Παγκόσμια οικονομία χωρίς περιθώριο ασφαλείας

Από το 1990 έως το 2008, η ετήσια αύξηση του παγκόσμιου εμπορίου ήταν συνολικά κατά 82% ταχύτερη από την αύξηση του παγκόσμιου ΑΕΠ. Τώρα όμως αυτό το μαξιλάρι ασφαλείας έχει συρρικνωθεί δραματικά, σε μόλις 13% την περίοδο 2010-1919, αφήνοντας την παγκόσμια οικονομία πιο ευάλωτη σε υπερβολικά συχνές διαταραχές. Η εξέλιξη αυτή αντικατοπτρίζει την ασυνήθιστα απότομη επιβράδυνση της παγκόσμιας εμπορικής ανάπτυξης μετά την κρίση.

Η παγκόσμια αύξηση του εμπορίου δεν ανέκαμψε ποτέ στον ρυθμό που είχε πριν από την κρίση. Πρόκειται για ένα έλλειμμα το οποίο αποτέλεσε αντικείμενο έντονων συζητήσεων τα τελευταία χρόνια. Αρχικά θεωρήθηκε ότι είναι συνέπεια των χαμηλότερων επιχειρηματικών κεφαλαίων. Ωστόσο μπορεί να αγνοηθεί ο αντίκτυπος του προστατευτισμού μετά την έναρξη της εμπορικής σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας. Τώρα που οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε μια εκεχειρία υπό μορφή εμπορικής συμφωνίας «πρώτης φάσης», υπάρχει ελπίδα ότι οι εμπορικές προοπτικές θα βελτιωθούν. Αντανακλώντας αυτή την ελπίδα, η εκτίμηση του ΔΝΤ για τον μήνα Ιανουάριο κάνει λόγο για μέτρια ανάκαμψη στον μέσο ρυθμό ανάπτυξης του παγκόσμιου εμπορίου κατά 3,3% για την περίοδο 2020-21.

Ωστόσο αυτή η πρόβλεψη, όπως και εκείνες των τελευταίων ετών, μπορεί να αποδειχθεί ευσεβής πόθος. Ολα αυτά είναι σημαντικά για την κατάσταση του παγκόσμιου επιχειρηματικού κύκλου.

Ιστορικά, η ταχεία επέκταση του διασυνοριακού εμπορίου υπήρξε ένα σημαντικό μέρος του παγκόσμιου μαξιλαριού ανάπτυξης που προστάτευε την παγκόσμια οικονομία από υπερβολικά συχνές διαταραχές. Τώρα όμως υπάρχουν περισσότεροι κίνδυνοι από όσο στο παρελθόν. Καθώς η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται επικίνδυνα στη στασιμότητα, η αύξηση των κραδασμών στην οικονομία και η απότομη μείωση του περιθωρίου ασφαλείας που υπήρχε στο εμπόριο θέτουν σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την ολοένα και πιο αισιόδοξη άποψη των χρηματοπιστωτικών αγορών για τις παγκόσμιες οικονομικές προοπτικές.

Ο Στίβεν Ρόουτς είναι πρώην πρόεδρος της Morgan Stanley Asia και επικεφαλής οικονομολόγος της εταιρείας. Είναι μέλος του προσωπικού του Yale University.