Το 10% {LF}των Ελλήνων έχει το 42% του πλούτου

Ανάμεσα στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης που εμφανίζουν την υψηλότερη ανισότητα βρίσκεται η Ελλάδα όσον αφορά τα εισοδήματα των πολιτών της, με το 55,4%, δηλαδή περισσότερους από έναν στους δύο Ελληνες, να θεωρούνται «οικονομικά ευάλωτοι».

Το στοιχείο αυτό προκύπτει από έρευνα που πραγματοποίησε ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων και Βιομηχανίων (ΣΕΒ) αναφορικά με τις ανισότητες και την παροχή ευκαιριών στους πολίτες και δείχνει ότι μόλις το πλουσιότερο 10% του πληθυσμού στην Ελλάδα έχει στην κατοχή του το 42% του καθαρού πλούτου.

Την ίδια ώρα, το 12,9% του πληθυσμού βρίσκεται κάτω από το εισοδηματικό όριο φτώχειας (έναντι 11,5% στον ΟΟΣΑ) και το 67% του πληθυσμού έχει ρευστότητα χαμηλότερη από το 1⁄4 του εισοδηματικού ορίου φτώχειας, που θεωρείται ικανό «μαξιλάρι» να συντηρήσει κάποιον που χάνει το εισόδημά του για τρεις μήνες.

Πάντως οι υψηλές ανισότητες που καταγράφει η Ελλάδα είναι σε κάποιον βαθμό και αποτέλεσμα κοινωνικών συμπεριφορών. Στο πλαίσιο αυτό, στην Ελλάδα, σύμφωνα με την έρευνα, περισσότερο από άλλες χώρες είναι εντονότερο το φαινόμενο του «επιλεκτικού ζευγαρώματος» όπου ένα μεγάλο ποσοστό εργαζόμενων ζευγαριών αποτελείται από συντρόφους του ίδιου περίπου εισοδηματικού επιπέδου. Το φαινόμενο αυτό φαίνεται να έχει ενταθεί κατακόρυφα στη διάρκεια της κρίσης, καθώς το ένστικτο της επιβίωσης σε μια εξαιρετικά δύσκολη οικονομικά περίοδο δείχνει, ενδεχομένως, να αποθάρρυνε την προσέγγιση συντρόφων χαμηλότερων εισοδηματικά κλιμακίων.

Οπως αναφέρει στην έρευνά του ο ΣΕΒ στην Ελλάδα, αν και η ανισότητα εισοδήματος και πλούτου βρίσκεται στο ίδιο ή χαμηλότερο επίπεδο σε σύγκριση με τον μέσο όρο στον ΟΟΣΑ, η χώρα μας κατατάσσεται σε υψηλότερα επίπεδα συνολικής ανισότητας και στέρησης σε σχέση με τις περισσότερες ευρωπαϊκές κυρίως χώρες. Συγκεκριμένα, μαζί με την Ισπανία, την Πορτογαλία, τη Γαλλία και τη Γερμανία, βρίσκεται ανάμεσα στις χώρες με τις μεγαλύτερες ανισότητες, ενώ στον αντίποδα βρίσκονται οι σκανδιναβικές χώρες.

ΤΟ… ΚΕΡΑΜΙΔΙ. Στην Ελλάδα το μέσο διαθέσιμο εισόδημα του υψηλότερου 20% είναι 5,5 φορές μεγαλύτερο από του χαμηλότερου 20% (ενώ στον ΟΟΣΑ 5,4 φορές, στις ΗΠΑ 8,5 φορές και στη Σουηδία 4,1 φορές αντίστοιχα). Επίσης το πλουσιότερο 10% του πληθυσμού κατέχει το 42% του καθαρού πλούτου (έναντι 52% στον ΟΟΣΑ και 78% στις ΗΠΑ), και αυτό την ίδια ώρα που το υψηλό ποσοστό ιδιοκατοίκησης στην Ελλάδα φαίνεται να συμβάλλει στην άμβλυνση των ανισοτήτων πλούτου.

Αν και σε επίπεδο σχετικών εισοδημάτων οι διαφορές είναι μικρές σε σχέση με άλλες χώρες, ο καθαρός πλούτος των νοικοκυριών στις ηλικίες 20-30 ετών διαμορφώνεται στο 47% του επιπέδου των νοικοκυριών στις ηλικίες 30-50 ετών, έναντι 38% στον ΟΟΣΑ και 18% στις ΗΠΑ. Αντίστοιχα, ο καθαρός πλούτος των νοικοκυριών στις ηλικίες 50-64 ετών ανέρχεται σε 95% εκείνου στις ηλικίες 30-50 ετών, έναντι 130% στον ΟΟΣΑ και 204% στις ΗΠΑ.

Ενδεχομένως, τα μεγέθη αυτά να σηματοδοτούν και τη στήριξη των μικρότερων σε ηλικία από τις μεγαλύτερες σε ηλικία γενεές, είτε στα πρώτα χρόνια της παραγωγικής ζωής τους ή μέσω της στήριξης των νέων ζευγαριών σε χρήμα και είδος, είτε και μετέπειτα (μέσω γονικών παροχών), με προσδοκώμενο ανταποδοτικό αντάλλαγμα τη στήριξη των ηλικιωμένων από τις νεότερες γενιές.

ΛΟΓΩ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ. Οσον αφορά τις ανισότητες στη βάση του επιπέδου εκπαίδευσης, όπως αναμένεται, οι απόφοιτοι τριτοβάθμιας εκπαίδευσης έχουν υψηλότερα εισοδήματα και καθαρό πλούτο από τους αποφοίτους της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

Τέλος, στο θέμα των στερήσεων, η Ελλάδα καταγράφει σημαντικά υψηλότερες στερήσεις από τον υπόλοιπο κόσμο, που ενδεχομένως να αντικατοπτρίζει και την επίπτωση της μεγάλης οικονομικής κρίσης στην ποιότητα ζωής του πληθυσμού. Μεταξύ των σημαντικότερων στοιχείων στέρησης είναι ότι το 12,9% του πληθυσμού βρίσκεται κάτω από το εισοδηματικό όριο φτώχειας (έναντι 11,5% στον ΟΟΣΑ).