευθυνθούμε σε περίπτωση που νοσήσουμε, η έγκαιρη αντίδραση με την εμφάνιση ύποπτων συμπτωμάτων και, κυρίως, η έγκυρη πληροφόρηση των ειδικών.

Αντιμετώπιση ασθενούς. Στην περίπτωση που κάποιος νοσήσει, κατά τη διάρκεια και στη φάση της ανάρρωσης θα πρέπει να προστατέψει τον εαυτό του από το στίγμα αλλά και τους άλλους από τη μετάδοση. Εχουν εντοπιστεί ασθενείς που νόσησαν και στον φόβο του στιγματισμού δεν ενημέρωσαν το περιβάλλον τους με συνέπεια την ταχύτατη εξάπλωση. Οσο περνούν οι μέρες σίγουρα ο φόβος του στίγματος θα μειωθεί. Η εξέλιξη της νόσου και η επικινδυνότητα για τη ζωή του ασθενούς θα εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό από την κατάσταση της υγείας του και σε σχέση με άλλες νόσους που πιθανά να έχει, τον τρόπο διαχείρισης αλλά και πόσο άμεσα θα ζητήσει βοήθεια.

Η ψυχραιμία και η σύνεση στις αντιδράσεις μας είναι σύμμαχοι στη διαχείριση κάθε κρίσης. Αναλαμβάνοντας την ευθύνη για τη φροντίδα και την προστασία τη δική μας και των συμπολιτών μας, ενώ παράλληλα τηρούμε τα μέτρα πρόληψης που επίσημοι φορείς ανακοινώνουν, σίγουρα τα αποτελέσματα θα είναι όσο το δυνατό καλύτερα για όλους.

Η Ελισάβετ Γεωργίου είναι εργασιακή ψυχολόγος – executive coach