Πέντε σημειώσεις

Επισκέφτηκα την έκθεση έργων του Τίμου Μπατινάκη. Καθώς περνούσα με ευφρόσυνο αίσθημα μπροστά από κάθε έργο του ένιωθα ένα αόρατο χέρι να με τραβάει από το μανίκι και μία «φωνή» σαν να μου έλεγε… «μη φύγεις ακόμη, στάσου, δες κι άλλο, πρόσεξε, σκέψου, άνοιξε τα μάτια και την ψυχή σου». Αυτή η φωνή μου άλλαξε τον ρυθμό της κίνησης… «μετεβλήθη εντός μου ο ρυθμός του κόσμου». Μετά, βιαστικά και αυτόματα, χωρίς επεξεργασία, σημείωσα τις εντυπώσεις μου.

1 Κατάφερε να ελέγξει την τρομερή δεξιοτεχνία του και να τη μετατρέψει σε μέσον δημιουργίας πνευματικής ύλης. Και από αυτή την άποψη αυτή η έκθεση είναι μέγιστο μάθημα για την τέχνη της ζωγραφικής που οδηγεί στον μυστηριώδη μέσα κόσμο του ζωγράφου και του θεατή. Για τους σοβαρούς καλλιτέχνες η επίδειξη  δεξιοτεχνίας πνίγει την εσωτερικότητα στην έκφραση.

2 Υπάρχει έντονος ο Νόστος της εποχής των μεγάλων δασκάλων της ζωγραφικής του 15ου και του 16ου αιώνα. Τότε που για λόγους ιστορικούς δεν ήταν δυνατόν να μετέχει σε αυτή την κοσμογονία, την άνθηση της ζωγραφικής τέχνης. Στα έργα του βλέπεις σύγχρονούς μας ανθρώπους να τους φωτίζει, λες και είναι ανέσπερο, το φυσικό συνήθως φως της μεγάλης ζωγραφικής προηγούμενων αιώνων. Μερικοί από τους πιο σημαντικούς νεοαναπαραστατικούς ζωγράφους της γενιάς του 1980, μαζί με τον Μπατινάκη, συγκροτούν ένα σύγχρονο «κίνημα» πολύ δημιουργικό που αντλεί διδάγματα από την ευρωπαϊκή ζωγραφική του τότε και τα συνθέτει με τη σύγχρονή μας ευαισθησία.

3 Τα πρόσωπα του Μπατινάκη υψώνονται, αποκτούν αίγλη, γίνονται ιδεατά. Αναγνωρίσιμα με υλικότητα και παλμό ζωής αλλά και ιδεατά ταυτόχρονα. Η ψυχή του τα υψώνει και η τέχνη του, ώριμη και με κατακτημένα τα εκφραστικά της μέσα, πραγματοποιεί αυτή τη λάμψη που λες και είναι μεταφυσική. Ισως είναι το φως της αγάπης του ζωγράφου προς τα μοντέλα του και αυτό το φως είναι πάντα μυστηριώδες και ανερμήνευτο. Ισως μόνο η ζωγραφική, χωρίς λόγια, μπορεί να το αποτυπώσει.

4 Τα βλέμματα των προσώπων εκεί που τέμνονται με τη φανταστική γραμμή της σκόπευσης του ζωγράφου δημιουργούν ένα είδος γεωμετρίας της ποίησης και την αληθινή σχέση του καλλιτέχνη με το μοντέλο του. Εκεί συναντιούνται οι γραμμές τους, μυστικά και αθέατα, σε μία δημιουργική αντενέργεια και αποτελούν τη βάση και τη δομή του έργου που βλέπουμε.

5 Το βραδάκι της Πέμπτης 13/2 εκατοντάδες φίλοι της ελληνικής ζωγραφικής επισκέφθηκαν τέσσερις βασικές γκαλερί στο κέντρο της Αθήνας. Λόγω της κοντινής απόστασης πήγαιναν με τα πόδια από τη μία στην άλλη συζητώντας και κρίνοντας τα έργα που είδαν. Από την γκαλερί Καλφαγιάν που εκθέτει ο μείζων Εδουάρδος Σακαγιάν με το εντελώς προσωπικό του ιδίωμα στη Ζουμπουλάκη με τον σουρεαλιστή Νίκο Μόσχο, στη Σκουφά με τον εξπρεσιονιστή Θανάση Μακρή και στην Ευριπίδης με τον νεοαναπαραστατικό Τίμο Μπατινάκη. Η επίσκεψη σε όλους ήταν μία περιπατητική βόλτα που θύμιζε άλλες εποχές και γέμιζε αισιοδοξία για το μέλλον της ελληνικής ζωγραφικής.

Ο Λάκης Παπαστάθης είναι σκηνοθέτης