Πολλοί στη Ρωσία {LF}θα αμφισβητούσαν {LF}τη συμφωνία {LF}Τουρκίας – Λιβύης

Παρούσα ως σημαντικός παίκτης είναι η Ρωσία στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου επιδιώκει να ακολουθεί πολιτική ίσων αποστάσεων στην επίλυση των διαφορών διαμηνύει ο Αντρέι Κορτούνοφ, γενικός διευθυντής του Ρωσικού Συμβουλίου Διεθνών Σχέσεων στη συνέντευξή του στα «ΝΕΑ». Ο ρώσος διεθνολόγος, ο οποίος θα επισκεφθεί στις αρχές Μαρτίου τη χώρα μας για να συμμετέχει στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, δηλώνει παράλληλα, αναφερόμενος στο μνημόνιο συναντίληψης μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης ότι «πολλοί στη Ρωσία θα αμφισβητούσαν το νομικό καθεστώς της πρόσφατης ναυτικής συμφωνίας μεταξύ Αγκυρας και Τρίπολης» και υπογραμμίζει ότι «τέτοιες συμφωνίες δεν μπορούν να λειτουργήσουν εκτός εάν λαμβάνονται υπόψη τα συμφέροντα όλων των παράκτιων κρατών». Ο κ. Κορτούνοφ μιλά ακόμη για τις ελληνορωσικές σχέσεις και δεν αποκλείει περαιτέρω συνεργασία στο μέλλον μεταξύ Αθήνας και Μόσχας στην ενέργεια.

Βλέπουμε όλο και περισσότερο τη Ρωσία να διαδραματίζει σημαντικότερο ρόλο διεθνώς. Ποιος είναι ο κύριος στόχος της ρωσικής εξωτερικής πολιτικής και πώς βλέπετε τη θέση της χώρας στο παγκόσμιο σκηνικό;

Η επίσημη ρωσική θέση είναι ότι η χώρα πρεσβεύει την τάξη και τη σταθερότητα εντός μιας πολύ περίπλοκης και επικίνδυνης μετάβασης, που συντελείται παγκοσμίως, από τον μονοπολικό στον πολυκεντρικό κόσμο. Η Ρωσία υπερασπίζεται αυτό που θεωρεί ότι είναι τα νόμιμα συμφέροντά της, προστατεύει την κυριαρχία της και υποστηρίζει τους φίλους και τους εταίρους της. Τοποθετείται ως συντηρητική δύναμη τόσο όσον αφορά στις εγχώριες αξίες όσο και ως προς τις αρχές της εξωτερικής πολιτικής.

Ειδικότερα όσον αφορά την Ανατολική Μεσόγειο και δεδομένου ότι η Ρωσία έχει βελτιώσει σημαντικά τις σχέσεις της με την Τουρκία πώς θα μπορούσε η Ρωσία να ενεργήσει προς όφελος της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή;

Οι σχέσεις της Ρωσίας με την Τουρκία είναι σύνθετες και πολύπλευρες. Υπάρχουν πεδία όπου τα δύο κράτη υιοθετούν τις ίδιες απόψεις, αλλά υπάρχουν και πεδία στα οποία η Ρωσία και η Τουρκία έχουν πολύ διαφορετικές θέσεις. Η πρόκληση είναι να αντιμετωπιστούν τα διαφορετικά συμφέροντα χωρίς να διακυβεύονται οι τομείς συνεργασίας. Οσον αφορά την Ανατολική Μεσόγειο, η Ρωσία είναι σημαντικός παίκτης εδώ, αλλά θα ήθελε να βοηθήσει στην επίλυση πολλαπλών διαφορών και συγκρούσεων χωρίς να συντάσσεται με κάποια πλευρά ούτε να αποξενώσει κάποιον από τους εταίρους της.

Η Ρωσία και η Ελλάδα έχουν αναπτύξει παραδοσιακά στενές σχέσεις. Πώς βλέπει η Ρωσία τις σχέσεις αυτές σήμερα; Ποιες προκλήσεις και ευκαιρίες για περαιτέρω συνεργασία βλέπετε; Πού βρίσκεται η Ελλάδα σε σχέση με τις στρατηγικές φιλοδοξίες της Ρωσίας στην περιοχή, λαμβάνοντας επίσης υπόψη τον ρόλο της περιοχής στον ενεργειακό τομέα;

Παραδοσιακά οι Ρώσοι και οι Ελληνες είχαν πολλή συμπάθεια οι μεν προς τους δε. Αυτή η συμπάθεια έχει βαθιές ρίζες στην ιστορία, τον πολιτισμό και τη θρησκεία. Μερικές φορές δημιούργησε υπερβολικές προσδοκίες και από τις δύο πλευρές για το τι θα μπορούσε να κάνει η άλλη πλευρά. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Ελλάδα είναι μέλος του ΝΑΤΟ, καθώς και μέλος της ΕΕ. Ως εκ τούτου η ικανότητά της να ασκεί μια πλήρως ανεξάρτητη θέση έναντι της Ρωσίας είναι περιορισμένη. Αυτό δεν αφορά μόνο στην ασφάλεια, αλλά περιλαμβάνει και τις οικονομικές σχέσεις, συμπεριλαμβανομένης της ενέργειας. Ωστόσο, δεν αποκλείω περαιτέρω συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών μας στον ενεργειακό τομέα στο μέλλον.

Λαμβάνοντας υπόψη τις κλιμακούμενες εντάσεις μεταξύ της Τουρκίας και της Ελλάδας, αλλά και μεταξύ της Τουρκίας και της Κύπρου, καταβάλλονται προσπάθειες από τη Ρωσία ώστε να μετριαστούν οι εντάσεις αυτές; Βλέπετε ότι υπάρχει λύση και ποια είναι η γνώμη σας σχετικά με μια κοινή προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης;

Η Ρωσία δεν είναι σε θέση να καταστεί αποτελεσματικός διαμεσολαβητής μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας. Οπως γνωρίζετε, η Μόσχα δεν αναγνώρισε ποτέ την Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου, πολλοί στη Ρωσία θα αμφισβητούσαν το νομικό καθεστώς της πρόσφατης ναυτικής συμφωνίας μεταξύ Αγκυρας και Τρίπολης. Η εμπειρία της Ρωσίας στην Κασπία Θάλασσα υποδηλώνει ότι τέτοιες συμφωνίες δεν μπορούν να λειτουργήσουν εκτός εάν λαμβάνονται υπόψη τα συμφέροντα όλων των παράκτιων κρατών.

Οσον αφορά τη Λιβύη, έχουν αναληφθεί προσπάθειες, όπως φάνηκε και από την πρόσφατη διάσκεψη του Βερολίνου, για να σταματήσουν οι ξένες παρεμβάσεις και να συμφωνηθεί κατάπαυση του πυρός, αλλά η κατάσταση εξακολουθεί να είναι ανησυχητική. Πώς βλέπετε αυτές τις εξελίξεις;

Η διάσκεψη του Βερολίνου είναι ένα σημαντικό βήμα προς τα εμπρός για την αντιμετώπιση του εμφυλίου πολέμου στη Λιβύη, αλλά δεν αποτελεί ακόμη σημαντική εξέλιξη. Είναι κρίσιμης σημασίας το να απέχουν όλοι οι εξωτερικοί παράγοντες, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας από τη συμμετοχή τους στη σύγκρουση. Το εμπάργκο όπλων των ΗΠΑ πρέπει να επιβληθεί. Οι παραβάτες της κατάπαυσης του πυρός πρέπει να παρακολουθούνται και να τιμωρούνται για οποιαδήποτε κλιμάκωση. Πρέπει να ξεκινήσει μια νέα πολιτική διαδικασία με στόχο την εθνική συμφιλίωση. Και πάνω από όλα, όλοι πρέπει να συμφωνήσουν ότι δεν υπάρχει στρατιωτική λύση στη σύγκρουση της Λιβύης.

Τι θα γίνει αν η Τουρκία πραγματοποιήσει τις απειλές της και, με βάση τις διατάξεις της συμφωνίας με την κυβέρνηση της Τρίπολης, διεξάγει έρευνες ή γεωτρήσεις νότια της Κρήτης;

Δεν μπορώ παρά να ελπίζω ότι δεν θα το κάνουν, καθώς κάτι τέτοιο είναι πιθανό να απομονώσει την Τουρκία στην Ανατολική Μεσόγειο και αυτό ακριβώς προσπαθεί απεγνωσμένα να αποφύγει η Αγκυρα.

Μια τελευταία ερώτηση σχετικά με τα Δυτικά Βαλκάνια. Φαίνεται ότι σε αυτή την περιοχή οι σχέσεις μεταξύ Μόσχας και Βρυξελλών χαρακτηρίζονται από αντιπαλότητα. Υπάρχουν ενδεχομένως ευκαιρίες για το αντίθετο;

Υπάρχουν πάντα ευκαιρίες συνεργασίας, εάν τις αναζητά κανείς. Τα Δυτικά Βαλκάνια δεν πρέπει να μετατραπούν σε «παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος» μεταξύ Μόσχας και Βρυξελλών. Η περιοχή είναι αρκετά μεγάλη για να δεχτεί τόσο την ΕΕ όσο και τη ρωσική παρουσία. Ισως η Ελλάδα να μπορέσει να αποτελέσει εδώ έναν έντιμο διαμεσολαβητή, συμβάλλοντας στη συμφιλίωση πολλαπλών συμφερόντων και επιρροών στην περιοχή.