Ποιος πληρώνει {LF}το πράσινο ντιλ

Υπό τη νέα πρόεδρο Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει μεγάλα σχέδια για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Με επενδυτικό πακέτο ύψους 1 τρισεκατομμυρίου ευρώ, ελπίζει να μετατρέψει την Ευρώπη σε οικονομία με ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα μέχρι το 2050.

Ωστόσο, μεγάλο μέρος αυτού του ποσού ύψους 1 τρισεκατομμυρίου ευρώ για την Πράσινη Συμφωνία που πρότεινε η Επιτροπή θα προκύψει μέσω χρηματοπιστωτικής μόχλευσης. Οπως με το προηγούμενο σχέδιο της Επιτροπής για το 2015 του Γιούνκερ το τέχνασμα θα είναι για άλλη μια φορά να συγκεντρωθεί το μερίδιο του λέοντος από το αναφερόμενο ποσό μέσω ενός σκιώδους προϋπολογισμού που διαχειρίζεται η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ). Εξάλλου, η Επιτροπή δεν δικαιούται να εκδίδει χρέος. Στην ουσία, η ΕΕ κάνει ό,τι οι μεγάλες τράπεζες πριν από τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, όταν παρέκαμπταν τα ισχύοντα τη ρύθμιση μεταφέροντας μέρος του ισολογισμού τους σε οχήματα ειδικού σκοπού. Στην περίπτωση της ΕΕ, οι εγγυήσεις που προσφέρει η Επιτροπή και τα μεμονωμένα κράτη μέλη της ΕΕ επαρκούν για την υψηλή πιστοληπτική διαβάθμιση και, συνεπώς, για την έκδοση ευρωπαϊκών ομόλογων. Ωστόσο, αν χρειαστεί να πληρωθούν μια μέρα οι εγγυήσεις οι φορολογούμενοι της ευρωζώνης θα είναι αυτοί που θα κληθούν να καταβάλλουν τα χρήματα.

Οι σχεδιαζόμενοι σκιώδεις προϋπολογισμοί είναι προβληματικοί, όχι μόνο επειδή θα επέτρεπαν στην Επιτροπή να παρακάμψει την απαγόρευση δανεισμού, αλλά και επειδή εμπλέκουν και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Βεβαίως, η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, έχει ήδη ανακοινώσει πως επιθυμεί να δει την τράπεζα να διαδραματίζει πιο ενεργό ρόλο στις φιλικές προς το κλίμα δραστηριότητες εντός της ευρωζώνης. Και η ΕΚΤ εξετάζει τώρα εάν θα επιδιώξει στοχευμένες αγορές ομολόγων που εκδίδονται από ιδρύματα που έχουν λάβει την έγκριση της Επιτροπής για το κλίμα.

Τα σχέδια της Επιτροπής μπορεί να υπονομεύσουν την αξιοπιστία του θεσμικού οργάνου στο οποίο βασίζεται η Ευρώπη για την οικονομική και μακροοικονομική σταθερότητα και τις μακροπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξης – και αυτό σε μια εποχή που ο κόσμος γίνεται ακόμα πιο αβέβαιος, ανταγωνιστικός και επιθετικός.

Ο Χανς Βέρνερ Ζιν είναι καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου. Διετέλεσε πρόεδρος του ινστιτούτου Ifo και είναι σύμβουλος του υπουργείου Οικονομίας της Γερμανίας