Φαρμακεία και από μη φαρμακοποιούς

Με «σφραγίδα» νομιμότητας από την Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας ανοίγει ο δρόμος για τη σύσταση και τη λειτουργία φαρμακείων από μη φαρμακοποιούς. Το Ανώτατο Δικαστήριο αποφάσισε ότι τα φαρμακεία μπορούν να λειτουργούν υπό την εμπορική μορφή της Εταιρείας Περιορισμένης Ευθύνης (ΕΠΕ) και υπό την προϋπόθεση ότι ο επιστημονικός υπεύθυνος του φαρμακείου είναι φαρμακοποιός και παράλληλα συμμετέχει υποχρεωτικά, με ποσοστό τουλάχιστον 33%, στην εταιρεία.

Η Ολομέλεια του Συμβουλίου, υπό την τέως πρόεδρο του Ανώτατου Δικαστηρίου της χώρας Αικατερίνη Σακελλαροπούλου και με εισηγήτριες τις συμβούλους Επικρατείας Μαρίνα Παπαδοπούλου και Ολγα Παπαδοπούλου, με μια σειρά αποφάσεών της απέρριψε τις αιτήσεις ακύρωσης του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου, του Φαρμακευτικού Συλλόγου Αττικής, με τις οποίες αμφισβητήθηκε η νομιμότητα των διατάξεων του Προεδρικού Διατάγματος (64/2018) που ρυθμίζει τα δεδομένα ίδρυσης των φαρμακείων και τις προϋποθέσεις άσκησης του επαγγέλματος του φαρμακοποιού. Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στο σκεπτικό της απόφασης του ΣτΕ:

• Η ρυθμιστική παρέμβαση του κράτους στις επιχειρηματικές δραστηριότητες με αντικείμενο την παροχή υπηρεσιών υγείας, στις οποίες περιλαμβάνεται και η ίδρυση και λειτουργία φαρμακείων, δικαιολογείται από επιτακτικό λόγο δημοσίου συμφέροντος, που συνίσταται, προεχόντως, στην ανάγκη προστασίας της υγείας των πολιτών, και είναι επιτρεπτή, υπό την προϋπόθεση ότι δεν παραβιάζεται η αρχή της αναλογικότητας.
• Τα φαρμακεία τα οποία διαθέτουν στο κοινό αγαθά ζωτικής σημασίας για τη διαφύλαξη και την αποκατάσταση της υγείας δεν αποτελούν αμιγώς εμπορικές επιχειρήσεις, υποκείμενες στους όρους του ελεύθερου ανταγωνισμού, η ρύθμιση δε του καθεστώτος πρόσβασης στο επάγγελμα του φαρμακοποιού καθώς και του καθεστώτος άσκησης της επιχειρηματικής δραστηριότητας της λιανικής πώλησης φαρμάκων πρέπει να λαμβάνει υπόψη την ιδιομορφία των φαρμακείων, στα οποία η εμπορική δραστηριότητα συνδυάζεται με την υπεύθυνη επιστημονική παροχή υπηρεσιών, που εγγυάται την ελεγχόμενη και ορθολογική διακίνηση των φαρμάκων και με την κοινωνική αποστολή του φαρμακοποιού.

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι ένα μέλος του ΣτΕ μειοψήφησε και διατύπωσε τη γνώμη ότι η συνταγματικώς επιβαλλόμενη προστασία της δημόσιας υγείας επιτυγχάνεται μόνο εφόσον η άδεια ίδρυσης φαρμακείων δίνεται αποκλειστικά σε φαρμακοποιούς, οι οποίοι παρέχουν τις εγγυήσεις για τη δέουσα άσκηση του φαρμακευτικού επαγγέλματος. Ως εκ τούτου, η επίμαχη εξουσιοδοτική διάταξη η οποία προβλέπει τη χορήγηση άδειας και σε ιδιώτες μη φαρμακοποιούς αντίκειται στο Σύνταγμα.